Oświadczam, że posiadam prawo wykonywania zawodu lekarza i jestem uprawniony do otrzymywania specjalistycznych informacji medycznych. Chcę zapoznać się z informacją z serwisu.

TAK NIE

 

„Pediatria i Medycyna Rodzinna” na liście Emerging Sources Citation Index

Z radością i dumą informujemy, że „Pediatria i Medycyna Rodzinna” („Paediatrics and Family Medicine”) została włączona do nowej (istniejącej od listopada 2015 roku) bazy danych Thomson Reuters/Clarivate Analytics z zakresu nauk ścisłych – Emerging Sources Citation Index (ESCI). Baza ta należy do systemu indeksów Web of Science™ i uwzględniane w niej tytuły poddawane są dalszej ewaluacji pod kątem umieszczenia w Science Citation Index Expanded™ (SCIE), Social Sciences Citation Index® (SSCI) oraz Arts & Humanities Citation Index® (AHCI). Jakość i zakres treści oferowanych przez Web of Science™ badaczom, autorom, wydawcom oraz instytucjom wyróżnia bazę ESCI spośród innych dostępnych. Nobilitacja „Pediatrii i Medycyny Rodzinnej” („Paediatrics and Family Medicine”) przez Thomson Reuters/Clarivate Analytics jest dowodem uznania dla potencjału czasopisma i dla zaangażowania Redakcji w dostarczanie środowisku medycznemu kluczowych i sprawdzonych informacji z dziedziny pediatrii i medycyny rodzinnej (evidence-based medicine).

Czytaj więcej >>

2017, Vol 13, No 3
Wysiłkowa kardiografia impedancyjna – nowa technologia, nowe możliwości
Pediatr Med Rodz 2017, 13 (3), p. 303–310
DOI: 10.15557/PiMR.2017.0031
STRESZCZENIE

Kardioimpedancja wysiłkowa jest nieinwazyjną metodą hemodynamicznej oceny układu krążenia podczas wysiłku. Dzięki technologii opartej na morfologicznej analizie fali impedancji oraz zaawansowanemu filtrowaniu artefaktów możliwe jest wykonanie badania w czasie wystąpienia objawów. W wielu badaniach potwierdzono wysoką powtarzalność i dokładność kardioimpedancji wykonywanej w trakcie wysiłku. Dotychczasowe doświadczenia kliniczne wskazują na jej przydatność w obiektywizacji zgłaszanych dolegliwości, identyfikacji podłoża hemodynamicznego obserwowanych objawów, jak również subklicznych zaburzeń funkcji układu sercowo-naczyniowego. Ocena jakościowa kształtu fali kardioimpedancji może być użyteczna w wykrywaniu zmniejszonej podatności lewej komory, dyssynchronii komór oraz przewodnienia. Analiza zmian parametrów hemodynamicznych w czasie wysiłku fizycznego może wspierać diagnostykę w chorobie niedokrwiennej serca, niewydolności serca, nadciśnieniu tętniczym i płucnym. Zmiany profilu przyrostu objętości wyrzutowej czy rzutu serca wyprzedzają objawy kliniczne i nieprawidłowości dotychczas wykrywane metodami standardowymi. Zatem zastosowanie kardioimpedancji wysiłkowej stanowi niewątpliwie wartość dodaną do klasycznych metod diagnostycznych, takich jak echokardiografia, testy wysiłkowe, co zauważono między innymi w wytycznych dotyczących wykonywania ergospirometrii z 2016 roku. Kardioimpedancja wysiłkowa jako badanie stosunkowo proste w wykonaniu, tanie i wiarygodne niewątpliwie będzie odgrywało coraz większą rolę w ocenie wydolności fizycznej pacjentów, szczególnie jako alternatywa dla oceny hemodynamicznej metodami inwazyjnymi. Dalsza ocena wartości klinicznej kardioimpedancji wysiłkowej powinna być celem przyszłych badań naukowych.

Słowa kluczowe: kardiografia impedancyjna, test wysiłkowy, niewydolność serca, nadciśnienie tętnicze
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Zakrzepica żył powierzchownych a zakrzepica żył głębokich
Pediatr Med Rodz 2017, 13 (3), p. 311–316
DOI: 10.15557/PiMR.2017.0032
STRESZCZENIE

Chociaż tradycyjnie uznaje się zakrzepicę żył powierzchownych za chorobę łagodną, wiele badań wskazuje, że jej konsekwencje mogą być znacznie poważniejsze. Od czasów wprowadzenia do powszechnej diagnostyki układu żylnego badania ultrasonograficznego dopplerowskiego zupełnie inaczej zaczęto postrzegać zagrożenia związane z zakrzepicą żył powierzchownych, głównie w kontekście żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Ważne jest, by rozróżnić zakrzepicę żył powierzchownych występującą w obrębie żylaków od tej w żyle niezmienionej żylakowo. W pierwszym przypadku główną przyczyną zakrzepicy żył powierzchownych są zaburzenia hemodynamiczne (zwolnienie przepływu), w drugim zaś do jej powstania przyczyniają się zwykle trombofilia lub stan zapalny, ale może być ona także objawem prodromalnym nowotworu. Badanie ultrasonograficzne umożliwia odróżnienie zakrzepicy żył głębokich spowodowanej szerzeniem się zakrzepicy żył powierzchownych [szerzenie przez ciągłość – przez żyły przeszywające (perforatory) czy ujście żyły odpiszczelowej/ odstrzałkowej do układu głębokiego] od zakrzepicy żył głębokich występującej w pewnej odległości od miejsca powstania zakrzepicy żył powierzchownych. Autorzy zwracają uwagę, że ze względu na możliwość jednoczesnego występowania zakrzepicy żył głębokich lub zatorowości płucnej powinniśmy zmienić nasze podejście do diagnostyki, możliwych konsekwencji oraz leczenia zakrzepicy żył powierzchownych.

Słowa kluczowe: zakrzepica żył powierzchownych, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, żylaki
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Operacje żylaków – czy niosą za sobą ryzyko zakrzepicy żył głębokich? Porównanie laserowej obliteracji żyły odpiszczelowej i klasycznej safenektomii
Pediatr Med Rodz 2017, 13 (3), p. 317–326
DOI: 10.15557/PiMR.2017.0033
STRESZCZENIE

Choroby układu żylnego, a zwłaszcza żylaki kończyn dolnych, są jedną z najczęstszych chorób przewlekłych, a także zasadniczym powodem chorobowości w Europie i USA. Żylaki kończyn dolnych wymieniane są także jako czynnik ryzyka zakrzepicy żył głębokich. Większość chorych z żylakami ma niewydolne ujście żyły odpiszczelowej i różnego stopnia refluks. Standardowym leczeniem w tym wypadku jest wysokie podwiązanie żyły odpiszczelowej i jej stripping. Operacja ta jest obarczona również ryzykiem wystąpienia powikłań zakrzepowych. Obecnie trend światowy stanowią operacje małoinwazyjne, do których należy wewnątrzżylna laserowa ablacja żyły odpiszczelowej. Jest ona stosunkowo nową opcją leczenia refluksu w żyle odpiszczelowej. Autorzy przedstawiają obecny stan wiedzy na temat ryzyka zakrzepicy żył głębokich w odniesieniu do różnych zabiegów operacyjnych żylaków kończyn dolnych. Po analizie piśmiennictwa światowego stawiają tezę, że operacje żylaków kończyn dolnych, w trakcie których wykonuje się obliterację laserową żyły odpiszczelowej lub odstrzałkowej, obarczone są mniejszym ryzykiem zakrzepicy żył głębokich w porównaniu z operacjami klasycznymi. Znaczenie w zapobieganiu zakrzepicy żył głębokich mogą mieć znieczulenie tumescencyjne, krótszy czas zabiegu oraz szybki powrót do normalnej aktywności fizycznej. Autorzy podkreślają jednocześnie, że profilaktykę przeciwzakrzepową należy wdrażać niezależnie

Słowa kluczowe: żylaki kończyn dolnych, ablacja laserowa, stripping, zakrzepica żył głębokich
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Ocena wzoru ujść krypt gruczołów jelitowych jako niezbędny element badania kolonoskopowego wysokiej jakości
Pediatr Med Rodz 2017, 13 (3), p. 327–334
DOI: 10.15557/PiMR.2017.0034
STRESZCZENIE

Powszechnie stosowane określenie „endoskopia wysokiej jakości” zyskuje stopniowo coraz szersze znaczenie i zawiera w sobie coraz więcej elementów. Wykonywanie badań kolonoskopowych o możliwie najwyższej jakości stanowi – poprzez identyfikację i leczenie zmian prekursorowych – podstawę działań zapobiegających wystąpieniu raka jelita grubego. Liczne programy badawcze jednoznacznie udowodniły, że wyłącznie badania spełniające najwyższe normy jakości mają działanie protekcyjne względem zachorowania na raka jelita grubego. Badania wykonywane w ośrodkach niespełniających najwyższych norm jakości nie mają „działania ochronnego”, więc te ośrodki raportują zwiększony odsetek raków interwałowych. Tradycyjnie oceniane parametry jakości badania kolonoskopowego, takie jak odsetek intubacji kątnicy, odsetek badań z wykrytymi polipami gruczolakowatymi, czas wyprowadzania aparatu z kątnicy do odbytnicy i ocena stopnia przygotowania jelita, stanowią obecnie fundament badań wysokiej jakości. Kryteria te są stopniowo uzupełniane o kolejne parametry: odsetek polipów w proksymalnym odcinku okrężnicy, odsetek usuniętych polipów, które odzyskano do badania, odsetek badań z sedacją i wiele innych. Jednym z wyzwań stojących przed endoskopistami jest ocena histologii usuwanej zmiany in vivo w czasie badania. Działania te mają na celu głównie zmniejszenie liczby wykonywanych badań histopatologicznych zmian bardzo niskiego ryzyka, szczególnie polipów mierzących do 5 mm (filozofia „usuń i wyrzuć”). Jednym z dostępnych narzędzi jest ocena układu ujść krypt jelitowych, tzw. wzór dołeczkowy (pit pattern). Dodatkowa ocena morfologii zmian na podstawie klasyfikacji paryskiej polipów w połączeniu z oceną ujść krypt jelitowych lepiej determinuje zmiany wysokiego ryzyka, i to zarówno histologicznego, jak i dotyczącego trudności technicznych przy usuwaniu. Zmiany uznane wstępnie za niemożliwe do leczenia endoskopowego powinny być ponownie oceniane i ewentualnie leczone endoskopowo w ośrodkach eksperckich.

Słowa kluczowe: endoskopia wysokiej jakości, układ ujść krypt jelitowych, rak interwałowy
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Probiotyki w profilaktyce nawracających zakażeń układu moczowego u dzieci
Pediatr Med Rodz 2017, 13 (3), p. 335–343
DOI: 10.15557/PiMR.2017.0035
STRESZCZENIE

Nawracające zakażenia układu moczowego stanowią istotny problem kliniczny zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Powtarzające się gorączkowe epizody zakażenia układu moczowego mogą skutkować tworzeniem się zmian bliznowatych w nerkach i rozwojem przewlekłej choroby nerek. Historycznie profilaktykę antybiotykową wdrażano już po pierwszym zakażeniu gorączkowym. Obecnie wskazania do jej stosowania uległy zawężeniu do przypadków nawracających zakażeń układu moczowego oraz zaburzeń, które są istotnymi czynnikami ryzyka ich wystąpienia. W dobie powszechnego stosowania antybiotyków obserwuje się narastającą lekooporność bakterii, co jest powodem poszukiwania innych sposobów leczenia profilaktycznego. Probiotyki z wielu powodów wydają się doskonałą alternatywą dla antybiotyków. W skład mikrobiomu przewodu pokarmowego oraz układu moczowo-płciowego wchodzi wiele dobroczynnych bakterii probiotycznych, spośród których szczególną rolę przypisuje się szczepom Lactobacillus. Wykazano istotny związek pomiędzy zakażeniami układu moczowo-płciowego a obniżonym stężeniem pałeczek kwasu mlekowego. Ich działanie antybakteryjne wiąże się z wydzielaniem licznych substancji hamujących wzrost bakterii chorobotwórczych, tworzeniem biofilmu zapobiegającego adhezji uropatogenów do nabłonka dróg moczowo-płciowych oraz – pośrednio – z działaniem immunomodulującym układ odpornościowy. W niniejszej pracy przedstawiono dowody skuteczności działania probiotyków w profilaktyce nawracających zakażeń układu moczowego, ze szczególnym uwzględnieniem populacji pediatrycznej. Probiotyki stanowią dobrą i bezpieczną alternatywę dla tradycyjnej profilaktycznej antybiotykoterapii.

Słowa kluczowe: nawracające zakażenia układu moczowego, profilaktyka, probiotyki, dzieci
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Dolegliwości bólowe kręgosłupa jako choroba cywilizacyjna
Pediatr Med Rodz 2017, 13 (3), p. 344–351
DOI: 10.15557/PiMR.2017.0036
STRESZCZENIE

W ostatnich latach częstotliwość diagnozowania i leczenia dolegliwości bólowych kręgosłupa znacząco się zwiększyła. W chwili obecnej zespół dysfunkcyjno-bólowy kręgosłupa staje się chorobą cywilizacyjną, tak jak nadciśnienie tętnicze czy cukrzyca. Problem ten dotyka coraz większej części społeczeństwa. Dolegliwości bólowe dolnego odcinka pleców należą obecnie do najczęstszych przyczyn zgłaszania się pacjentów do lekarza, w tym lekarza pierwszego kontaktu. W zależności od tego, jaka część jednostki ruchowej kręgosłupa zajęta jest procesem chorobowym, możemy wyróżnić: ból dyskogenny, ból korzeniowy, ból stawów międzywyrostkowych oraz ból mięśniowy. Z reguły trudne jest jednoznaczne ustalenie jego etiologii, najczęściej mamy bowiem do czynienia z sytuacją nakładania się kilku patologii jednocześnie. Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na problematykę zespołów bólowych kręgosłupa oraz na złożoność patomechanizmu tych dolegliwości, ponieważ w zależności od wystąpienia lokalizacji patologii dobierana jest odpowiednia metoda leczenia. Praca opiera się na danych z międzynarodowej, szeroko cytowanej literatury z zakresu dysfunkcji kręgosłupa. Dolegliwości bólowe kręgosłupa zazwyczaj nie są bardzo poważnym schorzeniem i w większości przypadków mogą być leczone zachowawczo. Mimo to problem ten dotyka dużą grupę społeczną i stanowi ogromne obciążenie finansowe dla państwa. Dotyczy to kosztów związanych z procedurami medycznymi, ale przede wszystkim wiąże się z dużą absencją w pracy i wcześniejszym orzekaniem o niezdolności do dalszej aktywności zawodowej.

Słowa kluczowe: ból krzyża, ból kręgosłupa, dyskopatia, kręgosłup
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Znaczenie suplementacji w regulacji zaburzeń strukturalnych oraz funkcjonalnych w ośrodkowym układzie nerwowym u osób z zespołem Downa
Pediatr Med Rodz 2017, 13 (3), p. 352–362
DOI: 10.15557/PiMR.2017.0037
STRESZCZENIE

Zespół Downa jest najczęstszą genetyczną przyczyną niepełnosprawności intelektualnej u ludzi, wynikającą z obecności dodatkowego chromosomu 21. W ciągu ostatnich kilku lat dokonano znacznego postępu w pogłębieniu wiedzy na temat zaburzeń na poziomie molekularnym oraz strukturalnym i funkcjonalnym narządów i układów u osób z zespołem Downa. Otrzymane wyniki badań skłoniły wielu naukowców do podjęcia prób zastosowania substancji bioaktywnych in vivo i in vitro w celu zahamowania zaburzeń w obrębie ośrodkowego układu nerwowego. Zastosowanie suplementów w postaci galusanu epigallokatechiny (epigallocatechin gallate, EGCG) przyczynia się do poprawy funkcjonowania mitochondriów w neuronach, obniżenia nadekspresji genu DYRK1A oraz ograniczenia nadprodukcji reaktywnych form tlenu. Przyjmowanie określonych dawek resweratrolu wpływa na poprawę funkcjonowania mitochondriów, zwiększenie proliferacji komórek progenitorowych w hipokampie oraz podobnie jak kurkumina i sok z granatu hamuje przedwczesne starzenie organizmu i zapobiega wystąpieniu choroby Alzheimera. Zaobserwowano ponadto, iż zastosowanie suplementów choliny w okresie ciąży u zwierząt doświadczalnych zdrowych i z trisomią przyczyniło się do stymulacji neurogenezy w hipokampie, poprawy koncentracji, nastroju oraz funkcjonowania procesów poznawczych u potomstwa.

Słowa kluczowe: zespół Downa, galusan epigallokatechiny, resweratrol, kurkumina, cholina
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Pregoreksja – anoreksja kobiet ciężarnych
Pediatr Med Rodz 2017, 13 (3), p. 363–367
DOI: 10.15557/PiMR.2017.0038
STRESZCZENIE

Zaburzenia odżywiania stanowią poważny i złożony problem zdrowotny oraz społeczny, z którym w swojej praktyce spotyka się wielu specjalistów medycyny, w tym lekarzy rodzinnych. Zaburzenia te dotyczą coraz większej liczby osób, a czynnikiem sprzyjającym ich rozwojowi są środki masowego przekazu, promujące szczupłą sylwetkę jako modną czy też idealną. Grupę szczególnie narażoną na powstanie zaburzeń odżywiania stanowią kobiety w ciąży. Ich ciało ulega dynamicznym zmianom, w efekcie których jest często dalekie od powszechnie lansowanego ideału. Niedożywienie kobiet planujących macierzyństwo i ciężarnych stwarza ryzyko nieprawidłowego przebiegu ciąży oraz gorszego stanu zdrowia nowo narodzonego dziecka. Ważne jest zatem, aby kobiety planujące ciążę zmieniły tryb życia i przestrzegały zasad prawidłowej, zbilansowanej diety. Celem pracy był przegląd dostępnych publikacji na temat pregoreksji, czyli zaburzenia odżywiania, którego istotą jest głodzenie się i/lub prowokowanie wymiotów w trakcie ciąży. W artykule przedstawiono aktualne rekomendacje odnośnie do masy ciała kobiety podczas ciąży, wskazano konsekwencje pregoreksji dotyczące matki i nienarodzonego dziecka, a także omówiono rolę specjalistów medycznych w zakresie tego niespecyficznego zaburzenia odżywiania. Na podstawie dostępnych źródeł można wywnioskować, że w przypadku grup zwiększonego ryzyka istnieje potrzeba prowadzenia przez specjalistów opieki zdrowotnej szerszej edukacji w zakresie diety i aktywności fizycznej. Wczesne podjęcie działań interdyscyplinarnego zespołu leczniczego sprzyja lepszym wynikom terapeutycznym, a kluczową rolę odgrywa tu prawidłowa edukacja zdrowotna.

Słowa kluczowe: pregoreksja, anoreksja, ciąża, zaburzenia odżywiania, żywienie
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Intensyfikacja regularnej aktywności fizycznej u pacjentów z opornym nadciśnieniem tętniczym
Pediatr Med Rodz 2017, 13 (3), p. 368–376
DOI: 10.15557/PiMR.2017.0039
STRESZCZENIE

Wprowadzenie: Regularna aktywność fizyczna jest zalecana w przypadku chorych na nadciśnienie tętnicze – jako element niezbędnej modyfikacji stylu życia. Cel badania: Celem badania była ocena możliwości zwiększenia aktywności ruchowej u pacjentów z nadciśnieniem opornym na leczenie. Materiał i metody: Do badania zakwalifikowano 53 osoby, w tym 27 pacjentów spełniających kryteria rozpoznania nadciśnienia tętniczego opornego oraz 26 pacjentów z nadciśnieniem tętniczym dobrze kontrolowanym, stanowiących grupę porównawczą. W trakcie trwającego 6 miesięcy badania wykonano trzykrotnie – wyjściowo, po 3 i po 6 miesiącach – pomiary antropometryczne i składu ciała metodą bioimpedancji elektrycznej oraz określono profil aktywności ruchowej, stosując Międzynarodowy Kwestionariusz Aktywności Fizycznej. Badanie obejmowało także pomiary akcelerometryczne, prowadzone przez kolejne 72 godziny. Uczestnikom zalecano regularną aktywność fizyczną aerobową – zgodną z aktualnymi zaleceniami Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego, indywidualizowaną w trakcie spotkań z prowadzącym badanie. Dodatkowo chorych motywowano poprzez krótkie wiadomości tekstowe i rozmowy telefoniczne. Wyniki: Po 6 miesiącach interwencji leczniczych w grupie nadciśnienia opornego odnotowano istotną zmianę w zakresie liczby kroków (17 361 ± 6815 względem 23 067 ± 7741; p < 0,005), równoważnika metabolicznego (1,325 ± 0,3 względem 1,464 ± 0,3; p = 0,001), czasu odpoczynku (1595 ± 265 względem 1458 ± 292 min; p < 0,05) i czasu snu (1278 ± 228 względem 1147 ± 270 min; p = 0,02), ocenianych na bazie 3-dniowych pomiarów akcelerometrycznych. Zwiększenie aktywności zaobserwowano również na podstawie Międzynarodowego Kwestionariusza Aktywności Fizycznej. Ponadto stwierdzono korzystne zmiany w zakresie składu ciała. Wnioski: U pacjentów z opornym nadciśnieniem tętniczym intensyfikacja aktywności ruchowej jest dobrze tolerowaną i niekosztowną interwencją terapeutyczną.

Słowa kluczowe: akcelerometria, aktywność fizyczna, IPAQ, nadciśnienie tętnicze oporne
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Zapadalność i czynniki ryzyka infekcji Helicobacter pylori wśród krewnych pacjentów zakażonych
Pediatr Med Rodz 2017, 13 (3), p. 377–383
DOI: 10.15557/PiMR.2017.0040
STRESZCZENIE

Wstęp: Infekcja Helicobacter pylori według Światowej Organizacji Zdrowia występuje u 70–90% dorosłych w krajach rozwijających się i około 25–50% w krajach rozwiniętych. Cel pracy: Ocena występowania infekcji Helicobacter pylori wśród domowników pacjentów z dodatnim wynikiem testu ureazowego oraz określenie czynników ryzyka zakażenia, towarzyszących objawów i chorób współistniejących. Materiał i metody: Do badania włączono 62 krewnych 32 osób zakażonych Helicobacter pylori, zamieszkujących jedno gospodarstwo rodzinne. Grupę kontrolną stanowiło 40 krewnych osób z ujemnym wynikiem testu ureazowego. Badani zostali poddani testowi serologicznemu Diago-HP oraz odpowiedzieli na 30 pytań ankietowych. Wyniki: Stwierdzono istotnie częstsze występowanie infekcji Helicobacter pylori u domowników osoby zakażonej w porównaniu z grupą kontrolną (37,1% vs 18,4%, p < 0,001). W całej badanej populacji (pacjenci i ich krewni) częstość infekcji wyniosła 58,5%. Osoby zakażone były starsze niż niezakażone (51,1 ± 15,0 vs 36,5 ± 18,6 roku, p < 0,001), częściej zgłaszały zaburzenia wypróżniania (72,7% vs 50,8%, p = 0,04) i uczucie pełności w nadbrzuszu (75,9% vs 50,8%, p = 0,02). Cukrzyca typu 2 znamiennie zwiększała ryzyko infekcji Helicobacter pylori (100% vs 53,6%, p = 0,004). Nie stwierdzono związku infekcji z miejscem zamieszkania, nawykami higienicznymi, stosowanymi używkami, dietą i posiadaniem zwierząt domowych. Wnioski: Zapadalność na infekcję Helicobacter pylori jest istotnie wyższa wśród domowników osób zakażonych. Zakażenie częściej występuje u osób w starszym wieku i chorujących na cukrzycę.

Słowa kluczowe: Helicobacter pylori, epidemiologia, czynniki ryzyka
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Stan uzębienia mieszanego u dzieci wczesnoszkolnych zgłaszających się do gabinetu stomatologicznego
Pediatr Med Rodz 2017, 13 (3), p. 384–389
DOI: 10.15557/PiMR.2017.0041
STRESZCZENIE

Wstęp: Zaniedbania w zachowaniach prozdrowotnych dotyczących jamy ustnej i w stomatologicznej opiece profilaktyczno-leczniczej nad dziećmi w wieku wczesnoszkolnym mogą być źródłem poważnych problemów zdrowotnych, zarówno stomatologicznych, jak i ogólnoustrojowych. Cel badań: Celem pracy była ocena wpływu wybranych czynników demograficznych i przyczyn zgłoszenia się do lekarza dentysty na stan uzębienia dzieci w wieku wczesnoszkolnym. Materiał i metody: Badaniem objęto 210 dzieci w wieku wczesnoszkolnym (7–11 lat), które zgłosiły się w ciągu całego roku 2015 do jednego z lubelskich gabinetów stomatologicznych, gdzie świadczenia stomatologiczne udzielane są zarówno w ramach kontraktu z Narodowym Funduszem Zdrowia, jak i odpłatnie. Stan uzębienia oceniono, obliczając liczbę puw/PUW (próchnica, usunięte, wypełnione), odpowiednio dla uzębienia mlecznego i dla uzębienia stałego. Wyniki: Ponad ¾ dzieci (77,14%) zgłosiło się na wizytę kontrolną, 20,0% – z powodu bólu zęba, a 2,86% – ze względu na utratę wypełnienia. Średnia wartość liczby PUW wyniosła 4,24 ± 3,47, a średnia wartość PUW – 1,74 ± 2,06. Najwyższą intensywność próchnicy w zębach mlecznych stwierdzono u dzieci zgłaszających się z powodu bólu zęba, niższą – u zgłaszających się na wizyty kontrolne, najniższą – u zgłaszających się ze względu na utratę wypełnienia. W przypadku uzębienia stałego największą liczbę wypełnień mieli pacjenci zgłaszający się na wizytę kontrolną. Wnioski: Wysoka zachorowalność na chorobę próchnicową wśród dzieci wczesnoszkolnych potwierdza niedostateczną wiedzę prozdrowotną rodziców/opiekunów w zakresie zdrowia jamy ustnej oraz uchybienia w stomatologicznej opiece profilaktyczno-leczniczej nad małymi dziećmi i dziećmi w wieku przedszkolnym.

Słowa kluczowe: zdrowie jamy ustnej, uzębienie mieszane, dzieci, Polska
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Analiza składu masy ciała oraz wybranych parametrów lipidowych w populacji dzieci zdrowych – doniesienie wstępne
Pediatr Med Rodz 2017, 13 (3), p. 390–397
DOI: 10.15557/PiMR.2017.0042
STRESZCZENIE

Cel: Celem pracy była analityczna ocena składu masy ciała oraz wybranych parametrów lipidowych w populacji dzieci zdrowych. Materiał i metoda: Badaniami objęto grupę 81 dzieci (44 chłopców i 37 dziewcząt; średnia wieku 11,56 ± 2,84 roku) uczestniczących w projekcie badawczym w Przyrodniczo-Medycznym Centrum Badań Innowacyjnych w Rzeszowie. U każdego dziecka wykonano pomiar składu masy ciała (analizator TANITA BC-420 S MA) i ocenę profilu lipidowego (Cholestech LDX). Analizę statystyczną zebranego materiału przeprowadzono w pakiecie Statistica 10.0 firmy StatSoft. W opracowaniu statystycznym stosowano analizę zmiennych przy użyciu testów parametrycznych i nieparametrycznych. Za poziom istotności statystycznej przyjęto p < 0,05. Wyniki: Zaobserwowano statystycznie istotne różnice w masie tłuszczowej (p < 0,001), masie beztłuszczowej (p = 0,003), masie mięśniowej (p = 0,003) oraz ilości wody całkowitej (p < 0,001) między dziećmi z prawidłową masą ciała a dziećmi z nadwagą bądź otyłością. Wykazano także istotnie dodatni wpływ masy tłuszczowej (R = 0,09; p = 0,416) i ujemny wpływ wody całkowitej ustroju (R = −0,40; p < 0,001) na wysokość parametru trójglicerydów. Ponadto wraz ze spadkiem masy tłuszczowej obserwowano istotny wzrost wartości „dobrego” (wysokiej gęstości) cholesterolu (R = −0,29; p = 0,009). Wnioski: Stwierdzono, że w populacji dzieci zdrowych występują różnice wybranych komponentów składu ciała, które skorelowane z wynikami lipidogramu pozwalają precyzyjniej monitorować stan odżywienia.

Słowa kluczowe: skład masy ciała, lipidy, dziecko, stan odżywienia
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Zakażenie Streptococcus pyogenes jako czynnik etiologiczny plamicy Schönleina–Henocha
Pediatr Med Rodz 2017, 13 (3), p. 398–405
DOI: 10.15557/PiMR.2017.0043
STRESZCZENIE

Plamica Schönleina–Henocha jest schorzeniem ogólnoustrojowym występującym głównie u dzieci w wieku szkolnym. Charakteryzuje się leukocytoklastycznym zapaleniem drobnych naczyń z odkładaniem się kompleksów immunologicznych zawierających IgA w naczyniach skóry, przewodu pokarmowego, stawów oraz nerek. Jednoznaczna przyczyna choroby nadal nie została ustalona, do potencjalnych czynników etiologicznych zalicza się czynniki zakaźne, leki, czynniki fizyczne, alergeny czy antygeny nowotworowe. Wśród czynników infekcyjnych mogących wywołać chorobę znajduje się również Streptococcus pyogenes odpowiedzialny za bakteryjne zapalenie gardła. Przebieg choroby jest zazwyczaj łagodny i samoograniczający się, w tych przypadkach stosowane jest jedynie leczenie objawowe. Jednak u części chorych może dochodzić do zajęcia nerek, przewodu pokarmowego oraz stawów i pacjenci ci mogą wymagać zintensyfikowanego leczenia. W przypadku wystąpienia nefropatii, znacznej bolesności i ograniczenia ruchomości stawów, jak również objawów z przewodu pokarmowego stosowane są głównie glikokortykosteroidy. Podejmuje się także próby leczenia cyklosporyną A, azatiopryną, metotreksatem, cyklofosfamidem oraz plazmaferezami. W celu zmniejszenia białkomoczu i kontroli ciśnienia tętniczego krwi stosowane są inhibitory ACE. W pracy przedstawiono opisy choroby dwójki dzieci, u których kilka tygodni po zakażeniu układu oddechowego wystąpiła plamica Schönleina–Henocha. Diagnostyka ukierunkowana na poszukiwanie czynnika etiologicznego w obu przypadkach wykazała wysokie miano ASO, co było związane z zakażeniem Streptococcus pyogenes. Po zastosowaniu leczenia przyczynowego antybiotykiem obserwowano ustąpienie objawów plamicy Schönleina–Henocha.

Słowa kluczowe: plamica Schönleina–Henocha, Streptococcus pyogenes, zapalenie naczyń, zakażenie górnych dróg oddechowych, diagnostyka
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Ubytek przegrody międzyprzedsionkowej jako przyczyna przewlekłego kaszlu i nawrotowych infekcji u 4-letniego chłopca
Pediatr Med Rodz 2017, 13 (3), p. 406–411
DOI: 10.15557/PiMR.2017.0044
STRESZCZENIE

Nawracające zakażenia układu oddechowego stanowią najczęstszy powód zgłoszeń dzieci do lekarzy w lecznictwie ambulatoryjnym i jedną z głównych przyczyn hospitalizacji. Wśród wielu czynników potencjalnie odpowiedzialnych za nawrotowość infekcji w tym okresie życia należy uwzględnić te, które wiążą się z niedojrzałością układu odpornościowego, oraz te, które funkcjonowanie tego układu mogą zaburzyć. Najważniejsze wydają się obserwacje wskazujące na koincydencję między nawracającymi infekcjami dróg oddechowych a procesem alergicznym. W niniejszym artykule opisano przypadek chłopca z nawracającymi infekcjami dróg oddechowych, diagnozowanego w kierunku zaburzeń odporności i alergii. Badanie echokardiograficzne ujawniło duży ubytek przegrody międzyprzedsionkowej. Wadę serca poddano leczeniu kardiochirurgicznemu, po którym infekcje występują rzadziej i nie wymagają hospitalizacji pacjenta.

Słowa kluczowe: nawracające infekcje, alergia, atopia, wady wrodzone serca, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Przyinfekcyjne zapalenie mięśni u dzieci – na podstawie opisu przypadku
Pediatr Med Rodz 2017, 13 (3), p. 412–418
DOI: 10.15557/PiMR.2017.0045
STRESZCZENIE

Ból mięśniowy (mialgia) może być objawem licznych zespołów chorobowych i dotyczyć jednej grupy lub wielu mięśni. Przyczyną mialgii, poza urazem mięśni, mogą być infekcje, a wśród nich – wirusy, bakterie Gram-ujemne i Gram-dodatnie, bakterie beztlenowe i atypowe, a także grzyby i pasożyty. Rozpoznanie mialgii ustala się po zebraniu wywiadu i wykonaniu badań laboratoryjnych. Następnie włącza się leczenie farmakologiczne, rehabilitacyjne i/lub inne. W pracy opisano przypadek 4-letniej dziewczynki hospitalizowanej z powodu bólu kończyn dolnych i zaburzeń chodu, poprzedzonych nieżytem nosogardła, kaszlem i wysypką o charakterze grudkowym. Wyniki badań laboratoryjnych pozwoliły na rozpoznanie etiologii zachorowania (mieszana, bakteryjno-wirusowa), a zastosowanie celowanego leczenia doprowadziło do szybkiego ustąpienia objawów. W artykule zwrócono uwagę na potrzebę wykonania szerokiej diagnostyki w przypadku mialgii u dzieci, ponieważ od identyfikacji czynnika etiologicznego i włączenia celowanej terapii zależy szybkie ustępowanie objawów chorobowych.

Słowa kluczowe: zapalenie mięśni, mialgia, patogen, Mycoplasma pneumoniae (MP)
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Obustronne polipy migdałka o charakterze naczyniaka chłonnego u dziecka z problemem chrapania
Pediatr Med Rodz 2017, 13 (3), p. 419–422
DOI: 10.15557/PiMR.2017.0046
STRESZCZENIE

Polipy o charakterze naczyniaka chłonnego migdałka podniebiennego są w praktyce klinicznej odnotowywane bardzo rzadko – dotychczas opisano jedynie około 30 przypadków. Zazwyczaj stwierdzano jednostronne zmiany w obrębie migdałka podniebiennego, tylko u jednego dziecka migdałki były zajęte obustronnie. Polipy o charakterze naczyniaka chłonnego mogą budzić zaniepokojenie pacjenta oraz lekarza ze względu na umiejscowienie po jednej stronie oraz wygląd przypominający nowotwór migdałka. Zważywszy na rzadkość występowania oraz różnorodność nazewnictwa jednostka ta może być również trudna do rozpoznania zarówno dla otolaryngologa, jak i niedoświadczonego patologa. Przedstawiamy niezwykle rzadki przypadek obustronnych polipów migdałka o charakterze naczyniaka chłonnego u dziecka z problemem chrapania, u którego skuteczny okazał się zabieg tonsillektomii.

Słowa kluczowe: migdałek, tonsillektomia, polip, hamartoma, guz
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)