„Pediatria i Medycyna Rodzinna” na liście Emerging Sources Citation Index

Z radością i dumą informujemy, że „Pediatria i Medycyna Rodzinna” („Paediatrics and Family Medicine”) została włączona do nowej (istniejącej od listopada 2015 roku) bazy danych Thomson Reuters/Clarivate Analytics z zakresu nauk ścisłych – Emerging Sources Citation Index (ESCI). Baza ta należy do systemu indeksów Web of Science™ i uwzględniane w niej tytuły poddawane są dalszej ewaluacji pod kątem umieszczenia w Science Citation Index Expanded™ (SCIE), Social Sciences Citation Index® (SSCI) oraz Arts & Humanities Citation Index® (AHCI). Jakość i zakres treści oferowanych przez Web of Science™ badaczom, autorom, wydawcom oraz instytucjom wyróżnia bazę ESCI spośród innych dostępnych. Nobilitacja „Pediatrii i Medycyny Rodzinnej” („Paediatrics and Family Medicine”) przez Thomson Reuters/Clarivate Analytics jest dowodem uznania dla potencjału czasopisma i dla zaangażowania Redakcji w dostarczanie środowisku medycznemu kluczowych i sprawdzonych informacji z dziedziny pediatrii i medycyny rodzinnej (evidence-based medicine).

Czytaj więcej >>

2019, Vol 15, No 2
Niedokrwistość w nieswoistych chorobach zapalnych jelit – etiopatogeneza, diagnostyka i leczenie
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (2), p. 109–115
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0018
STRESZCZENIE

Niedokrwistość to najczęstsze spośród pozajelitowych powikłań nieswoistych chorób zapalnych jelit zarówno u pacjentów hospitalizowanych, jak i leczonych ambulatoryjnie. Objawy związane bezpośrednio z obniżeniem stężenia hemoglobiny, jak również następstwa deficytów żelaza, witaminy B12 czy kwasu foliowego istotnie pogarszają jakość życia chorych. Zaburzenia pamięci i koncentracji, depresja czy zmienność nastroju to tylko niektóre symptomy, które mogą być konsekwencją nierozpoznanej i nieleczonej niedokrwistości. Określenie etiologii anemii w nieswoistych chorobach zapalnych jelit, która może być nie tylko następstwem utraty krwi do światła przewodu pokarmowego, ma znaczenie w wyborze odpowiedniego schematu leczenia. Prawidłowo prowadzone diagnostyka oraz monitorowanie są istotne w profilaktyce oraz rozpoznawaniu niedokrwistości. Kluczowym elementem jest wybór odpowiedniego sposobu leczenia. Decyzje dotyczące zastosowania doustnych bądź dożylnych preparatów żelaza powinny być odpowiednio uzasadnione i możliwe do zrealizowania w codziennej praktyce. Cel, do którego należy dążyć, to skuteczne leczenie niedokrwistości, które przekłada się na poprawę jakości życia pacjentów z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit. Poprawa komfortu życia, tak ważna dla chorych, osiągana jest w tym przypadku niezależnie od klinicznej aktywności choroby podstawowej. Ponadto prawidłowo prowadzone leczenie niedokrwistości powoduje optymalizację terapii, zmniejszenie częstości hospitalizacji oraz spadek częstości przetaczania krwi, a co za tym idzie – obniżenie całkowitych kosztów leczenia.

Słowa kluczowe: nieswoiste choroby zapalne jelit, niedokrwistość, niedobór żelaza
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Dekalog nebulizacji
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (2), p. 116–119
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0019
STRESZCZENIE

Aerozoloterapia to podstawa leczenia chorób układu oddechowego. Skuteczne leczenie astmy, infekcji oraz zapaleń górnych i dolnych dróg oddechowych, przewlekłych chorób płuc nie jest możliwe bez skutecznej terapii inhalacyjnej. Nebulizacja to najstarszy sposób podawania leków drogą wziewną. Efekt kliniczny zależy od kilku elementów, bez których nie można wykonać skutecznej nebulizacji. Spełnienie pewnych warunków (odpowiedni dobór inhalatora, technika wykonania zabiegu, dawkowanie) determinuje powodzenie terapii. W artykule w zwięzły sposób przedstawiono dekalog nebulizacji – zbiór podstawowych zasad, jakimi powinni kierować się lekarze, by ten sposób leczenia chorób dróg oddechowych był skuteczny.

Dekalog nebulizacji:

  1. Nebulizacja to wysoce skuteczna metoda leczenia miejscowego dróg oddechowych.
  2. Na skuteczną nebulizację wpływają cztery elementy: odpowiedni dobór inhalatora wraz z techniką wykonania, cykl oddechowy pacjenta, stopień depozycji leku w płucach i dawkowanie.
  3. Cykl oddechowy jest ważnym elementem skutecznej nebulizacji, który trzeba brać pod uwagę przy dawkowaniu, zwłaszcza u dzieci.
  4. Dobór nebulizatora i technika wykonania zabiegu to kluczowe warunki skuteczności.
  5. Należy zwrócić uwagę na parametry istotne przy wyborze odpowiedniego nebulizatora.
  6. Wielkość cząsteczki i siła wdechu warunkują depozycję w płucach.
  7. Dawka nominalna to nie jest dawka zdeponowana.
  8. Czas nebulizacji powinien być krótki (do 10 minut u dorosłych i 3 minut u dzieci).
  9. Należy stosować najmniejszą skuteczną (!) dawkę leku.
  10. W wyliczaniu dawki i czasu nebulizacji pomocne są kalkulatory i aplikacje.
Słowa kluczowe: nebulizacja, inhalatory, dzieci, zdeponowana dawka leku
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Praktyczne implikacje wystawienia pacjentowi recepty na adrenalinę w podstawowej opiece zdrowotnej
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (2), p. 120–124
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0020
STRESZCZENIE

Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej w swojej codziennej pracy ma często styczność z pacjentem ze wskazaniami do wystawienia recepty na adrenalinę (epinefrynę) do samodzielnej podaży. Nie powinien jednak ograniczyć się jedynie do wypisania druku receptowego; jego zadanie polega również na przeprowadzeniu pełnego instruktażu co do wskazań, a także co do metody wykonania iniekcji. Instruktaż powinien zostać przeprowadzony przez lekarza lub pielęgniarkę i być dostosowany do konkretnego preparatu, który będzie w posiadaniu pacjenta. Należy zwracać uwagę nie tylko na samego chorego, ale także na wszystkie osoby w jego otoczeniu, które mogą być zmuszone do podania adrenaliny. W niniejszym artykule omówiono mechanizm działania epinefryny, wskazania do jej przepisania i obowiązujące przeciwwskazania. Zwrócono uwagę na kwestie prawidłowego dawkowania leku, w szczególności zaś na konieczność przepisania pacjentowi co najmniej dwóch sztuk preparatów. Przedstawiono potencjalne zagrożenia dla chorego w sytuacji nieprawidłowego użycia, na przykład zastosowania niewłaściwej drogi podania leku. Opisano różnice pomiędzy ampułkostrzykawkami i autowstrzykiwaczami, przedstawiono preparaty dostępne na rynku polskim (Adrenalina WZF oraz EpiPen). Szczegółowo opisano sposób użycia tych urządzeń, co umożliwi lekarzowi lub pielęgniarce przygotowanie się do prowadzenia szkolenia w zakresie użytkowania ampułkostrzykawki bądź autowstrzykiwacza. Zwrócono też uwagę na wykorzystanie urządzeń treningowych do instruktażu korzystania z autowstrzykiwacza EpiPen.

Słowa kluczowe: adrenalina, epinefryna, EpiPen, autowstrzykiwacz, ampułkostrzykawka
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Znaczenie selenu w leczeniu choroby Hashimoto
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (2), p. 125–130
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0021
STRESZCZENIE

Selen ma duże znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. Pierwiastek ten jest ściśle związany z prawidłowym funkcjonowaniem tarczycy oraz prawidłowym metabolizmem hormonów tarczycowych, pełni również rolę w leczeniu chorób tego narządu. Celem niniejszego opracowania było zebranie ostatnich doniesień na temat wpływu suplementacji selenu na przebieg choroby Hashimoto. Stanowi ono pewnego rodzaju próbę wyjaśnienia sposobu, w jaki pierwiastek ten może oddziaływać na gruczoł tarczowy. W pracy przedstawiono wpływ suplementacji selenu w różnych stadiach choroby Hashimoto oraz możliwe molekularne podstawy obserwowanych zmian biochemicznych i terapeutycznych. Zaprezentowane przez autorów badania opisują wpływ selenu m.in. na stężenia przeciwciał przeciwtarczycowych i czynników prozapalnych oraz echogeniczność tarczycy u osób z chorobą Hashimoto. W artykule zreferowano także interesujące badania molekularne opisujące istotne znaczenie selenu w procesie apoptozy czy w modyfikacji ekspresji cząsteczek układu HLA tyreocytów. Selen prawdopodobnie jest zaangażowany w reakcje autoimmunologiczne przebiegające w dotkniętym chorobą narządzie tarczowym. Co więcej, dzięki swoim szczególnym właściwościom antyoksydacyjnym ogranicza przewlekły stan zapalny w tarczycy, który towarzyszy chorobie Hashimoto. Zdecydowanie warto poświęcić uwagę temu mikroelementowi, ponieważ być może usprawni on terapię przewlekłego autoimmunologicznego zapalenia tarczycy i za jakiś czas, po kolejnych badaniach klinicznych, stanie się ważnym elementem terapii tej jednostki chorobowej.

Słowa kluczowe: selen, choroba Hashimoto, leczenie choroby Hashimoto
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Obwodowe porażenie nerwu twarzowego jako objaw neuroboreliozy u dzieci
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (2), p. 131–133
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0022
STRESZCZENIE

Borelioza lub krętkowica kleszczowa, nazywana także chorobą z Lyme, jest układową chorobą zakaźną powodowaną przez krętki Borrelia burgdorferi. Do infekcji dochodzi po ukąszeniu przez kleszcza z rodzaju Ixodes, bytującego na roślinach leśnych półkuli północnej, w tym zachodniej Azji i Europy. W klasycznym przebiegu boreliozy wczesne objawy występują najczęściej pod postacią wędrującego rumienia, usytuowanego koncentrycznie wokół miejsca ukąszenia, i symptomów ogólnych. Neuroborelioza jest najczęstszą postacią późnego etapu choroby. Przemieszczanie się mieszkańców miast w rejony endemicznego występowania kleszcza z rodzaju Ixodes, cechujące się związaną z tym możliwością zakażenia Borrelia burgdorferi, zwiększa ryzyko wystąpienia neuroboreliozy u wszystkich dzieci, niezależnie od miejsca zamieszkania, szczególnie w okresie lata i wczesnej jesieni. Brak typowego przebiegu pierwszego etapu choroby występującego wkrótce po ukąszeniu kleszcza, któremu towarzyszą typowe zmiany skórne oraz objawy ogólnoustrojowe, może mieć wpływ na późne rozpoznanie choroby i wdrożenie leczenia przyczynowego. U dorosłych choroba ta objawia się najczęściej pod postacią zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i nerwów rdzeniowych (meningoradiculoneuritis). U dzieci natomiast w późnym okresie boreliozy typowe jest zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i porażenie nerwów czaszkowych, w tym obwodowe porażenie nerwu twarzowego. Objawy neuroboreliozy rzadko występują we wczesnym okresie choroby. Porażenie nerwu twarzowego może być wskaźnikowym objawem licznych chorób układu nerwowego, w tym chorób zakaźnych. Neuroborelioza jest postacią choroby, która dotyczy struktur układu nerwowego i może się objawiać obwodowym porażeniem nerwu twarzowego. Należy więc pamiętać, że u dzieci z obwodowym porażeniem nerwu twarzowego konieczna jest diagnostyka w kierunku infekcji Borrelia burgdorferi, także w przypadkach przebiegających bez typowego rumienia wędrującego we wczesnym etapie choroby.

Słowa kluczowe: neuroborelioza, dzieci, nerw twarzowy
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Czy dzieci z autyzmem wymagają specjalnej opieki otorynolaryngologicznej?
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (2), p. 134–136
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0023
STRESZCZENIE

Autyzm wczesnodziecięcy jest poważnym całościowym zaburzeniem rozwoju, do którego typowych cech należą problemy z komunikacją z otoczeniem i związkami społecznymi. Etiologia autyzmu jest najpewniej wieloczynnikowa i nie została do końca poznana. Cechy dziecka autystycznego powodują, że jego opiekunowie szukają pomocy u różnych specjalistów, a rozpoznanie zaburzenia następuje często bardzo późno. Rokowanie co do wyleczenia jest złe. Leczenie autyzmu dziecięcego powinno mieć charakter wielokierunkowy, uwzględniający potrzeby dziecka i jego rodziny. Stosuje się przede wszystkim terapię behawioralną, terapię integracji sensorycznej, terapię logopedyczną i farmakologiczne leczenie objawowe oraz terapię dolegliwości współistniejących, w tym otorynolaryngologicznych. Upośledzenie słuchu u dzieci z zaburzeniami rozwoju może powodować jeszcze większe trudności w zakresie kontaktu z otoczeniem, mając zasadnicze znaczenie dla rozwoju dziecka oraz jego rehabilitacji i leczenia psychiatrycznego/psychologicznego. Z autyzmem może współistnieć niedosłuch odbiorczy. Niektórzy autorzy sugerują, że w takich przypadkach najczęściej występuje niedosłuch odbiorczy w stopniu głębokim. Problem niedosłuchu u dzieci z autyzmem dotyczy nie tylko niedosłuchu odbiorczego, ale także przewodzeniowego – charakterystycznego dla wieku przedszkolnego i szkolnego. U dziecka z całościowymi zaburzeniami rozwoju zarówno niedosłuch, jak i inne dolegliwości laryngologiczne mogą pozostawać niezauważone przez rodziców. Opieka laryngologiczna nad dzieckiem autystycznym wydaje się niewystarczająca. Konieczne jest stworzenie systemowej kontroli laryngologicznej i warunków okresowych badań słuchu w tej grupie dzieci.

Słowa kluczowe: autyzm, dzieci, otorynolaryngologia
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Niewydolność serca jako wielonarządowy zespół kliniczny – charakterystyka kliniczna chorych hospitalizowanych z powodu zaostrzenia niewydolności serca
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (2), p. 137–144
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0024
STRESZCZENIE

Wstęp: Niewydolność serca jest jednostką chorobową o zróżnicowanej etiologii i patogenezie. Dodatkowo w grupie chorych z niewydolnością serca obserwuje się liczne choroby współistniejące, takie jak: nadciśnienie tętnicze, migotanie przedsionków, przewlekła choroba nerek, niedokrwistość i niedobór żelaza. Celem pracy jest charakterystyka pacjentów hospitalizowanych z powodu zaostrzenia niewydolności serca, ze szczególnym uwzględnieniem chorób współistniejących oraz nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych. Metody: Do badania włączono 102 chorych powyżej 18. roku życia, hospitalizowanych z powodu zaostrzenia objawów niewydolności serca. W badanej grupie zebrano szczegółowy wywiad dotyczący chorób współistniejących, dokonano oceny klinicznej oraz oznaczono parametry biochemiczne. Wyniki: Wśród chorych hospitalizowanych z powodu zaostrzenia niewydolności serca dominowali mężczyźni (76,5%) i przeważała niedokrwienna etiologia niewydolności serca (63,7%). Najczęstszą chorobą współistniejącą było nadciśnienie tętnicze (66,6%), a hipotensja występowała u 2% chorych. Największą grupę stanowili chorzy z niewydolnością serca z obniżoną frakcją wyrzutową (60,8%). Spośród nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych podwyższone stężenie cystatyny C stwierdzono u 94,7% chorych, a hiperurykemię u 75,5%. Niedokrwistość występowała u 55,9%, a niedobór żelaza u 78,3% chorych. Wnioski: Chorzy z niewydolnością serca są szczególnie trudną grupą, w związku z występowaniem licznych chorób współistniejących, często mających wpływ na rokowanie. Dekompensacja układu sercowo-naczyniowego stwarza ryzyko dysfunkcji wielu narządów, co wymaga szczegółowej oceny biochemicznej, w tym oznaczeń stężeń kreatyniny, cystatyny C, kwasu moczowego, parametrów czerwonokrwinkowych i parametrów metabolizmu żelaza.

Słowa kluczowe: ostra niewydolność serca, badania laboratoryjne, niewydolność nerek, kreatynina, niedokrwistość
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Kamica układu moczowego u pacjentów z prawidłową i nadmierną masą ciała – doświadczenie jednego ośrodka
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (2), p. 145–151
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0025
STRESZCZENIE

Cel: Ocena korelacji pomiędzy nadmierną masą ciała a metabolicznymi przyczynami kamicy układu moczowego u pacjentów leczonych w okresie 2 lat w Klinice Pediatrii, Nefrologii i Alergologii Dziecięcej Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie. Materiał i metody: Do badania zakwalifikowano 109 dzieci z kamicą układu moczowego w wieku 9–18 (średnio 13) lat. Pacjentów podzielono na dwie grupy: I – dzieci z prawidłową masą ciała (wskaźnik masy ciała <85. centyla) i II – z nadmierną masą ciała (wskaźnik masy ciała ≥85. centyla). Grupę I stanowiło 74 dzieci (33 dziewczynki, 41 chłopców). W grupie II było 35 dzieci (23 dziewczynki i 12 chłopców). U pacjentów zostały wykonane badania laboratoryjne z surowicy oraz moczu w kierunku metabolicznych przyczyn kamicy układu moczowego. Oceniono także parametry antropometryczne: wskaźnik masy ciała, obwód talii, wskaźnik talia–biodra, masę ciała oraz wzrost. Wykonano ponadto ocenę profilu lipidowego oraz pomiar ciśnienia tętniczego. Wyniki: W grupie dzieci z nadmierną masą ciała zaobserwowano statystycznie istotnie wyższe stężenia kwasu moczowego w surowicy krwi [5,4 mg/dl (5,0–6,2) vs 4,7 mg/ dl (4,1–5,4); p < 0,05] oraz statystycznie istotnie wyższe wydalanie kwasu moczowego – ocenione współczynnikiem kwas moczowy/kreatynina z drugiej porcji moczu po nocy – w porównaniu z dziećmi o prawidłowej masie ciała [0,3 (0,2–0,3) vs 0,2 (0,2–0,3); p = 0,01]. Nie zaobserwowano różnic istotnych statystycznie w zakresie wydalania pozostałych krystaloidów. W grupie z nadmierną masą ciała stwierdzono znamiennie wyższe wartości cholesterolu całkowitego [167,5 (142,0–183,0) vs 152,0 (136,0–163,0); p < 0,05], frakcji LDL [103,5 (83,0–117,5) vs 88,5 (69,0–102,0); p < 0,05], trójglicerydów [104,0 (89,0–111,0) vs 64,0 (52,0–106,0); p < 0,05], niższe średnie stężenie witaminy D (26,6 mg/dl ± 9,25 vs 22,6 mg/dl ± 6,75; p = 0,04) oraz wyższe wartości ciśnienia skurczowego (110,2 mm Hg ± 11,0 vs 115,7 mm Hg ± 11,96; p = 0,02) w porównaniu z dziećmi bez nadwagi. Wnioski: Możliwa jest zależność między nadwagą a kamicą układu moczowego związaną z nadmiernym wydalaniem kwasu moczowego. Pacjenci z nadwagą i kamicą układu moczowego prezentują zaburzenia w profilu lipidowym, które mogą mieć wpływ na tworzenie złogów. Niższe stężenie witaminy D w surowicy u pacjentów z nadwagą nie wpływa na wielkość kalciurii.

Słowa kluczowe: kamica układu moczowego, dzieci, wskaźnik masy ciała (BMI), otyłość, profil metaboliczny kamicy
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Wpływ leczenia kalcytriolem i cholekalcyferolem na gospodarkę wapniowo-fosforanową u pacjentów chorych na mukowiscydozę
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (2), p. 152–156
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0026
STRESZCZENIE

U chorych na mukowiscydozę obserwuje się zaburzenia wchłaniania witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, a także zaburzenia metabolizmu kości. Celem niniejszej pracy było porównanie wpływu 3-miesięcznej suplementacji kalcytriolem i cholekalcyferolem na gospodarkę wapniowo-fosforanową u pacjentów z mukowiscydozą. Badanie objęło 23 pacjentów w wieku 6–19 lat cierpiących na tę chorobę. Było to badanie cross-over, kontrolowane placebo. Odbyły się 3 wizyty, podczas których pobrano krew oraz mocz do analizy. Pacjenci byli leczeni cholekalcyferolem (1000 IU/dobę) lub kalcytriolem (0,5 μg 1,25OHD) oraz placebo, a następnie otrzymali leki zgodnie ze schematem cross-over. Druga wizyta odbyła się po 3 miesiącach. W surowicy krwi oznaczono stężenia: wapnia i fosforanów, parathormonu oraz 25OHD; w moczu określono wskaźnik wapniowo-kreatyninowy. Wykazano, że w wyniku 3-miesięcznej suplementacji kalcytriolem stężenie fosforanów znacząco się zmniejszyło, tj. z 1,48 mmol/l (±SD 0,27 mmol/l) do 1,35 mmol/l (±SD 0,20 mmol/l) (p = 0,021). Stężenie wapnia wzrosło istotnie statystycznie po 3 miesiącach leczenia kalcytriolem, tj. z 3,50 mg/dl (±SD 2,60 mg/dl) do 4,35 mg/dl (±SD 3,35 mg/dl) (p = 0,001). Poziom parathormonu statystycznie znacząco zmniejszył się po 3 miesiącach leczenia kalcytriolem, tj. z 36,54 pg/ml (±SD 17,61 pg/ml) do 29,36 pg/ml (±SD 13,08 pg/ml) (p = 0,019). W grupie suplementacji cholekalcyferolem nie obserwowano zmian stężenia fosforanów, wapnia i parathormonu. Suplementacja cholekalcyferolem i kalcytriolem nie wpłynęła na surowicze stężenie 25OHD. U chorych na mukowiscydozę suplementacja kalcytriolem w dawce 0,5 μg jest bezpieczna i ma korzystniejszy wpływ na gospodarkę wapniowo-fosforanową i metabolizm kostny niż cholekalcyferolem w dobowej dawce 1000 IU.

Słowa kluczowe: witamina D, dzieci, mukowiscydoza
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Ocena skuteczności tlenoterapii hiperbarycznej u dzieci po zatruciu tlenkiem węgla
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (2), p. 157–163
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0027
STRESZCZENIE

Zatrucie tlenkiem węgla (CO) stanowi istotny problem kliniczny. Objawy zatrucia są niespecyficzne, zwłaszcza w populacji dziecięcej. Obecnie uznaje się tym większą zasadność zastosowania tlenoterapii hiperbarycznej (hyperbaric oxygen, HBO), im cięższy jest stan kliniczny pacjenta i im krótszy czas upłynął od momentu przerwania ekspozycji na CO. Cel pracy: Celem niniejszej pracy była ocena skuteczności leczenia tlenem hiperbarycznym dzieci z objawami zatrucia tlenkiem węgla. Materiał i metody: Badanie zostało przeprowadzone jako analiza retrospektywna dokumentacji medycznej dzieci hospitalizowanych z powodu zatrucia tlenkiem węgla w Klinice Pediatrii, Nefrologii i Alergologii Dziecięcej Wojskowego Instytutu Medycznego w okresie od stycznia do grudnia 2018 roku. Analizie poddano informacje dotyczące wyników badań laboratoryjnych oraz okoliczności zatrucia CO, sposobu zgłoszenia się do Kliniki, liczby sprężeń w komorze hiperbarycznej niezbędnych do całkowitego ustąpienia objawów, występowania powikłań oraz okresu pobytu w Klinice po zakończonym leczeniu. Wyniki: Przeprowadzona analiza wyników nie wykazała związku między stężeniem karboksyhemoglobiny a prezentowanymi objawami zatrucia oraz stopniem ciężkości zatrucia CO. Wykazano natomiast istotną statystycznie dodatnią korelację pomiędzy stężeniem karboksyhemoglobiny a stężeniem HCO3− oraz ujemną pomiędzy stężeniem karboksyhemoglobiny a pH krwi włośniczkowej. Nie odnotowano istotnych statystycznie różnic między grupą dzieci z łagodnym zatruciem i z ciężkim zatruciem w zakresie wartości stężenia potasu, pH krwi włośniczkowej, stężeń HCO3− oraz glukozy. Jednocześnie wykazano, że terapia hiperbaryczna cechuje się wysoką skutecznością i dużym bezpieczeństwem. Podsumowanie: Niezależnie od przyczyn zatrucia CO w populacji dziecięcej terapia hiperbaryczna jest metodą wysoce skuteczną i bezpieczną. Jeden zabieg w komorze hiperbarycznej pozwala uzyskać całkowite ustąpienie objawów i zapobiega późnym następstwom zatrucia czy efektom ubocznym działania CO.

Słowa kluczowe: hiperbaria, zatrucie tlenkiem węgla (CO), dzieci, karboksyhemoglobina, komora hiperbaryczna
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Zwyczaje żywieniowe kobiet ciężarnych zamieszkałych na obszarach wiejskich
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (2), p. 164–170
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0028
STRESZCZENIE

Wstęp: Kobiety ciężarne powinny szczególnie dbać o właściwy sposób odżywiania. W okresie ciąży wzrasta zapotrzebowanie na energię i poszczególne składniki odżywcze. Dieta ma fundamentalny wpływ na rozwój płodu i stan zdrowia dziecka w okresie pozałonowym. Według badań wiedza kobiet na temat odżywiania się w ciąży znajduje się nadal na niezadowalającym poziomie. Zjawisko to zauważalne jest szczególnie wśród kobiet zamieszkałych na obszarach wiejskich. Cele pracy: Badanie miało na celu określenie zwyczajów żywieniowych kobiet ciężarnych z terenów wiejskich oraz przeanalizowanie najczęściej popełnianych przez respondentki błędów w tym zakresie. Ocenie zostały poddane wiedza i świadomość respondentek na temat odżywiania się podczas ciąży. Materiał i metody: Badanie objęło 57 kobiet ciężarnych, zamieszkujących obszary wiejskie. Przeprowadzono je na podstawie autorskiego kwestionariusza ankiet w okresie od 1 lutego do 1 maja 2018 roku. Ponad połowa uczestniczek badania (57%) pozostawała nieaktywna zawodowo i nie kontynuowała dalszej edukacji. Wyniki: Pomimo że większość respondentek uważała, iż odżywia się właściwie, w badaniu wykazano, że stan wiedzy oraz świadomość z zakresu diety w ciąży były na niskim poziomie. Większość kobiet (54%) nie zwracała uwagi na skład etykiet produktów spożywczych. Respondentki sięgały po produkty stanowiące potencjalne zagrożenie dla rozwijającego się płodu. Wnioski: Ze względu na niezadowalające wyniki istnieje potrzeba szerzenia edukacji żywieniowej. W celu zwiększenia jej efektywności należałoby wybrać taką metodę, która będzie przynosić długoterminowy skutek. Jednym z rozwiązań może być zastosowanie technik telemedycyny.

Słowa kluczowe: zwyczaje żywieniowe, kobiety ciężarne, obszary wiejskie, badania ankietowe
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Analiza postaw rodziców i ich wiedzy na temat szczepień ochronnych dzieci
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (2), p. 171–179
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0029
STRESZCZENIE

Wstęp: Z roku na rok w Polsce zwiększa się liczba osób odmawiających zaszczepienia swoich dzieci. Organizacje antyszczepionkowe prowadzą bardzo agresywne kampanie dezinformujące. Odnotowuje się coraz częstsze występowanie chorób, przeciwko którym można się uchronić za pomocą szczepień. Monitorowanie postaw rodziców wobec szczepień ochronnych oraz określenie ich wiedzy w tym temacie mogą pozwolić na skuteczniejsze działania instytucji odpowiadających za zdrowie publiczne. Cel: Cele pracy obejmowały poznanie opinii i poglądów oraz ocenę wiedzy rodziców dotyczącej szczepień ochronnych w Polsce, a także ocenę zasięgu kampanii promujących szczepienia i działań ruchów antyszczepionkowych. Materiał i metoda: Badania przeprowadzono metodą ankietyzacji wśród 233 rodziców lub opiekunów prawnych dzieci objętych obowiązkowymi szczepieniami. Wyniki: Prawie 90% respondentów jest zwolennikami szczepień ochronnych, ⅓ spośród nich uważa, że nie wszystkie szczepienia są konieczne, blisko 7% ankietowanych określa się zaś jako przeciwnicy szczepień. Spośród ankietowanych rodziców 78% miało kontakt z kampaniami promującymi Program Szczepień Ochronnych i większość uważa je za pożyteczne. O ruchach antyszczepionkowych słyszało 62,4% ogółu badanych. Swoją wiedzę z zakresu szczepień uważa za wystarczającą 60% respondentów, jednak zaledwie 35% ankietowanych udzieliło poprawnych odpowiedzi na pytania kontrolne dotyczące szczepień ochronnych. Osoby z wykształceniem wyższym prezentują lepszy stan wiedzy w kwestii szczepień, natomiast osoby z wykształceniem podstawowym najlepiej oceniają swoją wiedzę. Wnioski: Wiedza rodziców w zakresie szczepień ochronnych wydaje się niewystarczająca. Systematycznie rośnie liczba przeciwników szczepień ochronnych. Głównym źródłem informacji o szczepieniach dla rodziców jest lekarz. Monitorowanie postaw i opinii rodziców na temat szczepień ochronnych będzie pomocne w lepszym ukierunkowaniu kampanii promocyjnych w mediach społecznościowych oraz w dostosowaniu działań pracowników opieki zdrowotnej do określonych grup społecznych.

Słowa kluczowe: szczepienia ochronne, wiedza, opinia, ruch antyszczepionkowy
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Nietypowy przebieg zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca u dziecka z ostrą białaczką limfoblastyczną
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (2), p. 180–184
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0030
STRESZCZENIE

Ospa wietrzna jest występującą powszechnie, zaraźliwą, zwykle samoograniczającą się chorobą wieku dziecięcego. Jej obraz kliniczny u ogólnie zdrowych dzieci jest na tyle charakterystyczny, że wystarcza do postawienia diagnozy, jednak u chorych w immunosupresji rozpoznanie może być trudne ze względu na nietypowy przebieg. W niniejszej pracy przedstawiono stanowiący wyzwanie diagnostyczne przypadek 5-letniego chłopca ze świeżo rozpoznaną ostrą białaczką limfoblastyczną, u którego w trakcie steroidoterapii indukcyjnej rozwinęło się zakażenie wirusem ospy wietrznej i półpaśca o nietypowym, łagodnym przebiegu bez gorączki i świądu, z wykwitami o zmienionej morfologii. Prezentowany przypadek dowodzi, że u dzieci z białaczką skontaktowanych z chorym na ospę wietrzną pojawienie się jakiejkolwiek wysypki powinno nasuwać podejrzenie zachorowania. W tej grupie pacjentów badaniem diagnostycznym z wyboru jest PCR materiału z wykwitu. W trakcie oczekiwania na wynik należy rozpocząć leczenie dożylne acyklowirem.

Słowa kluczowe: diagnoza, ospa wietrzna, półpasiec, białaczka, immunosupresja
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Ból szyi jako jedyny objaw torbieli zębopochodnych
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (2), p. 185–187
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0031
STRESZCZENIE

Objawem często wprowadzającym w błąd, a przez to źle leczonym, jest ból rzutowany. Wiedza o jego pochodzeniu ma istotne znaczenie diagnostyczne – lekarze mogą nie zauważyć podstawowej patologii jamy ustnej lub ustno-gardłowej, jeżeli przeoczą objawy, które nie są im znane lub związane bezpośrednio z danymi narządami. Przedstawiamy przypadek 75-letniego mężczyzny, u którego zdiagnozowano torbiel żuchwy w związku z nagłym, bardzo silnym lewostronnym bólem szyi promieniującym do lewej strony twarzy i okolicy zausznej. Ortopantomogram ujawnił dużą torbielowatą zmianę chorobową rozciągającą się od lewej dolnej granicy żuchwy do gałęzi. Najczęstszymi zmianami torbielowymi w okolicy szczękowo-twarzowej są torbiele zębopochodne.

Słowa kluczowe: ból rzutowany, torbiele zębopochodne, żuchwa, ortopantomogram
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Nawracające infekcje dróg oddechowych – maska czy objaw slingu naczyniowego?
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (2), p. 188–190
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0032
STRESZCZENIE

Sling tętnic płucnych jest rzadką wrodzoną anomalią naczyniową, polegającą na odejściu lewej tętnicy płucnej od prawej tętnicy płucnej. Niniejszy opis prezentuje przypadek pacjenta z nawracającymi infekcjami dróg oddechowych, który był z tego powodu systematycznie badany w specjalistycznych centrach pneumonologicznych od 2. roku życia. Dopiero w wieku 7 lat badanie echokardiograficzne pomogło zdiagnozować sling tętnicy płucnej. Następnie wykonane badanie tomografii komputerowej potwierdziło rozpoznanie, uwidoczniając ponadto bronchomalację drzewa oskrzelowego. Sling lewej tętnicy płucnej jest anomalią rzadko diagnozowaną echokardiograficznie. Leczenie chirurgiczne tej wady we wczesnych latach życia zapobiega rozwojowi zmian w postaci bronchomalacji i rozstrzeni oskrzeli – w takich przypadkach niezbędna jest rehabilitacja, a nawet plastyka drzewa oskrzelowego.

Słowa kluczowe: tętnice płucne, wrodzona wada serca, bronchomalacja, nawracające infekcje dróg oddechowych, echokardiografia
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Torbiel dołka nagłośniowego w postaci kulistej masy u młodej dorosłej osoby
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (2), p. 191–193
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0033
STRESZCZENIE

Torbiele dołka nagłośniowego są torbielami przewodowymi, które powstają, kiedy gruczoł śluzowy lub zachyłek migdałka językowego ulega poszerzeniu na skutek zaczopowania spowodowanego zapaleniem, podrażnieniem lub urazem. Szczyt zapadalności ma charakter dwumodalny; występują one częściej u dzieci niż u dorosłych. W pracy opisano przypadek 22-letniej kobiety, która przez ponad rok miała wrażenie obecności kulistej masy. Nasofiberolaryngoskopia z użyciem elastycznego endoskopu ujawniła rozległą masę torbielowatą umiejscowioną w zagłębieniu dołka nagłośniowego, która przesłaniała wejście do krtani. Pacjentka pomyślnie przeszła endoskopowe wycięcie torbieli – nie odnotowano powikłań śród- ani pooperacyjnych.

Słowa kluczowe: torbiel dołka nagłośniowego, torbiel krtani, wycięcie endoskopowe
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Gruźlica prosówkowa objawiająca się jako skrofuloza u zdrowego mężczyzny – wyzwanie diagnostyczne
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (2), p. 194–197
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0034
STRESZCZENIE

Gruźlicze zapalenie węzłów chłonnych stanowi do 40% przypadków gruźlicy pozapłucnej. Przewlekła limfadenopatia szyjna może być jedynym objawem gruźlicy pozapłucnej w okolicy głowy i szyi. Objawy, wyniki kliniczne i rokowanie różnią się znacznie w zależności od układu odpornościowego pacjenta, chorób współistniejących, miejsca zakażenia i jego rozległości. Duże znaczenie mają także wczesna diagnoza i szybkie wdrożenie leczenia. Opisujemy przypadek gruźlicy prosówkowej z zajęciem płuc i pozapłucnym u pozornie zdrowego mężczyzny, którego terapia obejmowała chirurgiczny drenaż ropnia szyi oraz stosowanie przez 9 miesięcy leków przeciwgruźliczych.

Słowa kluczowe: gruźlica, skrofuloza, zapalenie węzłów chłonnych, węzły chłonne, szyja
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Ognisko infekcji jako potencjalna przyczyna pokrzywki przewlekłej – opis przypadku 12-letniego chłopca i przegląd piśmiennictwa
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (2), p. 198–202
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0035
STRESZCZENIE

Pokrzywka przewlekła jest rzadką chorobą w populacji pediatrycznej. Charakteryzuje się występowaniem bąbli, obrzęku naczynioruchowego lub obu wymienionych zmian jednocześnie przez okres ponad 6 tygodni. Przypuszcza się, że etiologia choroby jest wieloczynnikowa, jednak w wielu przypadkach pozostaje nieustalona. Rozwój pokrzywki zależy od aktywacji komórek tucznych. Duże znaczenie w rozwoju pokrzywki przewlekłej przypisuje się mechanizmom autoimmunologicznym. U chorych z pokrzywką stwierdza się obecność ognisk infekcyjnych zlokalizowanych najczęściej w obrębie głowy, w tym górnych dróg oddechowych. Drobnoustroje chorobotwórcze mogą prowadzić do rozwoju reakcji ogólnoustrojowej. Ograniczone dane na temat przyczyn pokrzywki przewlekłej spontanicznej wśród dzieci sprzyjają wątpliwościom diagnostycznym i terapeutycznym. Pacjenci obciążeni pokrzywką przewlekłą często wymagają złożonej diagnostyki i długotrwałego leczenia. Schorzenie to znacząco obniża jakość życia chorych, a stosowana farmakoterapia jest obarczona ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych. W niniejszej pracy przedstawiono opis przypadku 12-letniego chłopca z 5-letnim wywiadem pokrzywki przewlekłej spontanicznej, u którego odnotowano całkowitą remisję zmian skórnych po adenotonsylektomii.

Słowa kluczowe: pokrzywka, infekcja, bakterie, dzieci, tonsylektomia
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Naczyniak krwionośny przegrody nosowej – rzadki powód krwawień z nosa u osoby dorosłej
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (2), p. 203–206
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0036
STRESZCZENIE

Naczyniak krwionośny włośniczkowy nosa jest rzadkim zjawiskiem i występuje jako łagodny guz naczyniowy. Etiologia i czynniki ryzyka pozostają nie w pełni rozpoznane; z pewnością stanowi on stan trudny do leczenia. Przedstawiamy przypadek młodego dorosłego mężczyzny, który cierpiał na niedrożność i krwawienia z nosa przez dwa miesiące, a późniejsza diagnoza potwierdziła obecność naczyniaka włośniczkowego przegrody nosowej. Guz był radiologicznie dobrze określony, dlatego przeznosowe endoskopowe wycięcie zmiany przeprowadzono bez przedoperacyjnej embolizacji.

Słowa kluczowe: naczyniak włośniczkowy zrazikowy, naczyniak krwionośny przegrody nosowej, wycięcie endoskopowe
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Zaburzenia integracji sensorycznej przyczyną trudności dzieci w nauce szkolnej – opis przypadku
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (2), p. 207–211
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0037
STRESZCZENIE

Nieprawidłowa organizacja obszarów odbierania bodźców zmysłowych w układzie nerwowym jest przyczyną wielu problemów występujących u dzieci – często skutkuje trudnościami w uczeniu się, czytaniu, pisaniu, rysowaniu i koncentracji uwagi. Anna Jean Ayres, prekursorka terapii integracji sensorycznej, uważała, że dzieci rodzą się z wewnętrznym pędem do rozwoju i dzięki naturalnej aktywności same dostarczają sobie odpowiednich bodźców w odpowiedniej ilości. Finałem prawidłowego rozwoju psychoruchowego jest osiągnięcie określonego poziomu sprawności motorycznej – ściśle związanej z psychiką. Dzieci z zaburzeniami integracji sensorycznej wolniej opanowują nowe umiejętności, mają problem z nawiązywaniem przyjaźni i niską samoocenę, gorzej też radzą sobie z przeciwnościami. Praca zawiera opis przypadku dziewczynki doświadczającej problemów w nauce szkolnej. W artykule opisano przykłady ćwiczeń ukierunkowanych na normalizację procesów integracji sensorycznej i wykonywanych przez dziecko nie tylko w gabinecie, lecz także w domu. Celem pracy jest zwrócenie uwagi rodziców, nauczycieli i lekarzy na fakt, że problemy z nauką szkolną mogą być wynikiem zaburzeń procesów integracji sensorycznej.

Słowa kluczowe: integracja sensoryczna, dziecko, nauka, szkoła, bodźce zmysłowe
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)