Oświadczam, że posiadam prawo wykonywania zawodu lekarza i jestem uprawniony do otrzymywania specjalistycznych informacji medycznych. Chcę zapoznać się z informacją z serwisu.

TAK NIE

 

„Pediatria i Medycyna Rodzinna” na liście Emerging Sources Citation Index

Z radością i dumą informujemy, że „Pediatria i Medycyna Rodzinna” („Paediatrics and Family Medicine”) została włączona do nowej (istniejącej od listopada 2015 roku) bazy danych Thomson Reuters/Clarivate Analytics z zakresu nauk ścisłych – Emerging Sources Citation Index (ESCI). Baza ta należy do systemu indeksów Web of Science™ i uwzględniane w niej tytuły poddawane są dalszej ewaluacji pod kątem umieszczenia w Science Citation Index Expanded™ (SCIE), Social Sciences Citation Index® (SSCI) oraz Arts & Humanities Citation Index® (AHCI). Jakość i zakres treści oferowanych przez Web of Science™ badaczom, autorom, wydawcom oraz instytucjom wyróżnia bazę ESCI spośród innych dostępnych. Nobilitacja „Pediatrii i Medycyny Rodzinnej” („Paediatrics and Family Medicine”) przez Thomson Reuters/Clarivate Analytics jest dowodem uznania dla potencjału czasopisma i dla zaangażowania Redakcji w dostarczanie środowisku medycznemu kluczowych i sprawdzonych informacji z dziedziny pediatrii i medycyny rodzinnej (evidence-based medicine).

Czytaj więcej >>

2018, Vol 14, No 2
Analiza składu kamieni moczowych
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (2), p. 125–132
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0012
STRESZCZENIE

Występowanie kamieni w układzie moczowym pacjenta to objaw zachodzącego procesu chorobowego, w efekcie którego dochodzi do wytrącania związków chemicznych i formowania się złogów. Szacuje się, że formowanie się kamieni dotyczy nawet 10% populacji, a znalezienie pierwszego złogu wiąże się z 25-procentowym prawdopodobieństwem nawrotu ich formowania w okresie 10 lat. Wobec tego z punktu widzenia diagnostyki bardzo ważna jest analiza każdego złogu wydalonego samoistnie lub usuniętego operacyjnie. Szczegółowe określenie struktury i składu chemicznego kamieni pozwala ustalić przyczynę ich powstawania, wybrać właściwą metodę leczenia oraz zmodyfikować dietę chorego, a co za tym idzie – zapobiec nawrotom formowania złogów. Znanych jest wiele sposobów badania kamieni moczowych, takich jak: jakościowa analiza chemiczna, mikroskopia polaryzacyjna, skaningowa mikroskopia elektronowa, spektroskopia w podczerwieni i tomografia komputerowa. W niniejszej pracy omówiono techniki analizy kamieni moczowych ze wskazaniem wad i zalet każdej z nich. W obecnym stanie wiedzy najskuteczniejsza wydaje się zwłaszcza spektroskopia w podczerwieni – jako szybka i precyzyjna metoda pomiarowa. Należy jednak pamiętać, że w diagnostyce kluczowe znaczenie ma podejście kompleksowe, a więc stosowanie kilku różnych metod badawczych, gdyż tylko ich równoczesne wykorzystanie pozwala porównać otrzymane wyniki i uzyskać pełną informację o stanie chorego. Współcześnie w celu usprawnienia identyfikacji złogów i szybkiego wdrożenia odpowiedniej terapii badacze poszukują nowych, innowacyjnych metod badania kamieni moczowych, takich jak nanoskalowa cytometria przepływowa. Prace nad udoskonaleniem aktualnie stosowanych oraz poszukiwanie nowych – szybkich i skutecznych – technik badawczych dają nadzieję na wytypowanie jednej unikalnej metody, kompleksowo oceniającej kamień pobrany od pacjenta.

Słowa kluczowe: diagnostyka, kamienie moczowe, spektroskopia w podczerwieni, tomografia komputerowa
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Prozdrowotne właściwości ananasa
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (2), p. 133–142
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0013
STRESZCZENIE

Ananas to jeden z najbardziej popularnych owoców tropikalnych i nieodłączny element diety wielu ludzi. Został sprowadzony do Europy przez Krzysztofa Kolumba już w 1493 roku. Od wielu lat jest ceniony ze względu na swój niepowtarzalny smak i bogactwo składników odżywczych, takich jak mikro- i makroelementy, błonnik czy liczna grupa witamin. Ananas jest owocem niskokalorycznym, a zarazem pełnowartościowym, przez co stał się częstym elementem jadłospisu osób dbających o linię. Systematyczne spożywanie ananasów pozwala prawie w całości pokryć dzienne zapotrzebowanie organizmu na witaminę C, mangan czy miedź. Badania fitochemiczne ekstraktu z liści ananasa wykazały obecność alkaloidów, flawonoidów, saponin i garbników, którym przypisuje się właściwości hipoglikemizujące oraz przeciwbólowe. W wyniku badań nad bromeliną – składnikiem ananasa o najbardziej złożonym działaniu biologicznym – odkryto jej efekty antyoksydacyjne, przeciwzapalne, wspomagające trawienie czy kardioprotekcyjne. Mnogość potencjalnych zastosowań bromeliny wspartej działaniem wielu spośród zawartych w ananasie składników pozwala nam docenić oprócz niewątpliwych walorów smakowych również inne atuty tego owocu. Ananasy nie są wyjątkiem i także w odniesieniu do nich z biegiem czasu pojawiło się wiele mitów na temat ich zbawiennego lub szkodliwego działania. Na szczęście większość z nich nigdy nie została potwierdzona w sposób naukowy i ananas nie wykazuje żadnego znanego nam negatywnego wpływu na organizm człowieka. Celem niniejszej pracy jest omówienie wartości żywieniowej ananasa i jego znaczenia w walce z chorobami.

Słowa kluczowe: ananas, bromelina, żywienie, dietetyka, medycyna
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Nieprawidłowy rozwój psychomotoryczny dzieci. Część I: podstawowa definicja i informacje
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (2), p. 143–150
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0014
STRESZCZENIE

O opóźnieniu psychomotorycznym można mówić w sytuacji, gdy dziecko nie osiąga w odpowiednim czasie „kamieni milowych” rozwoju, czyli nie jest w stanie opanować umiejętności, które powinny zostać wykształcone na określonym etapie jego życia. Dorastanie dziecka przebiega w ściśle związanych ze sobą fazach. Do osiągnięcia wyższego etapu rozwoju konieczne są obecność i utrwalenie etapu niższego. Dojrzewanie ośrodkowego układu nerwowego już podczas życia prenatalnego przebiega dość intensywnie. Rozwój poszczególnych struktur układu następuje w określonej kolejności, zależnej od tygodnia trwania ciąży. Niedojrzałość mózgu jest częstą przyczyną opóźnienia psychomotorycznego u dzieci. Na strukturę tkanki nerwowej składają się komórki nerwowe (otaczająca je błona komórkowa składa się z podwójnej otoczki lipidowej) oraz komórki glejowe. Proces powstawania neuronów zachodzi do 20. tygodnia ciąży, natomiast tworzenie się komórek glejowych rozpoczyna się po urodzeniu. W czasie tak intensywnego rozwoju ośrodkowego układu nerwowego może dojść do jego uszkodzeń, których następstwem będzie opóźnienie rozwoju psychomotorycznego, na który wpływają różne procesy fizjologiczne zachodzące w trakcie życia dziecka. Rodzaj uszkodzeń oraz stopień ich nasilenia zależą od ich lokalizacji, obszaru patologicznej tkanki mózgowej i wieku, w jakim dokonało się uszkodzenie. Uszkodzenia powodujące opóźnienie psychoruchowe u dzieci można podzielić na mikrouszkodzenia, makrouszkodzenia oraz przyczyny endogenne i egzogenne. Do oceny opóźnienia psychomotorycznego wykorzystuje się skalę Brunet–Lézine. Skala ta zawiera zadania, które dziecko powinno móc wykonać na danym etapie swojego rozwoju. Wynik uzyskiwany dzięki temu testowi nosi miano ilorazu rozwoju psychoruchowego (IRPR). Za objaw opóźnienia należy uznać całkowity deficyt osiągalności konkretnych umiejętności i niepojawienie się ich w późniejszych etapach rozwoju. Opóźnienie psychoruchowe może się ujawnić na początku życia dziecka lub w jego późniejszym okresie. Jest to zależne od przyczyn, które są powodem tych ograniczeń. Diagnoza opóźnienia psychomotorycznego wymaga współpracy specjalistów z wielu dziedzin.

Słowa kluczowe: neurologia, opóźnienie psychomotoryczne, neurologia dziecięca, „kamienie milowe”
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Nieprawidłowy rozwój psychomotoryczny dzieci. Część II: diagnostyka elektroencefalograficzna
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (2), p. 151–156
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0015
STRESZCZENIE

W neurologii dziecięcej do diagnostyki różnych stanów patologicznych, w tym także opóźnienia psychomotorycznego, wykorzystuje się badanie elektroencefalograficzne (EEG). Jest to badanie tanie, nieinwazyjne i może być wielokrotnie powtarzane. Nie ma też znaczących przeciwwskazań do jego wykonania. Polega na rejestracji czynności bioelektrycznej mózgu na powierzchni głowy pacjenta, na której rozmieszcza się elektrody według międzynarodowego układu elektrod 10–20, którego twórcą był dr Herbert Jasper z Instytutu Neurologicznego w Montrealu. Elektrody mocuje się do głowy pacjenta przy użyciu żelu przewodzącego (nakładanego w celu ułatwienia wędrówki prądu jonowego z powierzchni skóry do elektrody), taśmy lub specjalnego gumowego czepka, który jednocześnie umożliwia prawidłowe umieszczenie elektrod na głowie. Liczby parzyste w oznaczeniu elektrod według systemu 10–20 odnoszą się do prawej półkuli, a liczby nieparzyste – do lewej. Czynność mózgowia, która jest rejestrowana podczas zapisu EEG, wynika z ruchu ładunków elektrycznych znajdujących się w błonach neuronalnych. Uzyskany podczas badania EEG sygnał pochodzący z elektrod jest przesyłany do elektroencefalografu (gdzie zostaje wzmocniony), a następnie – w formie cyfrowej – do komputera. W badaniu EEG wyróżnia się kilka rodzajów fal – delta, theta, alfa, beta, gamma, mi oraz lambda. U dzieci zauważalna jest zmienność w występowaniu, zakresie, kształcie i amplitudzie fal mózgowych. W badaniu EEG stosuje się różne metody aktywacji zapisu: hiperwentylację, fotostymulację, a także deprywację snu – pomocne przy stawianiu właściwej diagnozy i mogące być czynnikami wyzwalającymi nieprawidłowości, które nie zostaną uwidocznione bez zastosowania wywołującej je metody aktywacyjnej zapisu. Opóźnienie psychomotoryczne często wiąże się ściśle z nieprawidłowościami w budowie oraz funkcjonowaniu ośrodkowego układu nerwowego.

Słowa kluczowe: diagnostyka, elektroencefalografia, neurologia, dzieci
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Wczesne rozpoznawanie choroby Alzheimera
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (2), p. 157–166
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0016
STRESZCZENIE

Wczesne i trafne rozpoznanie choroby Alzheimera, będącej najczęstszą przyczyną otępienia, ma ogromne znaczenie z uwagi na możliwość zastosowania farmakoterapii u pacjentów z otępieniem w przebiegu tego schorzenia. Niestety, obecnie proces diagnostyczny ma niekiedy charakter długotrwały, głównie ze względu na brak dostępu do specjalistów, ograniczone możliwości badań dodatkowych oraz – przede wszystkim – niedostatek wiedzy o tym schorzeniu. Zdarza się, również z powodu nietypowej manifestacji klinicznej, że ustalenie rozpoznania opóźnia się w czasie, uniemożliwiając zastosowanie interwencji farmakologicznych i pozafarmakologicznych. Uzyskanie diagnozy w okresie przedklinicznym choroby pozwala na wdrożenie metod opóźniających pojawienie się otępienia, głównie poprzez zwiększenie aktywności poznawczej i fizycznej, dbałości o stan somatyczny i psychiczny oraz zmianę sposobu odżywiania na zdrowszy. Są to jedyne modyfikowalne czynniki ryzyka rozwoju otępienia spowodowanego chorobą Alzheimera, obok uwarunkowań genetycznych, wieku, formalnej liczby lat nauki oraz przebytych schorzeń mózgu. Niniejszy artykuł prezentuje obraz kliniczny choroby Alzheimera w jej najczęstszej postaci, przebiegającej głównie z zaburzeniami pamięci epizodycznej, niemniej zawarto w nim również informacje na temat rzadkich, atypowych wariantów tego schorzenia: zaniku korowego tylnego, logopenicznej pierwotnej afazji postępującej oraz wariantów czołowego i apraktycznego. W opracowaniu przedstawiono najnowsze kryteria diagnostyczne wytyczające sposób postępowania przy rozpoznawaniu otępienia, jak również wskazówki ułatwiające diagnozę. Szczególną uwagę poświęcono roli wywiadu uzyskanego od opiekuna, czynnikom dekompensacyjnym oraz praktycznemu wykorzystaniu popularnych narzędzi oceny przesiewowej. Omówiono najczęstsze przyczyny trudności diagnostycznych z uwzględnieniem wpływu naturalnego procesu starzenia się, obciążeń somatycznych i zaburzeń nastroju na stan poznawczy.

Słowa kluczowe: choroba Alzheimera, otępienie, pamięć epizodyczna, starzenie się, zaburzenia nastroju
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Trendy w terapii idiopatycznego zespołu nerczycowego u dzieci na podstawie doświadczeń jednego ośrodka
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (2), p. 167–174
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0017
STRESZCZENIE

Cel: Celem badania była retrospektywna analiza metod leczenia dzieci z idiopatycznym zespołem nerczycowym, rodzaju odpowiedzi na zastosowaną terapię i działań niepożądanych stosowanych leków na podstawie doświadczeń jednego ośrodka. Materiał i metody: Analizie poddano historie chorób 146 pacjentów (82 chłopców, 64 dziewczynek) z rozpoznaniem idiopatycznego zespołu nerczycowego, hospitalizowanych w Klinice Nefrologii Pediatrycznej Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu w latach 2012–2016. Wyniki: U 83,6% pacjentów leczonych z powodu I rzutu idiopatycznego zespołu nerczycowego uzyskano remisję, u 16,4% rozpoznano pierwotną steroidooporność. W trakcie leczenia kolejnych nawrotów choroby steroidozależność rozwinęła się u 52% dzieci, a wtórna steroidooporność – u 8%. Najczęściej stosowanym lekiem II rzutu po steroidach była cyklosporyna A. Leki alkilujące zastosowano w terapii II rzutu u 1/3 dzieci, ale w końcowym punkcie obserwacji nie otrzymywał ich żaden pacjent. Mykofenolan mofetylu znalazł zastosowanie jako lek II rzutu jedynie u 3 pacjentów, był jednak najczęściej wybieraną opcją terapeutyczną kolejnych rzutów. Objawy uboczne terapii dotyczyły 50,5% dzieci otrzymujących steroidy i 58,8% pacjentów przyjmujących cyklosporynę A. W przypadku leków alkilujących i mykofenolanu mofetylu działania niepożądane zaobserwowano u mniej niż 1% pacjentów. Wnioski: Cyklosporyna A była najczęściej stosowanym i bezpiecznym lekiem II rzutu w terapii idiopatycznego zespołu nerczycowego u dzieci. Mykofenolan mofetylu stał się ważną opcją terapeutyczną i skuteczną alternatywą dla cyklosporyny A w terapii steroidozależnego idiopatycznego zespołu nerczycowego. Odpowiedni dobór i monitorowanie terapii lekami nowej generacji pozwoliły w większości przypadków uniknąć nieodwracalnych powikłań.

Słowa kluczowe: cyklosporyna A, leki alkilujące, mykofenolan mofetylu, steroidozależność, steroidooporność
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Torbiele nerek u dzieci – obserwacja jednego ośrodka
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (2), p. 175–182
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0018
STRESZCZENIE

Torbiele w nerkach mogą mieć charakter wrodzony (związany bądź niezwiązany z zaburzeniami genetycznymi) lub nabyty (rzadki). Mogą być zaburzeniem izolowanym lub stanowić element zespołu anomalii. Celem pracy była analiza historii pacjentów z podejrzeniem/rozpoznaniem torbieli nerki/nerek, przyjętych do Kliniki autorów w latach 2015–2016. Materiał i metody: W tym okresie hospitalizowano 1604 pacjentów, wśród nich było 49 dzieci w wieku od 1 miesiąca do 17 lat z podejrzeniem/rozpoznaniem torbieli nerki/nerek. W 30 przypadkach były to przyjęcia pierwszorazowe, w pozostałych – kolejne. Wyniki: Wśród dzieci hospitalizowanych po raz pierwszy było 14 niemowląt (średnia wieku 4,2 miesiąca). Ostateczne rozpoznania w tej grupie były następujące: autosomalna recesywna wielotorbielowatość nerek – u 3 dzieci, autosomalna dominująca wielotorbielowatość nerek – u 1, dysplazja torbielowata nerki prawej – u 4, połączona z ektopią nerki lewej – u 1, obustronna dysplazja torbielowata – u 1, pojedyncze torbiele nerek – u 2, hipodysplazja nerek z torbielami – u 2. W grupie pozostałych 16 dzieci (średnia wieku 10,1 roku) diagnozowanych po raz pierwszy z powodu nadciśnienia tętniczego lub nieprawidłowości w badaniu ultrasonograficznym jamy brzusznej autosomalną dominującą wielotorbielowatość nerek stwierdzono u 11, dysplazję torbielowatą nerki prawej – u 4, lewej – u 1. Wśród 19 pacjentów hospitalizowanych po raz kolejny (średnia wieku 9,5 roku) autosomalną dominującą wielotorbielowatość nerek rozpoznano u 4, autosomalną recesywną – u 6, dysplazję torbielowatą nerki prawej – u 4, lewej – u 3, inne postaci torbielowatości – u 2. U 23 dzieci (47%) z całej grupy stwierdzono przewlekłą chorobę nerek w różnych stadiach, u 3 wykonano przeszczep nerki. Podsumowanie: Torbiele nerek nie stanowią częstej przyczyny hospitalizacji (3,1% pacjentów) dzieci w ośrodku nefrologicznym, ale wymagają diagnostyki i monitorowania chorych ze względu na ryzyko rozwoju przewlekłej choroby nerek.

Słowa kluczowe: torbiele nerek, dzieci, przewlekła choroba nerek
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Ocena surowiczego stężenia 25(OH)D u dzieci z nawracającymi infekcjami z regionu łódzkiego
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (2), p. 183–188
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0019
STRESZCZENIE

Witamina D pełni bardzo ważną funkcję w procesach regulacji wrodzonej i nabytej odpowiedzi immunologicznej. Celem niniejszej pracy była ocena surowiczego stężenia metabolitu witaminy D – 25(OH)D – u dzieci z częstymi infekcjami dróg oddechowych. Badanie objęło 296 często chorujących dzieci w wieku od 1. do 18. roku życia, które były hospitalizowane na Oddziale Klinicznym Interny Dziecięcej i Alergologii w celu poszerzenia diagnostyki nawracających infekcji. W badanych surowicach oznaczano wątrobowy metabolit witaminy D – 25(OH)D – w różnych porach roku. U 61% dzieci stwierdzono niskie stężenie 25(OH)D. Wykazano odwrotną korelację stężenia oznaczanej witaminy D z wiekiem pacjenta: im młodsze dziecko, tym wyższe surowicze stężenie kalcydiolu. Nie stwierdzono zależności między stężeniem 25(OH)D a płcią i porą roku, w jakiej dokonywano oznaczeń. Uzyskane wyniki wskazują, że niedobór witaminy D (surowicze stężenie poniżej 30 ng/ml) jest częsty u dzieci z regionu łódzkiego z nawracającymi infekcjami układu oddechowego.

Słowa kluczowe: witamina D, dzieci, nawracające infekcje
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Realizacja szczepień ochronnych u dzieci w praktykach lekarzy rodzinnych w latach 1997–2015 – badanie przekrojowe: Białystok, Polska
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (2), p. 189–200
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0020
STRESZCZENIE

Wstęp: Szczepienia ochronne są najskuteczniejszą metodą zapobiegania chorobom zakaźnym. Współczesne technologie stworzyły możliwość produkcji szczepionek przeciwko wielu chorobom oraz ułatwiły ich zastosowanie dzięki opracowaniu szczepionek skojarzonych przeciwko wielu drobnoustrojom. Schematy szczepień ochronnych w poszczególnych państwach różnią się w zależności od potrzeb epidemiologicznych i populacyjnych. Cel pracy: Ocena realizacji Programu Szczepień Ochronnych wśród populacji wieku rozwojowego z uwzględnieniem wykorzystania szczepionek skojarzonych i zalecanych w praktykach lekarzy rodzinnych w Białymstoku w latach 1997–2015. Materiał i metoda: Materiał badawczy stanowiła dokumentacja medyczna dzieci w wieku 0–19 lat znajdujących się pod opieką trzech praktyk lekarza rodzinnego w obrębie miasta Białegostoku. Dokonano analizy 2804 kart szczepień dzieci urodzonych w latach 1997–2015. Wyniki: W ramach Programu Szczepień Ochronnych zaszczepiono 98,43% dzieci, w tym 42,0% szczepionkami skojarzonymi pięcio- lub sześciowalentnymi (opłacanymi przez rodziców) – w miejsce szczepionek bezpłatnych, refundowanych z budżetu państwa. Szczepionkami zalecanymi zaszczepiono 45,7% dzieci i młodzieży. U dzieci powyżej 10. roku życia szczepienia zalecane były rzadko stosowane. Spośród szczepionek nieobowiązkowych najczęściej stosowane były kolejno: szczepionka zawierająca acelularną komponentę krztuścową, którą zaszczepiono 1178 (42,0%) dzieci, szczepionka przeciwko zakażeniom wywołanym przez Streptococcus pneumoniae (18,1%) oraz szczepionka przeciwko rotawirusom (13,0%). Z powodu braku zgody rodziców lub ze względu na przeciwwskazania (czasowe bądź stałe) pełnego programu szczepień obowiązkowych nie zrealizowano u 81 (2,9%) dzieci. Wnioski: 1) Wyszczepialność dzieci szczepionkami obowiązkowymi w praktykach lekarzy rodzinnych jest wysoka. 2) Szczepienia zalecane są częściej wykonywane wśród dzieci do 3. roku życia, natomiast rzadziej u dzieci w wieku przedszkolnym, a najrzadziej – w wieku szkolnym. 3) Istnieje potrzeba edukacji rodziców na temat dostępnych, skutecznych metod zabezpieczania dzieci przed chorobami zakaźnymi.

Słowa kluczowe: szczepienia ochronne, wakcynologia, szczepionki skojarzone
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Wiedza rodziców na temat rozwoju i pielęgnacji dziecka w wieku 0–12 miesięcy
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (2), p. 201–212
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0021
STRESZCZENIE

Cel: Celem pracy było zbadanie wiedzy rodziców na temat rozwoju i pielęgnacji dziecka w wieku 0–12 miesięcy i określenie, czy wiedza ta jest wystarczająca, aby móc wykryć ewentualne nieprawidłowości i przez to stworzyć możliwość wczesnej interwencji. Cel pracy stanowiło również określenie wpływu wybranych cech społeczno-demograficznych badanych osób na ich wiedzę o rozwoju i pielęgnacji dziecka w 1. roku życia. Materiał i metody: Przebadano 99 osób mających dzieci w wieku 0–12 miesięcy, w tym 82 kobiety i 17 mężczyzn. Badania zostały przeprowadzone za pomocą autorskiego kwestionariusza wywiadu z wykorzystaniem internetu. Zasadniczymi zmiennymi zależnymi były dwie skale – pierwsza pozwalała na określenie poziomu wiedzy badanych na temat rozwoju dziecka, druga oceniała poziom wiedzy o pielęgnacji dziecka. Zebrane informacje poddano analizom statystycznym w programie IBM SPSS Statistics wersja 20. W analizach tablic kontyngencji stosowano profile procentowe oraz test niezależności Chi-kwadrat Pearsona i miarę siły związku V Craméra. Wyniki uznawano za istotne statystycznie przy α = 0,05. Wyniki: W efekcie opracowania statystycznego zebranych danych można stwierdzić niedostateczny poziom wiedzy rodziców na temat rozwoju i pielęgnacji małego dziecka. Na stan wiedzy badanych istotnie wpływają takie czynniki, jak wykształcenie, miejsce zamieszkania czy uczęszczanie do szkoły rodzenia. Wnioski: Konieczna jest edukacja rodziców w zakresie zarówno prawidłowego rozwoju, jak i pielęgnacji dziecka. Pozwoli to na zapobieganie wielu nieprawidłowościom poprzez prawidłową pielęgnację, a także na szybsze wykrywanie zaburzeń i wczesną interwencję.

Słowa kluczowe: noworodek, niemowlę, poród, aktywność motoryczna, opieka
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Tężyczka jako przyczyna utraty przytomności
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (2), p. 213–221
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0022
STRESZCZENIE

Tężyczka to zespół objawów chorobowych związanych ze wzmożoną pobudliwością połączeń nerwowo-mięśniowych. Wyróżnia się tężyczkę jawną i utajoną. Tężyczka jawna, hipokalcemiczna, manifestuje się drętwieniem i parestezjami w zakresie ust, języka, dłoni i stóp oraz napadowymi skurczami mięśni twarzy, rąk i stóp, którym mogą towarzyszyć stany przedomdleniowe oraz omdlenia. Tężyczka utajona, normokalcemiczna, związana z hipomagnezemią lub zasadowicą, objawia się złym samopoczuciem, obniżeniem nastroju, dolegliwościami bólowymi i rozdrażnieniem. Tę postać tężyczki pozwalają rozpoznać charakterystyczne objawy neurologiczne: Chvostka, Trousseau oraz Ibrahima–Lusta. Przyczynami zaburzeń elektrolitowych, które doprowadzają do wystąpienia tężyczki, mogą być nieprawidłowo zbilansowana dieta, choroby przewodu pokarmowego, endokrynologiczne, nefrologiczne, genetyczne oraz powody jatrogenne. Napad tężyczki jawnej wymaga różnicowania z napadem padaczki. W diagnostyce różnicowej tężyczki jawnej należy również wziąć pod uwagę dławicę piersiową, napad migreny lub astmy oskrzelowej, a w przypadku tężyczki utajonej – inną przyczynę omdleń, zaburzeń lękowych lub depresyjnych. Tężyczkę rozpoznaje się na podstawie typowych objawów klinicznych, wyników badań laboratoryjnych oraz badania elektromiograficznego. W przypadku podejrzenia tężyczki utajonej przeprowadza się próby tężyczkowe. Wybór metody leczenia choroby zależy od jej przyczyny. Leczenie tężyczki utajonej polega na suplementacji magnezu i witaminy B6. W leczeniu przyczynowym tężyczki jawnej wykorzystuje się roztwory soli wapnia i magnezu. Zapobieganie napadom tężyczki opiera się na stosowaniu doustnych preparatów wapnia lub magnezu. Suplementację wapnia warto wspomóc podawaniem witaminy D. W niniejszym opracowaniu omówiono trzy przypadki kliniczne: 15-letniej dziewczynki z epizodami omdleń, 17-letniej pacjentki z zasłabnięciami, drętwieniem kończyn górnych i zaburzeniami widzenia oraz 16-letniej dziewczynki z drżeniami rąk, drętwieniami palców rąk, mimowolnymi skurczami mięśni kończyn i kołataniem serca.

Słowa kluczowe: tężyczka, omdlenia, hipokalcemia, hipomagnezemia, zasadowica
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Koarktacja aorty u niemowlęcia z infekcją układu oddechowego wywołaną przez RSV
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (2), p. 222–230
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0023
STRESZCZENIE

W niniejszej pracy opisano przypadek niemowlęcia z koarktacją aorty, którą wykryto przypadkowo w czasie infekcji dróg oddechowych. U dziecka, które nie miało dolegliwości w okresie noworodkowym ani w pierwszym półroczu życia, nagle rozwinęła się ciężka niewydolność serca, której objawy w początkowym okresie sugerowały infekcję dróg oddechowych. Wstępne rozpoznanie ustalono na podstawie wykonanego badania radiologicznego klatki piersiowej. Badanie to w ostatnich latach jest niedoceniane, a nawet pomijane w czasie diagnostyki dolegliwości ze strony układu oddechowego, zwłaszcza u najmłodszych dzieci.

Słowa kluczowe: koarktacja aorty, wrodzona wada serca, RTG klatki piersiowej
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Torbiel enterogenna w zatoce Douglasa – opis przypadku
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (2), p. 231–236
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0024
STRESZCZENIE

Torbiele enterogenne to rzadko występujące wrodzone zaburzenia rozwojowe, rozpoznawane głównie w okresie prenatalnym i niemowlęcym. Zmiany te mogą się wywodzić z każdej części przewodu pokarmowego – od jamy ustnej aż po odbyt. Ze względu na brak charakterystycznych objawów mogą stanowić duży problem diagnostyczny. Często obserwuje się współistnienie torbieli enterogennych z innymi wadami rozwojowymi. W diagnostyce wykorzystuje się głównie obrazowanie za pomocą ultrasonografii lub rezonansu magnetycznego. Postępowaniem z wyboru w większości przypadków zmian o charakterze torbieli enterogennych jest zabieg chirurgiczny. W pracy zaprezentowano przypadek 3-miesięcznej dziewczynki skierowanej na Oddział Endokrynologii Dzieci z podejrzeniem torbieli jajnika, u której rozpoznano torbiel enterogenną zlokalizowaną w zatoce Douglasa.

Słowa kluczowe: zatoka Douglasa, torbiel enterogenna, zdwojenie przewodu pokarmowego, dzieci
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Biegunka u 2-letniego chłopca – etiologia pozajelitowa
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (2), p. 237–240
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0025
STRESZCZENIE

W niniejszej pracy opisujemy przypadek dziecka z przewlekłą biegunką o niezwykle rzadkiej etiologii, jaką jest zespół WDHA (watery diarrhoea, hypokalaemia, achlorhydria), w języku polskim częściej określany jako zespół Vernera–Morrisona. U dwuletniego chłopca występowały przewlekła biegunka oraz niedobór wzrostu i wagi, skutkując domniemanym rozpoznaniem celiakii. W wyniku dalszego postępowania diagnostycznego, wynikającego z braku efektów wprowadzonej diety bezglutenowej oraz utrzymującej się hipokaliemii przy pogarszającym się stanie pacjenta, ujawniono guza nadnerczy (dojrzały ganglioneuroma) oraz podwyższone stężenie VIP (vasoactive intestinal polypeptide, wazoaktywny peptyd jelitowy), które stanowią kryteria rozpoznania zespołu Vernera–Morrisona. Objawy ustąpiły całkowicie po chirurgicznym usunięciu guza.

Słowa kluczowe: zespół Vernera–Morrisona, VIP, celiakia, hipokaliemia
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Porażenie kończyn dolnych jako nietypowa manifestacja raka jamy nosowo-gardłowej
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (2), p. 241–244
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0026
STRESZCZENIE

Rak jamy nosowo-gardłowej to często spotykany nowotwór w praktyce lekarza otorynolaryngologa. Jest to nielimfoidalny rak płaskonabłonkowy rozwijający się w warstwie nabłonkowej jamy nosowo-gardłowej i wykazujący różne stopnie zróżnicowania. Etiologia jest wieloczynnikowa. Częściej chorują Chińczycy, a inne czynniki, np. zakażenie wirusem Epsteina–Barr oraz czynniki środowiskowe, takie jak palenie tytoniu, spożywanie peklowanych ryb lub warzyw konserwowych zawierających lotne nitrozoaminy, a także ekspozycja na opary przemysłowe lub pochodzące z gospodarstw domowych, mogą dodatkowo predysponować do rozwoju choroby. Rak nosogardła objawia się obrzękiem szyi, utratą słuchu, niedrożnością nosa, krwawieniem z nosa, porażeniem nerwów czaszkowych, bólem głowy i szyi, bólem lub uczuciem dyskomfortu w uchu i utratą masy ciała, a także dolegliwościami ze strony ośrodkowego układu nerwowego w przypadku przerzutów odległych. Występują powiększone węzły chłonne szyjne (u 60% chorych), a następnie krwawienie z nosa (w 40% przypadków). Niemniej przerzuty odległe rzadko powodują jedyne pierwsze objawy choroby. Przedstawiamy przypadek 58-letniego pacjenta narodowości chińskiej z rakiem jamy nosowo-gardłowej manifestującym się obustronnym osłabieniem kończyn dolnych. Początkowo pacjent zgłosił się do ortopedy, który zlecił różne badania radiologiczne, w tym badanie rezonansem magnetycznym. Zmiany przerzutowe wykryto w obrębie kręgów lędźwiowych, kości krzyżowej i kości biodrowej. Pozytonowa tomografia emisyjna wykazała obecność podejrzanej pierwotnej zmiany złośliwej w jamie nosowo-gardłowej, a biopsja potwierdziła rozpoznanie raka nosogardła. Pacjent został skierowany na oddział onkologiczny celem leczenia radykalnego, lecz odmówił dalszej terapii.

Słowa kluczowe: rak jamy nosowo-gardłowej, przerzuty, PET
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)