Oświadczam, że posiadam prawo wykonywania zawodu lekarza i jestem uprawniony do otrzymywania specjalistycznych informacji medycznych. Chcę zapoznać się z informacją z serwisu.

TAK NIE

 

„Pediatria i Medycyna Rodzinna” na liście Emerging Sources Citation Index

Z radością i dumą informujemy, że „Pediatria i Medycyna Rodzinna” („Paediatrics and Family Medicine”) została włączona do nowej (istniejącej od listopada 2015 roku) bazy danych Thomson Reuters/Clarivate Analytics z zakresu nauk ścisłych – Emerging Sources Citation Index (ESCI). Baza ta należy do systemu indeksów Web of Science™ i uwzględniane w niej tytuły poddawane są dalszej ewaluacji pod kątem umieszczenia w Science Citation Index Expanded™ (SCIE), Social Sciences Citation Index® (SSCI) oraz Arts & Humanities Citation Index® (AHCI). Jakość i zakres treści oferowanych przez Web of Science™ badaczom, autorom, wydawcom oraz instytucjom wyróżnia bazę ESCI spośród innych dostępnych. Nobilitacja „Pediatrii i Medycyny Rodzinnej” („Paediatrics and Family Medicine”) przez Thomson Reuters/Clarivate Analytics jest dowodem uznania dla potencjału czasopisma i dla zaangażowania Redakcji w dostarczanie środowisku medycznemu kluczowych i sprawdzonych informacji z dziedziny pediatrii i medycyny rodzinnej (evidence-based medicine).

Czytaj więcej >>

2018, Vol 14, No 4
Miejsce atorwastatyny i ezetimibu w nowoczesnej terapii hipolipemizującej – czas na leczenie skojarzone
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (4), p. 361–368
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0045
STRESZCZENIE

Hipercholesterolemia jest najczęstszym czynnikiem ryzyka sercowo-naczyniowego w Polsce. Korzyści z intensywnego obniżania stężenia cholesterolu zarówno w prewencji pierwotnej, jak i wtórnej zostały jednoznacznie wykazane w wielu próbach klinicznych. Farmakoterapię z wyboru stanowią statyny, które należy stosować w jak największej zalecanej lub tolerowanej dawce, tak aby osiągnąć cel terapeutyczny. Niestety, w Polsce skuteczność w osiąganiu celów terapeutycznych w dyslipidemii jest nadal niska, co według ekspertów wiąże się z wyborem statyn o słabym działaniu hipolipemizującym, stosowaniem zbyt małych dawek tych leków, krótkim okresem leczenia, a także zbyt rzadkim sięganiem po terapię skojarzoną. Jak wykazują liczne badania, dołączenie ezetimibu do jakiejkolwiek statyny skutkuje większą redukcją stężenia cholesterolu frakcji LDL i częstszym osiąganiem docelowych wartości lipidów w porównaniu z monoterapią statyną. Ezetimib w monoterapii należy natomiast stosować u osób nietolerujących statyn lub z przeciwwskazaniami do ich stosowania. Terapię złożoną ze statyny i ezetimibu powinno się rozważać również u pacjentów z grupy zwiększonego ryzyka działań niepożądanych statyn (np. u osób w podeszłym wieku, pacjentów z upośledzoną czynnością wątroby lub nerek, z wcześniej występującymi działaniami niepożądanymi statyn bądź u osób, u których mogą wystąpić interakcje z innymi jednocześnie przyjmowanymi niezbędnymi lekami). Poniższe opracowanie przedstawia potencjalne miejsce atorwastatyny i ezetimibu w nowoczesnej farmakoterapii kardiologicznej, ze szczególnym uwzględnieniem ich skuteczności i bezpieczeństwa.

Słowa kluczowe: dyslipidemia, atorwastatyna, ezetimib, terapia skojarzona
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Stare i nowe oblicze aspiryny
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (4), p. 369–375
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0046
STRESZCZENIE

Kwas salicylowy jako substancja lecznicza był znany już w starożytności. Odkąd powstał kwas acetylosalicylowy (potocznie zwany później aspiryną) – jego oryginalna acetylowana pochodna – lek ten stał się jedną z najpopularniejszych substancji przeciwbólowych. W miarę upływu lat zyskał on uznanie kardiologów, a ostatnio badane jest jego potencjalne działanie przeciwnowotworowe. Aspiryna poprzez inhibicję cyklooksygenazy 2 (COX-2) zmniejsza powstawanie prostaglandyn, co ogranicza stan zapalny, zmniejsza obrzęk oraz zwalcza gorączkę, a dzięki hamującemu wpływowi na cyklooksygenazę 1 (COX-1) działa antykoagulacyjnie. Profilaktyczne działanie kwasu acetylosalicylowego u osób obciążonych chorobami układu sercowo-naczyniowego jest niepodważalne, natomiast kontrowersyjne jest jego stosowanie u osób nieobciążonych kardiologicznie. Trwają jednak badania mające na celu definitywne określenie grupy beneficjentów profilaktyki pierwotnej. Wyniki będą znane w najbliższej przyszłości. Kolejnym obecnie badanym polem działania kwasu acetylosalicylowego jest jego potencjalne działanie przeciwnowotworowe. Obecnie najwięcej danych wskazuje na jego pozytywny wpływ u osób z dodatnim wywiadem w kierunku chorób rozrostowych jelita grubego oraz odbytnicy. Działanie antyproliferacyjne leku polega na hamowaniu COX-2, która pobudza podziały komórkowe. Dlatego też efekt jego działania może być widoczny w nowotworach cechujących się zwiększoną ekspresją tego enzymu. Pozytywna odpowiedź na aspirynę zależy od genomu danej osoby, jak również od określonych mutacji w komórkach nowotworowych. Lek ten, działając na płytkową COX-1, zmniejsza potencjał metastatyczny raka, gdyż substancje pochodzące z płytek krwi promują powstawanie przerzutów. Reasumując, można stwierdzić, że tylko wybrana grupa pacjentów jest wrażliwa na przeciwnowotworowe działanie kwasu acetylosalicylowego, a u osób z dużym ryzykiem powikłań jego stosowanie mogłoby się okazać niebezpieczne, dlatego do przypadku każdego chorego należy podchodzić indywidualnie.

Słowa kluczowe: kwas acetylosalicylowy, rak jelita grubego, choroba układu sercowo-naczyniowego, profilaktyka
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Atopowe zapalenie skóry o ciężkim przebiegu u dzieci: dylematy terapeutyczne
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (4), p. 376–380
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0047
STRESZCZENIE

Atopowe zapalenie skóry jest najczęstszym schorzeniem skóry rozpoznawanym we wczesnym dzieciństwie. U części dzieci objawy nie łagodnieją w miarę dorastania, lecz rozwija się atopowe zapalenie skóry o ciężkim przebiegu z uogólnionymi zmianami skórnymi, uporczywym świądem; choroba przyczynia się do cierpienia fizycznego i psychicznego, znacząco pogarszając jakość życia. Sygnałem do intensyfikacji terapii powinna być oporność na leczenie zewnętrzne i wielolekowość. Jednak w wielu przypadkach przyczyną ciężkiego i opornego na terapię atopowego zapalenia skóry jest niedostosowanie się do zaleceń terapeutycznych (non-adherence), w tym nieprawidłowa pielęgnacja skóry. Uporczywość zmian wypryskowych może być także skutkiem narażenia na środowiskowe czynniki drażniące, wtórnej infekcji, reakcji nadwrażliwości na leki zewnętrzne czy inne alergeny. W ciężkim atopowym zapaleniu skóry u dzieci zaleca się stosowanie mokrych opatrunków z kortykosteroidami miejscowymi, fototerapii światłem wąskopasmowym UVB, ogólnoustrojowych leków immunosupresyjnych, takich jak cyklosporyna A, metotreksat, mykofenolan mofetylu i azatiopryna. Brak jest wytycznych opartych na dowodach naukowych dotyczących leczenia tymi lekami. Należy unikać kortykosteroidów ogólnych, ale można zastosować krótkotrwałą terapię w celu szybkiego opanowania dużych zaostrzeń przed wdrożeniem innych form leczenia. Pacjenci wymagają podejścia holistycznego, obejmującego edukację i stosowanie nowoczesnych technik biopsychospołecznych. W populacji pediatrycznej obecnie prowadzone są badania kliniczne oceniające bezpieczeństwo i tolerancję dupilumabu, leku biologicznego zaaprobowanego w 2017 roku przez amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków w leczeniu umiarkowanego i ciężkiego atopowego zapalenia skóry u dorosłych.

Słowa kluczowe: atopowe zapalenie skóry, adherence, terapia, leki immunosupresyjne
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Rumień guzowaty – jeden objaw, wiele przyczyn?
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (4), p. 381–385
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0048
STRESZCZENIE

Rumień guzowaty jest zmianą skórną występującą głównie na przedniej powierzchni podudzi w postaci małych guzków o barwie początkowo czerwonofioletowej. Jego pojawienie się jest często objawem predykcyjnym w kierunku rozpoznania wielu różnych chorób, najczęściej o podłożu infekcyjnym lub autoimmunologicznym. Do najczęstszych przyczyn występowania rumienia guzowatego należą infekcja paciorkowcowa typu A, infekcje wirusowe (cytomegalowirus i wirus Epsteina–Barr) oraz sarkoidoza. Wystąpienie rumienia guzowatego niejednokrotnie wiąże się także z przyjmowaniem różnych leków. Jednak w praktyce klinicznej występowanie rumienia guzowatego o nieustalonej etiologii nie należy do rzadkości. Zmiana ta zdecydowanie częściej występuje u kobiet. U dzieci pojawia się z równą częstością u obu płci, lecz znacznie rzadziej niż u dorosłych. W przypadku pojawienia się rumienia guzowatego obowiązkowo należy przeprowadzić podstawową diagnostykę, obejmującą badania laboratoryjne (morfologia z rozmazem ręcznym, pomiar stężenia białka ostrej fazy, czynnika reumatoidalnego, stężenia enzymów wątrobowych) oraz obrazowe (radiologiczne klatki piersiowej, ultrasonograficzne jamy brzusznej oraz gruczołu tarczowego). W zależności od podejrzewanego czynnika etiologicznego diagnostykę należy poszerzyć o badania dodatkowe. Rumień guzowaty powstaje w wyniku reakcji nadwrażliwości typu IV wg Coombsa, tj. komórkowej odpowiedzi na szeroki wachlarz antygenów. Dochodzi także do aktywacji układu dopełniacza przez krążące we krwi kompleksy immunologiczne. Badanie histopatologiczne zmian skórnych charakteryzuje się odczynem zapalnym przegród łącznotkankowych zrazików tłuszczowych w tkance podskórnej z występowaniem w ich centralnej części skupisk histiocytów, tzw. ziarniniaków Mieschera. W terapii najważniejsze jest leczenie choroby podstawowej. Jeżeli nie uda się znaleźć przyczyny pojawienia się rumienia guzowatego, stosuje się leczenie miejscowe przy użyciu glikokortykosteroidów o słabej sile działania oraz maści z heparynoidów.

Słowa kluczowe: rumień guzowaty, zmiany skórne, sarkoidoza, leki, infekcje bakteryjne
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Problemy stomatologiczne u pacjentów z otyłością
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (4), p. 386–391
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0049
STRESZCZENIE

Ze względu na fakt, że czynniki etiologiczne nadwagi/otyłości i chorób jamy ustnej częściowo są takie same, budzą zainteresowanie w środowisku medycznym. Prowadzone są badania związków przyczynowo-skutkowych pomiędzy tymi chorobami. Większość wyników badań dostępnych w piśmiennictwie dotyczącym zależności pomiędzy otyłością a próchnicą zębów nie potwierdza bezpośredniej dodatniej korelacji pomiędzy tymi schorzeniami. Natomiast nadwaga i otyłość są uznawane za czynniki rozwoju chorób przyzębia. Wydzielane przez komórki tłuszczowe mediatory prozapalne u osób otyłych mogą, poprzez zaburzanie funkcji układu immunologicznego, modyfikować odpowiedź gospodarza na antygeny płytki nazębnej i przyczyniać się do blokowania funkcji obronnych w chorobach przyzębia. Obserwowane u osób z nadwagą i otyłością zapalenie dziąseł to rezultat wpływu zaburzeń metabolicznych, czynników zapalnych i nieprawidłowych nawyków higienicznych dotyczących jamy ustnej. Te ostatnie są związane z częstym spożywaniem słodzonych, papkowatych i wysoko przetworzonych pokarmów oraz słodzonych napojów gazowanych, co stanowi czynnik warunkujący rozwój nadwagi, zwłaszcza u dzieci i młodzieży. Niewątpliwy jest wpływ nadwagi i otyłości na wydzielanie i właściwości śliny, włącznie ze zmianą jej składu mikrobiologicznego. Pacjenci z otyłością są bardziej narażeni na zdarzenia niepożądane podczas leczenia stomatologicznego, zwłaszcza z zakresu chirurgii stomatologicznej. Osoby z nadwagą i otyłością powinny pozostawać pod stałą stomatologiczną opieką profilaktyczno-leczniczą, w ramach której należy regularnie przeprowadzać periodontologiczne zabiegi profilaktyczno-lecznicze. Stomatolodzy powinni aktywnie uczestniczyć w profilaktyce nadwagi i otyłości, w szczególności u dzieci i młodzieży, wykorzystując częsty kontakt z tą grupą pacjentów. Otyłe osoby dorosłe mogą uczestniczyć w zintegrowanym postępowaniu leczniczym poprzez leczenie stomatologiczne ograniczające pobieranie pokarmów.

Słowa kluczowe: otyłość, jama ustna, dzieci i młodzież, dorośli
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Hirsutyzm
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (4), p. 392–395
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0050
STRESZCZENIE

Hirsutyzm polega na występowaniu nadmiernego owłosienia w okolicach androgenozależnych i dotyczy około 5–10% populacji kobiet. Za większość jego przypadków odpowiadają zespół policystycznych jajników oraz hirsutyzm idiopatyczny. Do pozostałych przyczyn należą: choroby nadnerczy, przede wszystkim wrodzony przerost nadnerczy, a także guzy nadnerczy i jajników oraz niektóre leki. Do rozpoznawania hirsutyzmu wykorzystuje się skalę Ferrimana–Gallweya. Trzeba jednak pamiętać, że ocena nasilenia hirsutyzmu przy wykorzystaniu tej skali ma charakter subiektywny. Istotną rolę w procesie diagnostycznym odgrywają dokładnie zebrany wywiad i dokładnie przeprowadzone badanie przedmiotowe, uzupełnione diagnostyką laboratoryjną i obrazową. Ważne jest różnicowanie hirsutyzmu z hipertrichozą, w przebiegu której nie obserwuje się hiperandrogenemii. Podwyższone stężenie androgenów może prowadzić także do innych powikłań u kobiet, takich jak: maskulinizacja zewnętrznych narządów płciowych, łysienie typu męskiego, obniżenie tembru głosu. W leczeniu wykorzystuje się farmakoterapię oraz mechaniczne metody usuwania nadmiernego owłosienia. Występowanie nadmiernego owłosienia u kobiet może mieć również konsekwencje psychospołeczne.

Słowa kluczowe: hirsutyzm, zespół policystycznych jajników, hirsutyzm idiopatyczny, wrodzony przerost nadnerczy, skala Ferrimana–Gallweya
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Ocena fenotypu i haplotypu pacjentów z chorobą trzewną hospitalizowanych w Klinice Pediatrii, Immunologii i Nefrologii Instytutu „Centrum Zdrowia Matki Polki” w Łodzi w latach 2012–2018
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (4), p. 396–401
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0051
STRESZCZENIE

Wstęp: Choroba trzewna (celiakia) to genetycznie uwarunkowana nietolerancja glutenu, występującego w ziarnach zbóż europejskich (pszenicy, żyta, jęczmienia). Wyróżniamy cztery postacie kliniczne choroby trzewnej: klasyczną, nieklasyczną, subkliniczną i potencjalną. Celiakię rozpoznajemy (według European Society for Paediatric Gastroenterology, Hepatology and Nutrition – ESPGHAN z 2012 roku), gdy u pacjenta z objawami klinicznymi wskazującymi na chorobę trzewną stwierdzimy ponaddziesięciokrotnie wyższe niż górna granicy normy stężenie przeciwciał dla transglutaminazy tkankowej, obecność przeciwciał endomyzjalnych i haplotypu HLA-DQ2/HLA-DQ8. Jedyną właściwą metodą postępowania z pacjentem, u którego rozpoznano chorobę trzewną, jest wprowadzenie i przestrzeganie diety bez glutenu. Cel: Celem pracy była analiza fenotypu i genotypu dzieci diagnozowanych w kierunku choroby trzewnej w latach 2012–2018 w Klinice Pediatrii, Immunologii i Nefrologii Instytutu „Centrum Zdrowia Matki Polki” w Łodzi. Materiał i metody: Czterdzieścioro pacjentów, w wieku od 12. miesiąca życia do 17 lat i 3 miesięcy (średnia 7 lat i 1 miesiąc), w tym 24 dziewczęta i 16 chłopców, hospitalizowanych w Klinice z powodu podejrzenia choroby trzewnej. Prezentowane wyniki badań stanowiły część standardowej diagnostyki, wykonywanej po przyjęciu dziecka do szpitala. Wyniki: Wśród zbadanych 40 pacjentów fenotypowo rozpoznano 2 przypadki klasycznej i 38 nieklasycznej choroby trzewnej. W badanej grupie 31 dzieci prezentowało haplotyp HLA-DQ2, 5 – HLA-DQ8 i 4 – DQ2 i DQ8. Wnioski: Najczęściej u pacjentów z celiakią w badanej grupie występowała nieklasyczna postać choroby trzewnej i z genotypem HLA-DQ2.

Słowa kluczowe: choroba trzewna (celiakia), HLA-DQ2, HLA-DQ8, transglutaminaza tkankowa
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Wpływ diety wegetariańskiej na występowanie objawów gastroenterologicznych
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (4), p. 402–406
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0052
STRESZCZENIE

Wstęp: Ponad milion Polaków oraz 420 mln ludzi na całym świecie stosuje dietę wegetariańską. Cel: Ocena wpływu diety wegetariańskiej i wegańskiej na występowanie objawów gastroenterologicznych. Materiał i metody: Do badania włączono 1209 osób (886 z Polski oraz 323 ze Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej – USA). Dietę wegetariańską deklarowało 702 ankietowanych, a 365 osób stosowało wegański podtyp tej diety. Grupę kontrolną stanowiły 142 osoby niestosujące ograniczeń dietetycznych. Wszyscy badani wypełniali kwestionariusz składający się z 31 pytań. Był on dostępny online i umieszczany na forach społecznościowych zrzeszających wegetarian. Wyniki: Przed zastosowaniem diety u 60% wegan oraz 52% wegetarian występowały wzdęcia i uczucie pełności w jamie brzusznej, u 32% i 25% – zgaga, nudności lub wymioty, u 44% i 35% – tendencja do zaparć, u 11% w obu grupach – słabe łaknienie, zaś odpowiednio u 3% i 2% – zmiany skórne. Po zastosowaniu diety 84% wegan i 74% wegetarian zgłosiło poprawę stanu zdrowia (p = 0,002). Wzdęcia lub uczucie pełności zmniejszyły się odpowiednio do 13% i 12% (p < 0,001), zgaga, nudności i wymioty – do 2% i 4% (p < 0,001), słabe łaknienie – do 2% i 3% (p = 0,001), zaburzenia wypróżniania – do 8% i 4% (p = 0,001). Częstość zmian skórnych wzrosła do 10% u wegan i do 16% u wegetarian (p = 0,001). Wnioski: Po wprowadzeniu diety wegetariańskiej lub wegańskiej obserwowano istotne zmniejszenie częstości występowania dolegliwości gastroenterologicznych, lecz towarzyszyło temu zwiększenie częstości występowania zmian skórnych.

Słowa kluczowe: wegetarianizm, weganizm, dolegliwości gastroenterologiczne
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Antybiotykoterapia u dzieci z zapaleniem płuc leczonych w warunkach szpitalnych
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (4), p. 407–411
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0053
STRESZCZENIE

Wstęp: Zapalenie płuc stanowi jedną z najczęstszych przyczyn hospitalizacji dzieci. Cel pracy: Analiza sposobu leczenia przeciwbakteryjnego dzieci z zapaleniem płuc w Klinice Pediatrii, Nefrologii i Alergologii Dziecięcej Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie, hospitalizowanych w 2017 roku. Materiały i metody: Przeanalizowano dane medyczne 360 dzieci z rozpoznaniem klinicznym zapalenia płuc i oceniono: wiek, płeć, rodzaj zastosowanej antybiotykoterapii przed hospitalizacją i w jej trakcie oraz czas leczenia. Wyniki: Spośród 2207 dzieci hospitalizowanych w Klinice odnotowano 360 przypadków zapalenia płuc (16,3% wszystkich hospitalizacji). Całkowity średni czas antybiotykoterapii stosowanej zarówno ambulatoryjnie, jak i w trakcie hospitalizacji wynosił 10,76 ± 3,57 dnia. Do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej zgłosiło się 176 dzieci (48,9% wszystkich zapaleń płuc), z czego 91/176 (51,7%) otrzymało leczenie objawowe, a 85/176 (48,3%) – leczenie przeciwbakteryjne. Przy przyjęciu do szpitala zmieniono rodzaj stosowanej antybiotykoterapii u 63/85 (74,1%) dzieci oraz drogę podania z doustnej na dożylną u 74/85 (87,1%). Leczenie przeciwbakteryjne w warunkach ambulatoryjnych zastosowano zgodnie z aktualnymi zaleceniami u 18/85 (21,2%) dzieci, a podczas hospitalizacji – u 69/360 (19,2%) pacjentów. Wnioski: Najczęstszą przyczyną hospitalizacji dzieci wymagających leczenia przeciwbakteryjnego było zapalenie płuc. W podstawowej opiece zdrowotnej istotnym problemem dla lekarzy jest rozpoznanie infekcji bakteryjnej ze względu na niecharakterystyczny początek objawów. Występują znaczne rozbieżności między stosowanym leczeniem a aktualnymi rekomendacjami.

Słowa kluczowe: zapalenie płuc, hospitalizacja, dziecko, antybiotykoterapia, opieka ambulatoryjna
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Zastosowanie preparatu synbiotycznego w kompleksowej terapii pozaszpitalnego zapalenia płuc u dzieci w wieku przedszkolnym
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (4), p. 412–415
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0054
STRESZCZENIE

W artykule omówiono wpływ terapii synbiotycznej na zmiany jakościowe i ilościowe w mikroflorze jelita grubego u dzieci w wieku przedszkolnym chorujących na pozaszpitalne zapalenie płuc. Badaniem objęto 33 dzieci w wieku od 1 do 3 lat. Pacjentów podzielono na dwie grupy. Pierwsza liczyła 17 dzieci otrzymujących standardowe leczenie. Do drugiej grupy włączono 16 pacjentów, u których leczenie uzupełniono podawaniem preparatu synbiotycznego w dawce jedna saszetka na dobę. Ocenę mikroflory jelita grubego u 33 pacjentów przeprowadzono przed rozpoczęciem leczenia oraz w dniach 12.–14. terapii. Do grupy kontrolnej włączono 20 zdrowych dzieci dobranych pod względem wieku i płci. Badanie bakteriologiczne mikroflory jelitowej przeprowadzono metodą Epshtein-Lytvak. Ocena zmian w składzie mikroflory u dzieci z pozaszpitalnym zapaleniem płuc wykazała nasilenie zaburzeń równowagi mikroflory jelitowej u dzieci otrzymujących standardowe leczenie. W odniesieniu do skuteczności preparatu synbiotycznego u pacjentów z pozaszpitalnym zapaleniem płuc wykazano istotną poprawę mikrobiocenozy jelitowej u dzieci otrzymujących kompleksowe leczenie uzupełnione terapią synbiotyczną w porównaniu z dziećmi leczonymi według standardowego schematu. Zatem zastosowanie terapii synbiotycznej u dzieci z pozaszpitalnym zapaleniem płuc poprawia lub w pełni przywraca prawidłową mikroflorę jelitową w pewnych przypadkach. Preparat ten można stosować jako bezpieczny i dogodny sposób przywracania równowagi mikroflory jelitowej oraz zapobiegania patologiom przewodu pokarmowego.

Słowa kluczowe: pozaszpitalne zapalenie płuc, dzieci w wieku przedszkolnym, mikroflora jelitowa
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Postawy rodziców wobec szczepień ochronnych dzieci na Górnym Śląsku
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (4), p. 416–420
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0055
STRESZCZENIE

Najlepszą ochroną przeciwko chorobom zakaźnym są szczepienia ochronne. Poznanie poglądów i przekonań rodziców na temat szczepień pozwala na podjęcie działań zmierzających do zwiększenia ich zaufania wobec szczepień i utrzymania wyszczepialności dzieci na akceptowanym poziomie. Cel pracy: Celem pracy była analiza postaw rodziców wobec szczepień ochronnych dzieci na terenie Górnego Śląska poprzez zbadanie świadomości na temat bezpieczeństwa, skuteczności i konieczności ich stosowania oraz ustalenie potrzeb w zakresie edukowania rodziców w tej dziedzinie. Materiał i metody: Badaniem została objęta 600-osobowa grupa rodziców mających dzieci w wieku do 6. roku życia. Analizę przeprowadzono w losowo wybranych przedszkolach na terenie Bielska-Białej, w Szpitalu Pediatrycznym w Bielsku-Białej oraz w Klinice Pediatrii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. Metodą badawczą był sondaż diagnostyczny z użyciem kwestionariusza ankiety konstrukcji własnej. Wyniki: Realizacja szczepień obowiązkowych dzieci w badanej grupie rodziców jest na wysokim poziomie. Mniej niż połowa badanych otrzymała informacje o możliwych niepożądanych działaniach szczepionek od lekarza czy pielęgniarki. Po szczepieniu wystąpiły u dzieci niepożądane odczyny, mające jednak łagodny charakter. W badanej grupie przeważali rodzice wyrażający negatywną opinię o bezpieczeństwie i skuteczności szczepień oraz nieposiadający zdania na ten temat. Badani najczęściej czerpali informacje o szczepieniach od lekarza i z internetu. Rodzice uważali, że szczepienia są potrzebne, ale niepozbawione ryzyka. Wniosek: Zobligowanie pracowników ochrony zdrowia do większego zaangażowania w edukację rodziców na temat bezpieczeństwa i skuteczności szczepień ochronnych oraz informowania o możliwości wystąpienia objawów niepożądanych po szczepieniu.

Słowa kluczowe: szczepienia, postawy rodziców, dziecko
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Zaburzenia wydzielania łez jako pierwszy objaw zespołu Allgrove’a u dwojga rodzeństwa
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (4), p. 421–424
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0056
STRESZCZENIE

Zespół Allgrove’a jest rzadko występującym, uwarunkowanym genetycznie zespołem chorobowym, dziedziczonym autosomalnie recesywnie. Charakteryzuje się triadą objawów: alakrimią, niewydolnością kory nadnerczy i achalazją przełyku. U pacjentów z tym schorzeniem opisano również zanik nerwu wzrokowego oraz szereg zaburzeń neurologicznych. Od pierwszego opisu Allgrove’a w 1978 roku w literaturze przedstawiono około 100 przypadków tego zespołu. W niniejszej pracy omówiono przypadek rodzeństwa, u którego rozpoznano zespół Allgrove’a. U 6-letniej dziewczynki wystąpiły niewydolność kory nadnerczy, polineuropatia aksonalno-demielinizacyjna oraz achalazja przełyku, natomiast u 3-letniego brata wykazano nieprawidłową rezerwę nadnerczową. U obojga dzieci występowało zjawisko braku łez podczas płaczu.

Słowa kluczowe: zespół Allgrove’a, dziecko, suche oko
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Podejrzana, niegojąca się rana małżowiny usznej
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (4), p. 425–427
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0057
STRESZCZENIE

Rak kolczystokomórkowy skóry zlokalizowany w obrębie małżowiny usznej występuje głównie u mężczyzn w starszym wieku, którzy są narażeni na długotrwałe działanie promieni słonecznych. W większości przypadków nowotwór ten jest dobrze zróżnicowany i ma postać niebolesnej masy lub nieuszypułowanego guzka. W pracy opisujemy ciekawy przypadek dorosłej kobiety z niegojącą się raną prawej małżowiny usznej – pacjentkę leczono zachowawczo, zanim ustalono rozpoznanie raka kolczystokomórkowego.

Słowa kluczowe: małżowina uszna, rak kolczystokomórkowy skóry, rana
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Uwaga na niedobór biotynidazy u dzieci! Opis przypadku
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (4), p. 428–430
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0058
STRESZCZENIE

Niedobór biotynidazy jest autosomalnym recesywnym zaburzeniem metabolicznym powodującym niedobór biotyny. Rozpoznanie niedoboru biotynidazy ustala się na podstawie braku aktywności enzymatycznej w surowicy, a jego leczenie polega na doustnym przyjmowaniu biotyny przez całe życie. Wczesne rozpoznanie i leczenie mają bardzo istotne znaczenie i pozwalają zapobiec licznym powikłaniom. W opisanym przypadku niedobór biotynidazy został rozpoznany u noworodka w ośrodku medycyny rodzinnej, gdzie został on skierowany w celu przeprowadzenia okresowej oceny stanu zdrowia. Badania przesiewowe wykonywane w ramach okresowej kontroli w placówkach podstawowej opieki zdrowotnej odgrywają ważną rolę w wykrywaniu niektórych chorób. W praktyce lekarza rodzinnego „wspólne podejmowanie decyzji”, które stanowi jeden z elementów klinicznej metody zorientowanej na pacjenta, jest skuteczne o tyle, o ile pacjenci i ich krewni potrafią dostosować się do wymogów profilaktycznej opieki zdrowotnej.

Słowa kluczowe: niedobór biotynidazy, badania przesiewowe u noworodków, podstawowa opieka zdrowotna
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Wprowadzanie ciał obcych do cewki moczowej przez nastoletnich chłopców: narastający problem
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (4), p. 431–434
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0059
STRESZCZENIE

W piśmiennictwie wzrasta liczba opisywanych przypadków wprowadzania ciał obcych do układu moczowego, jakkolwiek zjawisko to nadal oceniane jest jako rzadko występujące u dzieci. Szczególny typ przedmiotów wprowadzanych do cewki moczowej, również w populacji dziecięcej, stanowią magnetyczne ciała obce, których obecność wymaga nagłej interwencji. W artykule przedstawiono dwa przypadki nastoletnich chłopców leczonych z powodu narastających zaburzeń oddawania moczu wtórnych do wprowadzenia ciał obcych do cewki moczowej – licznych kulek magnetycznych u pierwszego pacjenta i pęsety do brwi u drugiego. Kulki usunięto operacyjnie, pęsetę udało się usunąć manualnie. Opisane przypadki potwierdzają, że w diagnostyce różnicowej objawów ze strony dolnych dróg moczowych powinno się uwzględniać obecność ciała obcego wprowadzonego do cewki lub pęcherza.

Słowa kluczowe: ciała obce, magnes, wprowadzenie ciała obcego, układ moczowy, nastolatki
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Późne rozpoznanie mózgowego porażenia dziecięcego u 16-letniej dziewczynki – opis przypadku
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (4), p. 435–438
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0060
STRESZCZENIE

W krajach wysokorozwiniętych mózgowe porażenie dziecięce stanowi najczęstszą przyczynę niepełnosprawności ruchowej występującej w dzieciństwie. Jest to stałe, choć zmieniające się w czasie zaburzenie ruchu i postawy, wynikające z trwałego i niepostępującego uszkodzenia mózgu w stadium jego niezakończonego rozwoju. Choroba dotyczy około 17 milionów ludzi na całym świecie, a zapadalność wynosi 1,5–3 na 1000 żywych urodzeń. Obserwuje się niewielką przewagę zachorowań wśród chłopców. Etiologia choroby jest zróżnicowana, jednak najważniejszy czynnik ryzyka stanowi wcześniactwo. Wyróżnia się cztery postaci mózgowego porażenia dziecięcego: spastyczną (70%), dystoniczną (10%), ataktyczną (5%) i mieszaną (15%). Towarzyszą mu również inne zaburzenia, w tym upośledzenie umysłowe, padaczka oraz zaburzenia wzroku, słuchu i połykania. Podstawą diagnozy są szczegółowy wywiad lekarski, uwzględniający przebieg ciąży i porodu, oraz regularna ocena rozwoju dziecka od pierwszych miesięcy życia. W przypadku wątpliwości klinicznych diagnostykę uzupełnia się o badanie rezonansu magnetycznego głowy, elektroencefalografię, testy metaboliczne i genetyczne. Dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym wymagają kompleksowej, wielodyscyplinarnej opieki. Najczęściej są rehabilitowane według metody Bobath lub Vojty. Wczesna i systematyczna rehabilitacja jest niezbędna do tego, by zmniejszyć trwałe następstwa choroby i poprawić jakość życia pacjenta. W pracy przedstawiono opis przypadku 16-letniej dziewczynki z obciążonym wywiadem okołoporodowym, konsultowanej przez licznych specjalistów z powodu długotrwałego bólu kończyn dolnych, kręgosłupa i stawów skroniowo-żuchwowych. Objawom towarzyszyły ból w klatce piersiowej oraz drętwienie i osłabienie lewej kończyny górnej.

Słowa kluczowe: mózgowe porażenie dziecięce, etiologia, niepełnosprawność, wcześniactwo, porażenie spastyczne
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Opis przypadków chorych ze znacznie podwyższonym stężeniem markera CA 19-9 bez potwierdzenia rozpoznania choroby nowotworowej
Pediatr Med Rodz 2018, 14 (4), p. 439–443
DOI: 10.15557/PiMR.2018.0061
STRESZCZENIE

Antygen CA 19-9 to marker, którego stężenie jest najczęściej podwyższone w przypadku nowotworów przewodu pokarmowego. Uważa się, że jest charakterystyczny dla raka trzustki i dróg żółciowych, ale jego podwyższone stężenie może także wskazywać na nowotwór o innym punkcie wyjścia, takim jak jelito grube czy żołądek. CA 19-9 ma ograniczone zastosowania w diagnostyce, ale jego kontrola pozwala monitorować postęp leczenia i jest pomocna w wykrywaniu rozsiewu nowotworu. CA 19-9 jest glikoproteiną o masie cząsteczkowej 210 kD, produkowaną nie tylko przez komórki nowotworowe, ale również przez komórki przewodu pokarmowego i wątroby w życiu płodowym, gruczoły ślinowe, dojrzałe komórki trzustki i dróg żółciowych oraz oskrzela. Niniejsza praca przedstawia opis chorych, u których stwierdzono istotnie podwyższone stężenia CA 19-9, a w toku dalszej obserwacji klinicznej wykluczono rozpoznanie nowotworu. Autorzy wskazują, że bardzo wysokie stężenie CA 19-9 może być spowodowane zmianą inną niż rak – w opisanych przypadkach była to głównie cholestaza spowodowana łagodnymi chorobami dróg żółciowych.

Słowa kluczowe: marker CA 19-9, ostre zapalenie dróg żółciowych, cholestaza
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)