„Pediatria i Medycyna Rodzinna” na liście Emerging Sources Citation Index

Z radością i dumą informujemy, że „Pediatria i Medycyna Rodzinna” („Paediatrics and Family Medicine”) została włączona do nowej (istniejącej od listopada 2015 roku) bazy danych Thomson Reuters/Clarivate Analytics z zakresu nauk ścisłych – Emerging Sources Citation Index (ESCI). Baza ta należy do systemu indeksów Web of Science™ i uwzględniane w niej tytuły poddawane są dalszej ewaluacji pod kątem umieszczenia w Science Citation Index Expanded™ (SCIE), Social Sciences Citation Index® (SSCI) oraz Arts & Humanities Citation Index® (AHCI). Jakość i zakres treści oferowanych przez Web of Science™ badaczom, autorom, wydawcom oraz instytucjom wyróżnia bazę ESCI spośród innych dostępnych. Nobilitacja „Pediatrii i Medycyny Rodzinnej” („Paediatrics and Family Medicine”) przez Thomson Reuters/Clarivate Analytics jest dowodem uznania dla potencjału czasopisma i dla zaangażowania Redakcji w dostarczanie środowisku medycznemu kluczowych i sprawdzonych informacji z dziedziny pediatrii i medycyny rodzinnej (evidence-based medicine).

Czytaj więcej >>

2018, Vol 14, No 3
Laktoza zawarta w lekach a nietolerancja laktozy – fakty i mity
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (3), p. 261–266
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0027
STRESZCZENIE

Nietolerancja laktozy to zespół objawów klinicznych występujący po spożyciu laktozy, w którym pojawiają się ból brzucha, biegunka i wzdęcia. Hipolaktazja typu dorosłych jest najczęstszą przyczyną nietolerancji laktozy i wiąże się z fizjologiczną utratą aktywności laktazy w życiu dorosłym. Szacuje się, że w Polsce hipolaktazja występuje u 30% populacji dorosłych. Należy zaznaczyć, że niedobór laktazy nie jest równoznaczny z tym, że u pacjenta wystąpią objawy nietolerancji laktozy. Obecnie wielu pacjentów samodzielnie rozpoznaje u siebie nietolerancję laktozy na podstawie występowania różnych objawów i zaczyna stosować restrykcyjną dietę z wykluczeniem nabiału bez konsultacji z lekarzem. Okazuje się jednak, że w ten sposób stwierdzona nietolerancja laktozy często nie znajduje potwierdzenia po przeprowadzeniu obiektywnych testów. Restrykcyjna dieta może prowadzić natomiast do wielu powikłań. Badania wykazały, że wystąpienie objawów nietolerancji laktozy zależy od dawki spożytego dwucukru, a za dawkę dobrze tolerowaną u większości pacjentów uznaje się 12 g laktozy. Oznacza to, że u wielu pacjentów nie jest konieczne całkowite wyeliminowanie laktozy z diety. Laktoza należy do najczęściej stosowanych substancji pomocniczych w przemyśle farmaceutycznym. Chociaż niektóre badania wykazały, że niewielkie ilości laktozy zawarte w lekach nie wywołują objawów u pacjentów, rola leków w wywoływaniu objawów nietolerancji laktozy nie została do tej pory potwierdzona. Ponadto informacje na temat dokładnej zawartości laktozy w lekach są często ograniczone. Dane te mogłyby jednak pozytywnie wpłynąć na poziom opieki lekarzy nad pacjentami z nietolerancją laktozy oraz zwiększyć przestrzeganie zaleceń lekarskich przez tę grupę pacjentów.

Słowa kluczowe: laktoza, nietolerancja laktozy, substancje pomocnicze
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Wpływ steroidoterapii na układ sercowo-naczyniowy
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (3), p. 267–270
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0028
STRESZCZENIE

Glikokortykosteroidy są powszechnie stosowane w terapii wielu chorób, gdzie wykorzystywane jest ich działanie przeciwzapalne, przeciwproliferacyjne i immunosupresyjne. Często podawane są długotrwale, co wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych ze strony różnych układów. W niniejszej pracy zwrócono uwagę przede wszystkim na wpływ steroidoterapii na pojawienie się chorób serca i naczyń, ponieważ długotrwała terapia steroidami zwiększa ryzyko zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych. Stopień ryzyka wystąpienia powikłań zależy od wielkości stosowanej dawki oraz czasu prowadzonej terapii. Nie znika on nawet wtedy, gdy steroidy stosowane są miejscowo. Według danych z literatury przyjmowanie glikokortykosteroidów może przyczyniać się do rozwoju nadciśnienia tętniczego, niedokrwienia mięśnia sercowego, niewydolności serca, a według niektórych badań także do udarów. Stosowanie steroidoterapii może prowadzić do rozwoju zaburzeń będących elementami zespołu metabolicznego. W patogenezie uwzględnia się wpływ glikokortykosteroidów na układ renina–angiotensyna–aldosteron, układ autonomiczny, pobudzanie receptora mineralokortykosteroidowego, wpływ na syntezę czynników regulujących szerokość naczyń krwionośnych. Innymi zaburzeniami, które w przebiegu tej terapii mogą się rozwijać, są: osteoporoza, miopatia, zaburzenia elektrolitowe i metaboliczne. Trudno jednak określić, w jakim stopniu sama terapia wpływa na wystąpienie powikłań, a w jakim choroba, z której powodu stosowane są te leki. Warto również pamiętać o negatywnym wpływie na organizm steroidów anabolicznych, których przyjmowanie zazwyczaj nie jest elementem terapii innego schorzenia.

Słowa kluczowe: glikokortykosteroidy, choroby sercowo-naczyniowe, zespół Cushinga, steroidoterapia
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Zespół Guillaina–Barrégo – najczęstsza, ale trudna do rozpoznania polineuropatia nabyta
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (3), p. 271–276
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0029
STRESZCZENIE

Zespół Guillaina–Barrégo, ostra zapalna polineuropatia o charakterze autoimmunologicznym, jest najczęstszą przyczyną wiotkiego niedowładu kończyn o ostrym początku. Według różnych źródeł zapadalność wynosi 1–4/100 000 ludności na rok. Czynnikiem wyzwalającym w większości przypadków jest przebyta wcześniej infekcja układu oddechowego lub przewodu pokarmowego. Prawdopodobnie na drodze mimikry molekularnej dochodzi do powstawania przeciwciał przeciwko antygenom bakteryjnym lub wirusowym, które wiążą się z podobnymi epitopami w obwodowym układzie nerwowym. Obraz kliniczny jest niezwykle różnorodny, waha się od niewielkiego osłabienia siły mięśniowej w obrębie stóp aż do pełnej tetraplegii z niewydolnością oddechową. Typowy przebieg choroby obejmuje okres narastania objawów, plateau i fazę zdrowienia trwającą nawet 6–14 miesięcy. W rozpoznaniu stosuje się kryteria opublikowane w 1978 roku, które obejmują objawy kliniczne, kryteria elektrofizjologiczne i patomorfologiczne. Objawem koniecznym do rozpoznania jest postępujący wiotki niedowład więcej niż jednej kończyny ze zniesieniem lub osłabieniem odruchów ścięgnistych. W leczeniu stosuje się plazmaferezę oraz dożylne wlewy immunoglobulin. Natomiast zastosowanie glikokortykosteroidów, interferonu beta, rituksymabu i ekulizumabu wymaga dalszych badań. Niezwykle istotne są również: leczenie objawowe, kinezyterapia, fizjoterapia oddechowa, profilaktyka zakrzepowo-zatorowa, leczenie żywieniowe oraz postępowanie przeciwbólowe. W większości przypadków rokowanie jest dość dobre, ale śmiertelność, pomimo prawidłowego leczenia w warunkach intensywnego nadzoru, wynosi 4–15%. Poniższa praca ma na celu podsumowanie bieżących informacji na temat zespołu Guillaina–Barrégo oraz podkreślenie istotności zagadnienia, które wymaga dalszych badań zarówno w populacji pacjentów pediatrycznych, jak i dorosłych.

Słowa kluczowe: zespół Guillaina–Barrégo, rozpoznanie, diagnostyka, leczenie
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Wizualna skala analogowa – proste narzędzie do codziennego monitorowania leczenia alergicznego nieżytu nosa
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (3), p. 277–281
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0030
STRESZCZENIE

W prowadzeniu pacjenta z alergicznym nieżytem nosa niezbędne są stała ocena i monitorowanie nasilenia objawów, ich charakteru oraz zmiany w zależności od miejsca, czasu i sytuacji, w której występują. Objawy alergicznego nieżytu nosa są często subiektywne, trudne od oceny i weryfikacji. Indywidualizacja terapii i możliwie stałe kontrolowanie choroby wymuszają konieczność posiadania prostego, łatwego w użyciu i skutecznego narzędzia. Takim „urządzeniem” do codziennego stosowania jest wizualna skala analogowa (visual analogue scale, VAS). VAS to zazwyczaj pozioma linia o długości 100 mm ze skrajnymi określeniami na obu końcach. Pacjenci z alergicznym nieżytem nosa zaznaczają punkt na linii, który najlepiej odpowiada nasileniu ich objawów. Symptomy alergicznego nieżytu nosa można oceniać zbiorczo lub każdy objaw osobno na oddzielnej skali (blokada nosa, wodnisty wyciek, świąd, kichanie). Do zalet VAS należą między innymi: możliwość odróżnienia minimalnych różnic w nasileniu objawów, prostota i szybkość w użyciu i interpretacji, co pozwala na powtarzalność, ujednolicony system oceny i duża akceptacja pacjentów. Skala VAS dobrze koreluje z klasyfikacją Allergic Rhinitis and its Impact on Asthma, a wynik 50 (w skali 100 mm) wskazuje na umiarkowany i ciężki alergiczny nieżyt nosa. Dla alergicznego nieżytu nosa wykazano, że niezależnie od wyjściowego wyniku VAS poprawa o 23 mm świadczy o skutecznym leczeniu, a poprawa o 30 mm zawsze wiązała się z poprawą parametrów jakości życia. Skala jest szczególnie przydatna do dokumentowania nasilenia i ciężkości objawów alergicznego nieżytu nosa oraz kontroli choroby w codziennym postępowaniu, z uwagi na prostotę, oszczędność czasu i niską podatność na błędy, zwłaszcza w połączeniu z nowoczesnymi technologiami komunikacyjnymi, takimi jak aplikacje na smartfony.

Słowa kluczowe: wizualna skala analogowa, alergiczny nieżyt nosa, monitorowanie, diagnostyka
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Postawa ciała a obraz siebie i funkcjonowanie psychospołeczne w okresie adolescencji
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (3), p. 282–285
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0031
STRESZCZENIE

Okres adolescencji to czas, w którym intensywnie kształtują się obraz siebie i samoocena, ale również fizjologiczna postawa ciała. Obraz siebie jest mentalnym konstruktem, jakim posługuje się człowiek w celu postrzegania, opisywania, rozumienia i prezentowania własnej osoby. Podlega on przemianom w trakcie całego życia, jednak szczególny wpływ na jego kształtowanie mają zmiany rozwojowe (np. dojrzewanie, ciąża, starzenie się) oraz sytuacje trudne (np. choroby, kryzysy psychiczne, wypadki). Nieprawidłowości w zakresie wymienionych obszarów mają ogromne znaczenie dla rozwoju dziecka i jego wkraczania w dorosłe życie. Celem artykułu jest przedstawienie związku między nieprawidłową postawą ciała, jego obrazem i samooceną a funkcjonowaniem psychospołecznym młodzieży. Na podstawie dostępnej literatury opisano specyfikę okresu dojrzewania i czynniki wpływające na rozwój fizyczny oraz psychiczny adolescentów, scharakteryzowano również deformację kostną występującą najczęściej wśród młodzieży – skoliozę idiopatyczną. Przedstawiono wyniki badań naukowych potwierdzające, że omawiana deformacja kręgosłupa oraz sposób jej leczenia mogą mieć negatywny wpływ na jakość życia, postrzeganie swojego ciała, stan psychiczny i samoocenę chorych. W związku z powyższym autorki postulują, że rehabilitacja dzieci z wadami postawy czy też deformacjami, takimi jak skolioza, powinna mieć charakter kompleksowy, uwzględniający obecność psychologa w zespole terapeutycznym. Jednocześnie warto wdrożyć korekcję i kształtowanie prawidłowej postawy ciała wśród dzieci, które borykają się z niską samooceną czy też brakiem samoakceptacji.

Słowa kluczowe: postawa ciała, skolioza idiopatyczna, wada postawy, obraz ciała, samoocena, adolescencja
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Diagnostyka laboratoryjna grypy
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (3), p. 286–292
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0032
STRESZCZENIE

Grypa była i jest przyczyną licznych zachorowań, a w konsekwencji niejednokrotnie wielonarządowych powikłań pogrypowych, często nieodwracalnych komplikacji prowadzących do zgonu. To ostra choroba zakaźna wywoływana przez wirus grypy typu A, B, C należący do rodziny Orthomyxoviridae. Zakażenia wywoływane przez wirus grypy rejestrowane są w każdym sezonie epidemicznym. Infekcje grypowe należy rozpatrywać nie tylko w aspekcie zdrowotnym, ale również policzalnym, wymiernym aspekcie ekonomicznym. Grypa od wielu lat należy do podstawowych priorytetów zdrowia publicznego. Jednym z istotnych elementów zdrowia publicznego jest wirusologiczny i epidemiologiczny nadzór nad grypą, prowadzony w każdym sezonie epidemicznym. Nadzór wirusologiczny obejmuje laboratoryjne potwierdzenia zakażenia, natomiast nadzór epidemiologiczny to monitoring przypadków zachorowań i podejrzeń zachorowań na grypę. Diagnostyka laboratoryjna grypy polega na potwierdzeniu antygenu wirusa grypy w materiale pobranym od chorego, wyizolowaniu wirusa grypy oraz potwierdzeniu zakażenia wirusem grypy na podstawie wykrycia przyrostu poziomu przeciwciał w surowicy. Wyizolowanie krążących wirusów grypy w danym sezonie epidemicznym jest niezbędne w celu przygotowania szczepionki przeciwko grypie. Przeprowadzenie możliwie wcześnie prawidłowej diagnostyki wirusologicznej infekcji układu oddechowego, ze szczególnym uwzględnieniem grypy, ma bardzo duże znaczenie, zwłaszcza obecnie, zarówno pod względem leczniczym, jak i ekonomicznym. W niniejszym artykule przedstawione zostały aktualnie stosowane w Polsce metody diagnostyki grypy – zawarte w nim informacje mają pomóc lekarzom w podjęciu decyzji o zasadności laboratoryjnego potwierdzenia diagnozy w aspekcie możliwości leczenia w celu uniknięcia wielonarządowych powikłań pogrypowych.

Słowa kluczowe: grypa, badanie diagnostyczne, metody biologii molekularnej, metody serologiczne
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Stan odżywienia i wybrane czynniki ryzyka miażdżycy u młodych osób dorosłych a ich masa urodzeniowa
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (3), p. 293–300
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0033
STRESZCZENIE

Hipoteza Barkera, dotycząca „oszczędnego fenotypu”, sugeruje istnienie związku między małą urodzeniową masą ciała a rozwojem otyłości, cukrzycy typu 2 i miażdżycy w przyszłości. Cel pracy: Ocena stanu odżywienia i częstości występowania wybranych czynników zagrożenia miażdżycą u osób w trzeciej dekadzie życia, w odniesieniu do ich masy urodzeniowej i terminu porodu. Materiał i metody: 119 osób w wieku 19–29 lat podzielono na grupy: urodzonych przedwcześnie (grupa I – 38 osób), urodzonych o czasie, z małą masą ciała (grupa II – 39 osób) i urodzonych o czasie, z prawidłową masą ciała (grupa K – 42 osoby) oraz na grupy urodzonych z masą ciała <10. i ≥10. centyla w stosunku do wieku ciążowego. Przeanalizowano dane demograficzno-społeczne dotyczące zachowań zdrowotnych, stanu zdrowia badanych oraz ich rodziców. Dokonano pomiarów masy i wysokości ciała, obwodów talii i bioder, wysokości ciśnienia tętniczego oraz – metodą impedancji bioelektrycznej – składu masy ciała. Oznaczono stężenia glukozy, cholesterolu i triglicerydów metodą testów paskowych. Wyniki: W grupie I, w porównaniu z pozostałymi grupami, stwierdzono istotnie wyższe średnie stężenie cholesterolu i znamiennie częstsze występowanie podwyższonych stężeń cholesterolu oraz nieznamiennie częstsze występowanie otyłości, w tym brzusznej. W grupie II odnotowano nieznamiennie częstsze występowanie otyłości brzusznej i zwiększonego odsetka tkanki tłuszczowej w porównaniu z grupą kontrolną oraz znamiennie najrzadsze występowanie hipercholesterolemii. Zaobserwowano dodatnią korelację wartości wskaźnika masy ciała urodzonych przedwcześnie i wskaźnika masy ciała ich matek. Wśród zespołu zmiennych niezależnych wpływających na liczbę czynników ryzyka miażdżycy potwierdzono istotne znaczenie urodzenia się przedwcześnie, wieku oraz nadmiernego stanu odżywienia rodziców. Wnioski: 1) Urodzenie się przedwczesne zwiększa ryzyko wystąpienia podwyższonych stężeń cholesterolu we krwi w trzeciej dekadzie życia. 2) Urodzenie się przedwczesne lub z hipotrofią wewnątrzmaciczną nie zwiększa ryzyka wystąpienia otyłości w trzeciej dekadzie życia. 3) Na liczbę czynników ryzyka miażdżycy pojawiających się u osób w trzeciej dekadzie życia wpływają przedwczesne urodzenie się, wzrastający wiek oraz nadmierny stan odżywienia rodziców.

Słowa kluczowe: masa urodzeniowa, termin porodu, czynniki ryzyka miażdżycy, młodzi dorośli
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Porównanie analizy bioimpedancyjnej ze wskaźnikami antropometrycznymi u chorych z nadciśnieniem tętniczym
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (3), p. 301–305
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0034
STRESZCZENIE

Cel: Otyłość należy do głównych wyzwań współczesnej medycyny. Analiza bioimpedancyjna stanowi użyteczne narzędzie identyfikacji osób ze zwiększoną masą tkanki tłuszczowej. Niestety, sprzęt do analizy bioimpedancyjnej jest dość kosztowny, zwłaszcza w porównaniu z podstawowymi metodami antropometrycznymi. Celem pracy była ocena związku pomiędzy pomiarami antropometrycznymi a analizą bioimpedancyjną u pacjentów z niepowikłanym nadciśnieniem tętniczym. Materiał i metody: U 137 osób z nadciśnieniem tętniczym oceniono korelacje między ilością tkanki tłuszczowej (bezwzględnej, fat mass, FM; względnej, %FM) a parametrami antropometrycznymi (wskaźnik masy ciała, body mass index, BMI; obwód talii, waist circumference, WC; wskaźnik talia–biodra, waist-to-hip ratio, WHR; wskaźnik talia–wzrost, waistto- height ratio, WHtR; wskaźnik otłuszczenia ciała, body adiposity index, BAI; wskaźnik wisceralnej – trzewnej tkanki tłuszczowej, visceral adiposity index, VAI). Wyniki: Klasyczne pomiary antropometryczne korelowały z bioimpedancyjnymi wskaźnikami zawartości tkanki tłuszczowej: %FM vs BAI (R = 0,77), WHtR (R = −0,54), BMI (R = 0,52), WC (R = 0,29); FM vs BMI (R = 0,82), WC (R = 0,66), BAI (R = 0,58), VAI (R = 0,26), WHtR (R = 0,23), WHR (R = 0,19). U kobiet najsilniejszy związek z ilością tkanki tłuszczowej wykazywały BMI, WC i BAI, zaś u mężczyzn – WHtR i WC. Wnioski: Niektóre pomiary antropometryczne wykazują wysoką zgodność z analizą bioimpedancyjną i mogą być brane pod uwagę jako zastępcze wskaźniki oceny składu ciała w przypadku braku możliwości jej zastosowania. U kobiet z nadciśnieniem tętniczym najbardziej precyzyjne w ocenie %FM okazują się WC i BMI, podczas gdy u mężczyzn są to WHtR i WC.

Słowa kluczowe: otyłość, nadciśnienie tętnicze, tkanka tłuszczowa, bioimpedancja
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Przydatność szpitalnego zespołu żywieniowego, jako wydzielonej komórki organizacyjnej, w rozpoznawaniu i leczeniu niedożywienia
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (3), p. 306–309
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0035
STRESZCZENIE

Wstęp: Niedożywienie jest nadal poważnym problemem, który pociąga za sobą negatywne konsekwencje. Z jednej strony przedłuża czas hospitalizacji, z drugiej powoduje opóźnienie powrotu chorego do zdrowia. Niedożywienie jest tak samo ważnym rozpoznaniem jak inne choroby. Cel: Ocena przydatności szpitalnego zespołu żywieniowego, jako wydzielonej komórki organizacyjnej, w rozpoznawaniu niedożywienia i prowadzeniu leczenia żywieniowego. Materiał i metody: Do analizy włączono dane dotyczące liczby pacjentów hospitalizowanych oraz rozliczonych dni żywienia pozajelitowego (ŻP) i dojelitowego (ŻDJ). Analizą objęto pięć lat, z których pierwsze dwa i pół roku obejmuje działalność zespołu żywieniowego w formie „czynnościowej”, a kolejne dwa i pół roku – działalność Szpitalnego Zespołu Żywieniowego jako wydzielonej komórki organizacyjnej. Wyniki: Działalność Szpitalnego Zespołu Żywieniowego, jako wydzielonej komórki organizacyjnej, spowodowała znamienne zwiększenie liczby procedur żywieniowych, zwłaszcza dojelitowych. W przełomowym roku 2014 w pierwszym półroczu liczba dni ŻP wynosiła 64, a ŻDJ była równa 215, podczas gdy w drugim półroczu (wydzielony Szpitalny Zespół Żywieniowy) liczba dni ŻP to 185, a ŻDJ – 1511, przy porównywalnej liczbie pacjentów hospitalizowanych. Aktywność Szpitalnego Zespołu Żywieniowego spowodowała łącznie ponad 7-krotne zwiększenie liczby dni ŻDJ (1032 vs 7479; p < 0,001). Wzrost liczby dni ŻP również był istotny (999 vs 1412; p < 0,001). Wnioski: Utworzenie Szpitalnego Zespołu Żywieniowego znacząco zwiększyło liczbę dni żywienia zarówno dojelitowego, jak i pozajelitowego u pacjentów niedożywionych. Ponadto jego działalność przynosi szpitalowi wymierną korzyść finansową.

Słowa kluczowe: zespół żywieniowy, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe, niedożywienie
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Przeciwciała anty-Anisakis w ludzkiej krwi pępowinowej
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (3), p. 310–313
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0036
STRESZCZENIE

Wstęp: Niewiele wiemy na temat wpływu seroreaktywności w kierunku antygenów nicieni pasożytujących na rybach na płód. Cel pracy: Niniejsze badanie miało na celu stwierdzenie, czy seroreaktywność matki w kierunku Anisakis spp. wpływa na rozwój dziecka w trakcie ciąży lub bezpośrednio po urodzeniu. Metody: W powyższym celu przeprowadzono retrospektywne badanie analizujące dane pacjentek objętych opieką dwóch placówek położniczych w Niterói w Brazylii. Uwzględnione w badaniu noworodki zostały wyłonione na podstawie obecności przeciwciał IgG anty-Anisakis w krwi pępowinowej i podzielone na dwie grupy, jako charakteryzujące się seroreaktywnością bądź jej brakiem, na podstawie wyników badania krwi matki. W celu sprawdzenia hipotezy dotyczącej zmiennych ciągłych posłużono się testem U Manna–Whitneya. W celu przeprowadzenia binarnej regresji logistycznej zastosowano uogólniony model liniowy. Wyniki: Spośród 147 noworodków objętych badaniem 121 dzieci zaklasyfikowano jako niereaktywne, a 26 – jako reaktywne w kierunku anisakiozy. Nie stwierdzono występowania statystycznie istotnych różnic pomiędzy grupami pod względem wieku matki (p = 0,193), liczby wizyt w okresie ciąży (p = 0,362), występowania u płodu jednostek klinicznych w okresie prenatalnym (p = 0,980), sposobu rozwiązania (p = 0,193), wieku ciąży w momencie rozwiązania (p = 0,266), masy urodzeniowej (p = 0,294), konieczności resuscytacji po urodzeniu (p = 0,675), pojawienia się problemów zdrowotnych u dziecka w trackie pobytu w szpitalu (p = 0,201) ani też długości pobytu w szpitalu (p = 0,528). Nie stwierdzono również statystycznie istotnej korelacji pomiędzy obecnością przeciwciał klasy IgG w krwi pępowinowej a obecnością surowych ryb w diecie matki (p = 1,000) ani też spożyciem surowych ryb częstszym niż dwa razy w tygodniu (p = 0,729). Wnioski: W badanej przez nas populacji noworodków obecność przeciwciał anty-Anisakis klasy IgG w krwi pępowinowej noworodków urodzonych przez matki charakteryzujące się seroreaktywnością w kierunku nicieni z rodziny Anisakis nie stwarzała zagrożenia i nie miała wpływu na rozwój fizyczny płodu, występowanie u niego jednostek chorobowych w momencie urodzenia ani ich pojawienie się w okresie pobytu w szpitalu po urodzeniu.

Słowa kluczowe: Anisakis spp., krew pępowinowa, ELISA, ryby, noworodki
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Zmiany morfologiczne błony śluzowej u dzieci z przewlekłą chorobą żołądka i dwunastnicy oraz zakażeniem cytotoksycznymi szczepami bakterii Helicobacter pylori
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (3), p. 314–318
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0037
STRESZCZENIE

Wstęp: Helicobacter pylori odgrywa główną rolę w rozwoju przewlekłej choroby żołądka i dwunastnicy. Zakażenie tą bakterią dotyczy 25% populacji w krajach rozwiniętych i około 90% w krajach rozwijających się. Najbardziej wirulentne szczepy CagA-pozytywne (+) powodują intensywną odpowiedź komórkową w postaci stanu zapalnego błony śluzowej żołądka, proliferacji komórek i apoptozy. Materiał i metody: Badaniem objęto 75 dzieci w wielu 10–18 lat z przewlekłą chorobą żołądka i dwunastnicy związaną z zakażeniem Helicobacter pylori. Ocenę morfologiczną i morfometryczną błony śluzowej żołądka przeprowadzono w zależności od obecności cytotoksycznych szczepów Helicobacter pylori. Wyniki: W grupie dzieci zakażonych szczepami CagA (+) postać aktywna i głęboka zapalenia żołądka i dwunastnicy [odpowiednio 21 (28,00%) i 20 (26,67%)] występowała częściej niż w grupie dzieci zakażonych szczepami CagA (−) [odpowiednio 10 (13,33%) i 13 (17,33%)]. Omówienie: Badania morfologiczne umożliwiają ocenę ilościową i jakościową zmian w błonie śluzowej żołądka u pacjentów z chorobą żołądka i dwunastnicy związaną z zakażeniem Helicobacter pylori. Zwiększają tym samym jakość diagnostyki i pozwalają przewidzieć przebieg choroby. Wnioski: Badanie morfologiczne wykazało, że zakażenie cytotoksycznymi szczepami bakterii Helicobacter pylori przyczynia się do powstawania istotnych zmian w błonie śluzowej żołądka u dzieci z chorobą żołądka i dwunastnicy.

Słowa kluczowe: dzieci, Helicobacter pylori, przewlekłe zapalenie żołądka, zapalenie żołądka i dwunastnicy, błona śluzowa żołądka
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Żółtakowe zapalenie nerki u dziecka – opis przypadku
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (3), p. 319–323
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0038
STRESZCZENIE

Xanthogranulomatous pyelonephritis to przewlekły stan zapalny nerki występujący głównie u kobiet w średnim wieku, rzadko u dzieci. Etiologia choroby nie została do końca poznana. Uważa się, że powstaniu tego stanu sprzyjają: obecność przeszkody w odpływie moczu, kamica układu moczowego, nieprawidłowo leczone zakażenie układu moczowego, a także zaburzenia drenażu żylnego oraz chłonnego. Mało charakterystyczny obraz kliniczny opóźnia właściwe rozpoznanie choroby nawet o kilka miesięcy. Występujące w przebiegu procesu zapalnego powiększenie zajętego narządu z obecnością niespecyficznych torbieli i zwapnień oraz towarzyszącym zajęciem okolicznych tkanek może sugerować zmianę nowotworową. Kluczową rolę odgrywa badanie obrazowe metodą tomografii komputerowej, pozwalające na wstępne postawienie diagnozy, weryfikowanej śródoperacyjnie. Ostateczne rozpoznanie jest wynikiem badania histopatologicznego usuniętego narządu. Prezentowany przypadek ilustruje konieczność uwzględnienia xanthogranulomatous pyelonephritis w diagnostyce różnicowej guzów jamy brzusznej.

Słowa kluczowe: żółtakowe zapalenie nerki, guz rzekomy nerki, USG nerek, nefrektomia, dzieci
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Blastocytoza u 5-letniego chłopca – opis przypadku
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (3), p. 324–326
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0039
STRESZCZENIE

Blastocystis hominis to jeden z najczęściej stwierdzanych pierwotniaków bytujących w przewodzie pokarmowym człowieka. Do zarażenia człowieka dochodzi najczęściej drogą fekalno-oralną lub pokarmową przez zanieczyszczony cystami pierwotniaka pokarm lub wodę. Częstość występowania Blastocystis hominis w krajach rozwijających się wynosi około 30–50%, zaś w krajach rozwiniętych – w granicach 1,5–10%. Przez długi okres Blastocystis hominis uznawany był za komensala jelita grubego, ponieważ w niektórych przypadkach inwazja może przebiegać asymptomatycznie, a cechować ją może przejściowe lub trwałe nosicielstwo w przewodzie pokarmowym. Obecnie jednak pierwotniak uznawany jest za gatunek pasożytniczy, gdyż objawy występują zwłaszcza u osób z obniżoną odpornością, zarażonych tym patogenem. Znaczenie Blastocystis hominis jako czynnika odpowiedzialnego za objawy jelitowe i pozajelitowe jest niedoszacowane w praktyce klinicznej, a zarażenie tym pasożytem nie jest w pełni diagnozowane. W pracy przedstawiono przypadek 5-letniego chłopca, u którego zarażenie Blastocystis hominis wywołało objawy ze strony przewodu pokarmowego oraz pokrzywkę.

Słowa kluczowe: blastocytoza, objawy, leczenie, dzieci
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Guz Potta w przebiegu zapalenia zatok czołowych
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (3), p. 327–330
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0040
STRESZCZENIE

Zapalenie zatok czołowych jest często spotykanym schorzeniem w praktyce otorynolaryngologicznej. U większości pacjentów obserwuje się ból w okolicy czołowej nasilający się podczas pochylania do przodu, upośledzenie zmysłu węchu, a w niektórych przypadkach kakosmię. Guz Potta to zapalenie kości i szpiku w obrębie kości czołowej – pierwotnie opisywano go jako następstwo urazu, jednak może być również spowodowany zapaleniem zatok czołowych. W pracy przedstawiono przypadek guza Potta obejmującego zatokę czołową i charakteryzującego się szybką progresją. Po ustąpieniu obrzęku w wyniku zastosowanej antybiotykoterapii pacjenta poddano zabiegowi czynnościowo-endoskopowej chirurgii zatok przynosowych.

Słowa kluczowe: zapalenie zatok przynosowych, guz Potta, czynnościowo-endoskopowa chirurgia zatok przynosowych
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Zapalenie zatok przynosowych powikłane guzem Potta
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (3), p. 331–336
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0041
STRESZCZENIE

Zapalenie szpiku kostnego kości czołowej z towarzyszącym ropniem podokostnowym manifestującym się obrzękiem w okolicy czołowej definiowane jest jako guz Potta i najczęściej stanowi powikłanie zapalenia zatok przynosowych lub urazu. Wczesne ustalenie rozpoznania i wdrożenie właściwego leczenia jest istotne ze względu na częste współwystępowanie powikłań wewnątrzczaszkowych, takich jak ropniak nadtwardówkowy, ropnie mózgu czy zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Ze względu na niewielką częstość występowania guza Potta zakres wiedzy dotyczącej tego ciężkiego powikłania stanowią opisy przypadków lub serii przypadków, zwłaszcza wśród dzieci. Prezentujemy opis przypadku 8-letniej dziewczynki, która zgłosiła się do szpitala z powodu bólu głowy i obrzęku w okolicy czołowej, oraz podsumowanie dostępnych wiadomości dotyczących guza Potta. Postępowanie diagnostyczne u dziewczynki wykazało masywne zmiany zapalne obejmujące zatoki przynosowe z destrukcją ścian zatok czołowych oraz komunikację zmian zapalnych z przednim dołem czaszki. Dziewczynka została zakwalifikowana do pilnej interwencji neurochirurgicznej i laryngologicznej.

Słowa kluczowe: obrzęk w okolicy czołowej, powikłanie zapalenia zatok przynosowych, guz Potta
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Rzadki przypadek ciała obcego w jamie nosowej
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (3), p. 337–339
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0042
STRESZCZENIE

Ciała obce w jamie nosowej są częstym zjawiskiem u dzieci i stosunkowo łatwo je usunąć w warunkach ambulatoryjnych. W zależności od rodzaju i umiejscowienia ciała obcego szczególną ostrożność należy zachować wobec baterii lub ciała obcego uwięzionego w nozdrzu. Choć ciało obce można zazwyczaj bezpiecznie usunąć w przychodni, niekiedy konieczne jest zastosowanie znieczulenia, zwłaszcza w przypadku możliwej korozji ciała obcego oraz u pacjentów niewspółpracujących, co ma celu uniknięcie powikłań związanych zarówno z zabiegiem, jak i z samą obecnością ciała obcego. W pracy przedstawiono przypadek 2-letniego chłopca z utrzymującą się od dwóch tygodni obecnością wydzieliny nosowej. W prawym nozdrzu stwierdzono obecność metalowej sprężyny, stanowiącej rzadki rodzaj ciała obcego. Przedmiot z powodzeniem usunięto w warunkach znieczulenia ogólnego, bez powikłań miejscowych.

Słowa kluczowe: ciało obce w jamie nosowej, wydzielina z nosa, metalowa sprężyna
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Przywrócenie słuchowych potencjałów wywołanych pnia mózgu w nagłym idiopatycznym niedosłuchu czuciowo-nerwowym
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (3), p. 340–345
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0043
STRESZCZENIE

Nagły idiopatyczny niedosłuch czuciowo-nerwowy jest stanem nagłym w otorynolaryngologii. Pomimo częstego występowania badanie i leczenie tego zaburzenia nadal budzą kontrowersje. Jednym z narzędzi diagnostycznych stosowanych u pacjentów z nagłym idiopatycznym niedosłuchem czuciowo-nerwowym jest pomiar słuchowych potencjałów wywołanych pnia mózgu. Badanie to może jednak dawać wyniki fałszywie dodatnie we wczesnych stadiach choroby, prowadząc w konsekwencji do niepotrzebnych dalszych badań i prób leczenia. W pracy przedstawiono dwa przypadki nagłego idiopatycznego niedosłuchu czuciowo-nerwowego objawiającego się nieprawidłowościami w zapisie słuchowych potencjałów wywołanych pnia mózgu podczas ostrej fazy choroby. Po zakończeniu leczenia stwierdzono całkowite przywrócenie słuchu w badaniu słuchowych potencjałów wywołanych pnia mózgu. Autorzy zalecają wykonywanie tego badania w sposób racjonalny, w szczególności podczas ostrej fazy choroby.

Słowa kluczowe: nagła głuchota idiopatyczna, czuciowo-nerwowa, słuchowe potencjały wywołane pnia mózgu
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Kość kurczaka w oskrzelu dająca objawy odoskrzelowego zapalenia płuc u chłopca z astmą
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (3), p. 346–349
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0044
STRESZCZENIE

Cel badania: Podkreślenie znaczenia wywiadu chorobowego dla wykluczenia aspiracji ciała obcego u dzieci z objawami ze strony układu oddechowego. Opis przypadku: W pracy przedstawiono przypadek 2-letniego chłopca z astmą oskrzelową, u którego od dwóch dni utrzymywały się kaszel i trudności w oddychaniu bez obecności świstu krtaniowego. Pacjenta poddano leczeniu z powodu ostrego zaostrzenia astmy oskrzelowej i odoskrzelowego zapalenia płuc, jednak nie dało ono oczekiwanych rezultatów. Szczegółowy wywiad chorobowy ujawnił epizod zakrztuszenia potrawą curry z kurczaka przed przyjęciem do szpitala. Bronchoskopia potwierdziła obecność kości kurczaka w lewym głównym oskrzelu, którą następnie usunięto. Stan dziecka po zabiegu oceniono jako dobry. W badaniu radiologicznym klatki piersiowej stwierdzono ustąpienie objawów zapaści płuca. Wniosek: Dokładny wywiad w celu wykluczenia obecności ciała obcego jest niezbędny, aby uniknąć powikłań.

Słowa kluczowe: odoskrzelowe zapalenie płuc, aspiracja ciała obcego, oskrzele
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)