Oświadczam, że posiadam prawo wykonywania zawodu lekarza i jestem uprawniony do otrzymywania specjalistycznych informacji medycznych. Chcę zapoznać się z informacją z serwisu.

TAK NIE

 

„Pediatria i Medycyna Rodzinna” na liście Emerging Sources Citation Index

Z radością i dumą informujemy, że „Pediatria i Medycyna Rodzinna” („Paediatrics and Family Medicine”) została włączona do nowej (istniejącej od listopada 2015 roku) bazy danych Thomson Reuters/Clarivate Analytics z zakresu nauk ścisłych – Emerging Sources Citation Index (ESCI). Baza ta należy do systemu indeksów Web of Science™ i uwzględniane w niej tytuły poddawane są dalszej ewaluacji pod kątem umieszczenia w Science Citation Index Expanded™ (SCIE), Social Sciences Citation Index® (SSCI) oraz Arts & Humanities Citation Index® (AHCI). Jakość i zakres treści oferowanych przez Web of Science™ badaczom, autorom, wydawcom oraz instytucjom wyróżnia bazę ESCI spośród innych dostępnych. Nobilitacja „Pediatrii i Medycyny Rodzinnej” („Paediatrics and Family Medicine”) przez Thomson Reuters/Clarivate Analytics jest dowodem uznania dla potencjału czasopisma i dla zaangażowania Redakcji w dostarczanie środowisku medycznemu kluczowych i sprawdzonych informacji z dziedziny pediatrii i medycyny rodzinnej (evidence-based medicine).

Czytaj więcej >>

2019, Vol 15, No 1
Zespół krupu – najważniejsze pytania i odpowiedzi
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (1), p. 6–11
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0001
STRESZCZENIE

Do połowy XX wieku krup kojarzony był głównie z dyfterytem (błonicą) wywołanym przez Corynebacterium diphtheriae. Tymczasem określenie „zespół krupu” obejmuje całą grupę chorób krtani, tchawicy i oskrzeli. Pod pojęciem tym kryje się szereg jednostek chorobowych uwzględnionych w klasyfikacji ICD-10 i może ono być używane jako synonim ostrego zapalenia krtani, zapalenia krtani i tchawicy oraz zapalenia krtani, tchawicy i oskrzeli. Grupa chorób mieszcząca się pod terminem „zespół krupu” jest szczególnie niebezpieczna dla dzieci – z uwagi na ich specyficzne uwarunkowania anatomiczne i fizjologiczne, które powodują, że stridor może występować tylko wtedy, kiedy dziecko płacze lub się porusza. Najczęstszymi czynnikami etiologicznymi ostrego zapalenia krtani i tchawicy są wirusy (np. paragrypy). Zespół krupu może zostać wywołany także przez bakterie. Do typowych objawów należą: stridor, kaszel (szczekający, foczy), chrypa, uruchomienie dodatkowych mięśni oddechowych. Wraz z postępem choroby nasila się niedrożność górnych dróg oddechowych, wzmaga duszność krtaniowa, pojawia się tachypnoe z wydłużoną fazą wdechową. Wzrasta niepokój dziecka. Przebieg choroby i ostateczny stopień niedrożności dróg oddechowych mogą być różne. Rozpoznanie symptomów zespołu krupu opiera się na badaniu przedmiotowym i podmiotowym. Początkowo należy ocenić nasilenie objawów na podstawie skali Westleya. W farmakoterapii stosuje się glikokortykosteroidy (w nebulizacji, doustnie, parenteralnie) oraz adrenalinę (w nebulizacji). W Polsce podstawowym lekiem w terapii zespołu krupu są glikokortykosteroidy w nebulizacji. Doustna i inhalacyjna forma podania glikokortykosteroidów są jednakowo rekomendowane. W ciężkich postaciach krupu można podać tlen do oddychania.

Słowa kluczowe: zespół krupu, ostre zapalenie krtani i tchawicy, glikokortykosteroidy, niedrożność oddechowa, dzieci
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Nowe trendy w poszukiwaniu alternatywnych terapii przeciwgrzybiczych
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (1), p. 12–16
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0002
STRESZCZENIE

Niniejsza praca podejmuje tematykę zakażeń grzybiczych w kontekście narastającej oporności na dostępne leki przeciwgrzybicze oraz opracowywania nowych antymikotyków. Około 90% wszystkich zakażeń grzybiczych jest powodowanych przez grzyby należące do rodzajów: Candida, Aspergillus, Pneumocystis oraz Cryptococcus. Zakażenia o etiologii Candida albicans stanowią globalny problem kliniczny, a kandydozy układowe uznawane są za jedne z cięższych rodzajów grzybic, w których śmiertelność pacjentów wynosi około 40% – pomimo podjęcia leczenia. Jak dotąd dostępnych jest pięć klas antymikotyków, z których jedynie trzy (azole, echinokandyny oraz polieny) stosuje się w zwalczaniu zakażeń układowych. Mała różnorodność dostępnych leków, a także ich nadużywanie w terapii i profilaktyce przyczyniły się do narastania oporności wśród patogenów grzybiczych. Zidentyfikowano szereg mechanizmów oporności na antymikotyki. Obejmują one w szczególności: mutacje w genach kodujących białka docelowe, zwiększenie lub zmniejszenie ilości białka docelowego, działanie pomp białkowych, tworzenie biofilmu czy aktywację odpowiedzi stresowej. Wzrastająca częstotliwość występowania grzybic oraz trudność ich leczenia wymuszają poszukiwanie alternatywnych terapeutyków, o nowych mechanizmach działania. Ze względu na eukariotyczny charakter komórek grzybiczych najnowsze trendy w literaturze przedmiotu sugerują, aby mechanizm działania nowych leków ukierunkować specyficznie na czynniki zjadliwości lub na odpowiedź stresową patogenu.

Słowa kluczowe: Candida albicans, leki przeciwgrzybicze, wirulencja
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Czynniki ryzyka bruksizmu w czasie snu u dzieci – przegląd literatury
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (1), p. 17–21
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0003
STRESZCZENIE

Wstęp: Bruksizm jest definiowany jako powtarzalna czynność szczękowo-mięśniowa, przejawiająca się zaciskaniem i/lub zgrzytaniem zębów, która może wystąpić podczas codziennych aktywności lub w czasie snu. W etiologii bruksizmu można wyodrębnić trzy grupy jego przyczyn: czynniki psychospołeczne, czynniki osobowe i czynniki patofizjologiczne. Obecnie brak jest skutecznej metody leczenia, która zupełnie eliminowałaby problem bruksizmu. Stosuje się metody chroniące zęby oraz zmniejszające dolegliwości bólowe występujące w przebiegu tego zaburzenia, które jest stwierdzane u około 47,6% dzieci w wieku 3–6 lat. Celem badań autorów niniejszej pracy było ustalenie na podstawie przeglądu literatury czynników ryzyka bruksizmu występującego w czasie snu u dzieci. Materiał i metody: Materiał do przeglądu stanowiły artykuły z baz PubMed, ResearchGate i Google Scholar. W celu identyfikacji odpowiednich publikacji wyszukiwanie zostało przeprowadzone przy użyciu kombinacji słów kluczy: bruxism, child, teeth grinding (według Medical Subject Headings, MeSH). W niniejszym przeglądzie uwzględniono 12 publikacji dotyczących czynników ryzyka bruksizmu w czasie snu u dzieci. Wyniki: Związek między występowaniem bruksizmu a trudnościami z oddychaniem w trakcie snu, jak również problemami ze snem opisały po trzy prace. Stres jako czynnik predysponujący został dostrzeżony w czterech artykułach, a rozwód rodziców dziecka – w kolejnych dwóch. Wnioski: 1) Zaburzenia oddychania w trakcie snu, zaburzenia snu oraz sytuacje stresowe, w szczególności rozwód rodziców, przyczyniają się do występowania bruksizmu sennego u dzieci. 2) Wpływ pozostałych czynników omawianych w niniejszej pracy na rozwój bruksizmu w czasie snu wymaga dalszych badań.

Słowa kluczowe: czynniki ryzyka, bruksizm, dzieci, przegląd literatury
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Epidemiologia i rodzaje kamicy układu moczowego
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (1), p. 22–25
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0004
STRESZCZENIE

Kamica układu moczowego jest chorobą cywilizacyjną. Na ryzyko powstawania złogów w drogach moczowych mają wpływ: płeć, wiek, rasa, miejsce zamieszkania (region geograficzny), choroby przewlekłe, styl życia – w tym dieta – oraz liczne czynniki genetyczne. Częstość występowania kamicy u dorosłych waha się od 1 do 20%. Dzieci stanowią 2–10% wszystkich osób z kamicą układu moczowego. Zapadalność na tę chorobę wśród dzieci na świecie szacuje się na kilka przypadków na 100 000 dzieci na rok; odpowiada ona za około 1 na 1000 hospitalizacji pacjentów pediatrycznych. Zarówno u dorosłych, jak i u dzieci obserwuje się wzrastającą częstość kamicy układu moczowego. U małych dzieci jest ona najczęściej spowodowana genetycznie uwarunkowanymi defektami metabolicznymi (m.in. hiperkalciuria, kwasica kanalikowa dystalna, rodzinna hipomagnezemia z hiperkalciurią i nefrokalcynozą, zespół Lescha–Nyhana). Innym ważnym czynnikiem ryzyka powstawania złogów u dzieci są wady układu moczowego związane z zastojem moczu. Zakażenia układu moczowego mogą być przyczyną lub powikłaniem kamicy. U starszych dzieci i osób dorosłych istotną rolę odgrywają niedożywienie, otyłość i zespół metaboliczny. Do innych czynników ryzyka kamicy należą przyjmowanie niektórych leków, niska aktywność fizyczna, długotrwałe unieruchomienie, mała podaż płynów, ciepły klimat, nieprawidłowa dieta i niewłaściwa suplementacja witaminy D3. Do nawrotu choroby w ciągu 5 lat od jej rozpoznania dochodzi u 50% pacjentów. Kamica i jej powikłania mogą prowadzić do rozwoju schyłkowej niewydolności nerek. Kamicę moczową można podzielić na różne rodzaje ze względu na skład chemiczny złogu, etiologię oraz miejsce powstawania złogu (górne lub dolne drogi moczowe). Nierzadko złogi mają mieszany skład, a przyczyna ich powstawania jest uwarunkowana wieloma czynnikami.

Słowa kluczowe: kamica układu moczowego, hiperkalciuria, dzieci, epidemiologia
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Hipocytraturia – znaczenie w rozwoju kamicy układu moczowego
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (1), p. 26–32
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0005
STRESZCZENIE

Anion cytrynianowy to endogenny inhibitor powstawania złogów wapniowych w drogach moczowych. Ponadto przez alkalizację moczu cytryniany zwiększają rozpuszczalność kwasu moczowego i cystyny. Hipocytraturia definiowana jest u dorosłych jako wydalanie cytrynianów z moczem poniżej 320 mg/24 h. Najczęściej stosowane definicje hipocytraturii u dzieci to wydalanie cytrynianów w dobowej zbiórce moczu <365 mg/1,73 m2/24 h u chłopców i <310 mg/1,73 m2/24 h u dziewczynek; używa się też wskaźnika cytrynianowo-kreatyninowego z porcji moczu: dla dzieci w wieku 0–5 lat <0,42 mg/mg, a powyżej 5. roku życia: <0,25 mg/mg. Hipocytraturia to częsta nieprawidłowość metaboliczna – stwierdza się ją u około 20–60% dorosłych i 10–68% dzieci z kamicą. Na wydalanie cytrynianów z moczem wpływ ma wiele czynników, z których najważniejszym jest wartość pH (krwi, moczu oraz wewnątrzkomórkowe). Większość pacjentów ma tzw. idiopatyczną hipocytraturię, choć występuje ona także w stanach kwasicy, w tym kwasicy kanalikowej dystalnej, hipokaliemii, diecie bogatobiałkowej oraz przy stosowaniu niektórych leków (inhibitory anhydrazy węglanowej, inhibitory konwertazy angiotensyny, diuretyki tiazydowe). U pacjentów z hipocytraturią w pierwszej kolejności należy podjąć modyfikacje dietetyczne, polegające na zwiększeniu ilości przyjmowanych płynów i owoców cytrusowych oraz ograniczeniu spożycia soli i białka. U pacjentów z nawrotową kamicą zastosowanie znajdują preparaty cytrynianów, z których najczęściej stosuje się cytrynian potasu. Alternatywnie można stosować soki cytrusowe, jednak ich korzystne działanie nie jest tak silne i jednoznaczne jak w przypadku komercyjnie dostępnych preparatów cytrynianów.

Słowa kluczowe: hipocytraturia, cytryniany, kamica moczowa, dzieci
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Kamica infekcyjna
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (1), p. 33–37
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0006
STRESZCZENIE

Kamica infekcyjna to postać kamicy nerkowej związana z obecnością w drogach moczowych bakterii (Proteus spp., Klebsiella spp., Providencia spp., Pseudomonas, Morganella morganii oraz Staphylococcus aureus), które wytwarzają enzym ureazę – rozkładający mocznik. Złogi, zbudowane z fosforanu magnezowo-amonowego (struwit), czasami w połączeniu z węglanoapatytem, mogą szybko się powiększać, wypełniać całą miedniczkę nerkową i prowadzić do niewydolności nerek. U dzieci kamicę struwitową stwierdza się ze zmienną częstością – u 1–29% wszystkich pacjentów ze złogami w drogach moczowych. Czynnikami predysponującymi do rozwoju tej kamicy u dzieci są wady układu moczowego i pęcherz neurogenny. Jej objawy stanowią kompozycję objawów kamicy i zakażenia układu moczowego (gorączka, dyzuria, bóle w okolicy lędźwiowej, uczucie parcia na mocz). W badaniach obrazowych często uwidacznia się duży rozgałęziony złóg, niekiedy wypełniający całą miedniczkę nerkową i kielichy. Leczenie polega na zabiegowym usunięciu złogów (najczęściej metodą przezskórnej nefrolitotomii) w połączeniu z celowaną antybiotykoterapią. W doświadczeniach polskich kombinowane leczenie zabiegowe (przezskórna nefrolitotomia + ureterorenoskopia) okazało się bardzo skuteczną i bezpieczną metodą, pozwalającą na usunięcie dużych złogów infekcyjnych z dróg moczowych u dzieci. Leczenie przeciwdrobnoustrojowe bez zabiegowego rzadko jest skuteczne. Inne możliwości postępowania niezabiegowego obejmują ograniczenie fosforanów w diecie, zakwaszanie moczu, podawanie inhibitorów ureazy (u dorosłych) lub cytrynianów oraz płukanie miedniczki nerkowej roztworem cytrynianów lub hemiacydryny. Rokowanie w tej grupie chorych jest uzależnione przede wszystkim od doszczętności wykonanego zabiegu i braku nawrotów.

Słowa kluczowe: kamica infekcyjna, kamica struwitowa, zakażenie układu moczowego, dzieci
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Rzadkie postacie kamicy nerkowej
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (1), p. 38–41
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0007
STRESZCZENIE

Wrodzone wady metabolizmu, które mogą prowadzić do powstania złogów w drogach moczowych, to: niedobór fosforybozylotransferazy adeninowej, niedobór oksydazy ksantynowej, acyduria (kwasica) orotowa typu I oraz alkaptonuria. Wszystkie te choroby dziedziczą się w sposób autosomalny recesywny. Niedobór fosforybozylotransferazy adeninowej i niedobór oksydazy ksantynowej (wrodzona ksantynuria) to defekty metabolizmu puryn prowadzące do tworzenia złogów, zbudowanych odpowiednio z 2,8-dihydroksyadeniny i ksantyny. W ksantynurii stwierdza się hipourikemię i hipourikozurię. W leczeniu stosuje się dietę niskopurynową, obfitą podaż płynów oraz allopurinol (w niedoborze fosforybozylotransferazy adeninowej) i alkalizację moczu (w ksantynurii). Acyduria orotowa typu I to wada metabolizmu pirymidyn objawiająca się niedoborem wzrostu, opóźnieniem rozwoju, anemią megaloblastyczną, niedoborem odporności, zaburzeniami przydatków skóry oraz nadmiernym wydalaniem z moczem kwasu orotowego. Kamica moczowa jest rzadką manifestacją choroby. Leczenie polega na podawaniu urydyny oraz preparatów krwiotwórczych. Alkaptonuria jest defektem metabolizmu tyrozyny, w którym dochodzi do odkładania homogentyzynianu w tkankach. Objawami są pigmentacja tkanki łącznej (ochronoza), zwyrodnienie stawów, zwapnienia w tętnicach wieńcowych, uszkodzenie zastawek serca, przebarwienia w twardówce oraz kamica moczowa. W leczeniu stosuje się nityzynon, witaminę C oraz ograniczenie w diecie tyrozyny i fenyloalaniny. Kamica melaminowa to efekt krystalizacji w drogach moczowych melaminy (cyjanuramidu), dodawanej w przeszłości nielegalnie w Chinach do mieszanek mlekozastępczych. Kamienie melaminowe ulegały spontanicznej ewakuacji z dróg moczowych, ale u części chorych doszło do nieodwracalnych zmian w nerkach. W drogach moczowych mogą krystalizować także niektóre leki (acyklowir, indynawir i atanawir, sulfadiazyna, triamteren, metotreksat, orlistat, cyprofloksacyna i ceftriakson). Profilaktyka i leczenie tej postaci kamicy polega przede wszystkim na podaży dużej ilości płynów.

Słowa kluczowe: wrodzone wady metabolizmu, melamina, kamica lekowa, dzieci
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Techniki małoinwazyjne stosowane w leczeniu kamicy układu moczowego u dzieci
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (1), p. 42–46
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0008
STRESZCZENIE

Populacja pediatryczna stanowi szczególną grupę pacjentów z kamicą układu moczowego. W ciągu ostatnich 25 lat częstość występowania tej choroby w populacji pediatrycznej wzrosła z 6% do 10%. Przyczyny zwiększonej zachorowalności nie są do końca wyjaśnione, ale na wzrost częstości kamicy moczowej mogą mieć wpływ różne czynniki: nieprawidłowe nawyki żywieniowe, niewłaściwa dieta, zwłaszcza z dużą zawartością soli i pokarmów bogatych w białko zwierzęce, niedostateczna podaż płynów, otyłość, nadciśnienie tętnicze, zanieczyszczenie środowiska, przyspieszenie tempa życia, niekontrolowana podaż preparatów wielowitaminowych i suplementów. Przeciętny wiek pacjenta pediatrycznego z kamicą wynosi około 7–8 lat. Celem pracy jest przedstawienie technik małoinwazyjnych w leczeniu kamicy układu moczowego w populacji pediatrycznej. Ze względu na wysokie ryzyko nawrotu choroby w tej grupie zasadnicze znaczenie ma wybór takiej metody leczenia, która umożliwiłaby usunięcie złogów w sposób jak najmniej inwazyjny i jednocześnie skuteczny. Wybór odpowiedniego sposobu postępowania zależy od wielu czynników, takich jak: lokalizacja, wielkość i skład złogu, wiek pacjenta, warunki anatomiczne, stopień utrudnienia spływu moczu, nawracające zakażenia układu moczowego. Procedury chirurgicznego leczenia kamicy u dzieci są takie same jak u dorosłych. Wśród technik małoinwazyjnych należy wymienić litotrypsję pozaustrojową (extracorporeal shock wave lithotripsy, ESWL), nefrolitotrypsję przezskórną (percutaneous nephrolithotomy, PCNL), litotrypsję ureterorenoskopową (ureterolithotripsy, URSL) i wsteczną chirurgię śródnerkową (retrograde intrarenal surgery, RIRS). Metody małoinwazyjnego leczenia kamicy u dzieci dzięki zaawansowanemu rozwojowi techniki są efektywne i umożliwiają całkowitą ewakuację złogów już podczas pierwszej procedury. Należy jednak pamiętać, że powinny być wykonywane przez doświadczonych urologów, w wysokospecjalistycznych i dobrze wyposażonych ośrodkach.

Słowa kluczowe: kamica układu moczowego, dzieci, ESWL, PCNL, URSL, RIRS
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Reakcja układu sercowo-naczyniowego w trakcie wysiłku fizycznego u chorych z nadciśnieniem tętniczym – kliniczna charakterystyka pacjentów w badaniu ASSECURE
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (1), p. 47–56
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0009
STRESZCZENIE

Cel: Nadciśnienie tętnicze prowadzi do postępującej dysfunkcji układu krążenia i niewydolności serca. Celem pracy była ocena wydolności fizycznej chorych z nadciśnieniem tętniczym z wykorzystaniem sercowo-płucnego testu wysiłkowego, wysiłkowej kardiografii impedancyjnej oraz 6-minutowego testu marszowego, ze szczególnym uwzględnieniem odpowiedzi hemodynamicznej na obciążenie wysiłkiem. Metody: 114 chorych (53,5% kobiet, wiek 55,7 ± 9,1 roku) oceniono pod względem zgłaszanych objawów, stężenia N-końcowego propeptydu natriuretycznego typu B (N-terminal pro-B-type natriuretic peptide, NTproBNP), wykładników echokardiograficznych oraz wydolności fizycznej za pomocą 6-minutowego testu marszowego i sercowo-płucnego testu wysiłkowego, a także parametrów hemodynamicznych za pomocą wysiłkowej kardiografii impedancyjnej. Wyniki: W badanej grupie 50% osób zgłaszało obniżenie tolerancji wysiłku, w tym 37,7% duszność wysiłkową. U 19,3% chorych stężenie NTproBNP przekroczyło wartość 125 pg/ml. Dysfunkcję rozkurczową stwierdzono u 8,8% z nich, ale kryteria rozpoznania niewydolności serca z zachowaną frakcją wyrzutową spełniło jedynie 6,2%. Obserwowano szeroki zakres szczytowego pochłaniania tlenu (peak VO2) i dystansu 6-minutowego testu marszowego, odpowiednio 19,4 ± 5,2 ml/min/kg i 526,7 ± 112,0 m. Wysoki odsetek badanych prezentował obniżone parametry wydolności fizycznej: 56,1% osiągnęło peak VO2 < 22 ml/min/m2, a 45,9% – peak VO2 < 80% wartości predykcyjnej; 37,3% badanych nie osiągnęło należnej wartości dystansu 6-minutowego testu marszowego. W wysiłkowej kardiografii impedancyjnej zarejestrowano na szczycie wysiłku: częstość rytmu serca 147,2 ± 22,4/min, objętość wyrzutową 110,2 ± 21,8 ml, pojemność minutową 15,9 ± 4,2 l/min, opór obwodowy 587,4 ± 168,0 dyn.s/cm5. Wnioski: Objawy obniżonej tolerancji wysiłku i nieprawidłowe wyniki obiektywnej oceny wydolności fizycznej u pacjentów z niepowikłanym nadciśnieniem tętniczym są częste, chociaż niewielki odsetek tych chorych spełnia kryteria diagnostyczne niewydolności serca.

Słowa kluczowe: nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, sercowo-płucny test wysiłkowy, wydolność fizyczna, kardiografia impedancyjna
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Czynniki ryzyka miażdżycy u dzieci w wieku przedpokwitaniowym w odniesieniu do ich masy urodzeniowej i wieku płodowego
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (1), p. 57–66
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0010
STRESZCZENIE

Według hipotezy Barkera niedożywienie wewnątrzmaciczne skutkuje zaburzeniami metabolizmu płodu i skłonnością do rozwoju chorób na podłożu miażdżycy w przyszłych latach życia. Cel pracy: Ocena występowania czynników ryzyka miażdżycy u dzieci w wieku przedpokwitaniowym, w zależności od ich masy urodzeniowej i długości trwania ciąży. Materiał i metody: 113 dzieci w wieku 7–9 lat podzielono na grupy: urodzone przedwcześnie, z małą masą ciała (grupa I – 37 osób), urodzone o czasie, z małą masą ciała (grupa II – 36 osób) i urodzone o czasie, z prawidłową masą ciała (grupa K – 40 osób) oraz na grupy dzieci urodzonych z masą ciała <10. lub ≥10. centyla w stosunku do wieku ciążowego, niezależnie od długości trwania ciąży. Zgromadzono dane demograficzno-społeczne, dotyczące zachowań zdrowotnych, stanu zdrowia badanych oraz ich rodziców. Dokonano pomiarów antropometrycznych, wysokości ciśnienia tętniczego oraz składu masy ciała metodą impedancji bioelektrycznej. Metodą testów paskowych oznaczono we krwi stężenia glukozy, cholesterolu i triglicerydów. Wyniki: W porównaniu z pozostałymi grupami w grupie K stwierdzono istotnie wyższe średnie wartości i znamiennie częstsze występowanie wysokich wartości centylowych wskaźnika masy ciała i obwodu talii oraz nieznamiennie częstsze występowanie zwiększonego odsetka tkanki tłuszczowej i nieprawidłowych stężeń glukozy oraz cholesterolu. U dzieci urodzonych przedwcześnie lub o czasie, z masą urodzeniową <10. centyla istotnie rzadziej występowały wysokie wartości centylowe obwodu talii. Stwierdzono dodatnią korelację wartości wskaźnika masy ciała dzieci urodzonych o czasie, z małą masą ciała i wskaźnika masy ciała ich matek. Wśród zespołu zmiennych niezależnych wpływających na liczbę czynników ryzyka miażdżycy potwierdzono istotne znaczenie otyłości rodziców. Wnioski: 1) Urodzenie przedwczesne lub o czasie, z małą masą urodzeniową nie zwiększa ryzyka wystąpienia otyłości ani podwyższonych stężeń cholesterolu i glukozy we krwi w wieku przedpokwitaniowym. 2) Występowanie czynników ryzyka miażdżycy u dzieci w wieku przedpokwitaniowym (niezależnie od długości trwania ciąży i urodzeniowej masy ciała) ma związek z otyłością/nadmiernym odżywieniem rodziców.

Słowa kluczowe: masa urodzeniowa, długość trwania ciąży, czynniki ryzyka miażdżycy, okres przedpokwitaniowy
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Znaczenie wskaźników stanu zapalnego w chorobach infekcyjnych u dzieci
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (1), p. 67–72
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0011
STRESZCZENIE

Cel: Celem pracy była ocena przydatności klinicznej wskaźników stanu zapalnego w różnicowaniu etiologii chorób przebiegających z gorączką u dzieci. Materiał i metody: Analizie retrospektywnej poddano dokumentację medyczną 1454 dzieci (658 dziewczynek i 796 chłopców) hospitalizowanych na oddziale pediatrycznym w latach 2016–2017 z powodu chorób przebiegających z gorączką. Analizę przeprowadzono w całej badanej grupie, z podziałem na następujące grupy wiekowe: dzieci w 1. roku życia (n = 422; 29,1%), dzieci między 2. a 6. rokiem życia włącznie (n = 870; 59,8%) oraz dzieci od 7. roku życia (n = 162; 11,1%). Przeanalizowano wartości parametrów stanu zapalnego: liczbę leukocytów, stężenia białka C-reaktywnego, prokalcytoniny, odczyn Biernackiego oraz wskaźnik NLR (stosunek bezwzględnej liczby neutrofilów do bezwzględnej liczby limfocytów). Wyniki: W różnicowaniu etiologii zakażeń górnych i dolnych dróg oddechowych u wszystkich dzieci przydatne okazały się stężenie białka C-reaktywnego, odczyn Biernackiego oraz wskaźnik NLR (p < 0,05). Wyższe wartości wskaźników stanu zapalnego odnotowano w przypadku infekcji złożonych w porównaniu z pojedynczymi jednostkami chorobowymi (p < 0,05). Wykazano przydatność stężenia białka C-reaktywnego i odczynu Biernackiego w różnicowaniu etiologii ostrego nieżytu żołądkowo-jelitowego. Analizy szczegółowej dokonano w grupie dzieci w 1. roku życia, wykazując wyższe wartości wskaźników stanu zapalnego w przypadku zakażeń układu moczowego w porównaniu z zakażeniami dolnych dróg oddechowych oraz nieżytem żołądkowo-jelitowym (p < 0,05). Wnioski: Wskaźniki stanu zapalnego mogą być pomocne w różnicowaniu etiologii chorób infekcyjnych przebiegających z gorączką u dzieci. Jednak podejmując decyzje terapeutyczne i lecznicze, należy zawsze brać pod uwagę całość obrazu klinicznego.

Słowa kluczowe: wskaźniki stanu zapalnego, zapalenie płuc, ostry nieżyt żołądkowo-jelitowy, zakażenie układu moczowego, dzieci
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Jatrogenna przepuklina przeponowa u dziecka jako powikłanie zastosowania systemu mechanicznego wspomagania krążenia – opis przypadku
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (1), p. 73–76
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0012
STRESZCZENIE

Celem pracy jest prezentacja przypadku pacjenta po wielokrotnych interwencjach kardiochirurgicznych oraz przeszczepieniu serca, z zamostkową przepukliną przeponową. Przypadek: U dziewczynki z kardiomiopatią rozstrzeniową – rozpoznaną już w okresie noworodkowym – przeszczepiono serce w wieku 10 lat. W wieku 12 lat została przekazana do Kliniki Chirurgii Dziecięcej i Transplantacji Narządów Instytutu – „Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka” w celu leczenia operacyjnego przepukliny przeponowej stwierdzonej podczas badania echokardiograficznego. Pacjentka w okresie przed transplantacją serca wymagała podłączenia do dwukomorowego mechanicznego wspomagania krążenia typu EXCOR z powodu narastającej niewydolności serca. Dziewczynkę zakwalifikowano do leczenia operacyjnego i wykonano jej plastykę przepukliny przeponowej z wszyciem łaty z politetrafluoroetylenu (PTFE).

Słowa kluczowe: przepuklina przeponowa, transplantacja serca, mechaniczne wspomaganie krążenia
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Rozległa limfadenopatia trójkąta szyjnego tylnego jako rzadki, jedyny objaw brodawkowatego raka tarczycy
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (1), p. 77–80
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0013
STRESZCZENIE

Rak brodawkowaty tarczycy jest znany z niskiej złośliwości oraz dobrych wyników prognostycznych. Zazwyczaj występuje w postaci wyczuwalnej masy w obrębie tarczycy, natomiast bardzo rzadko objawia się jako izolowana limfadenopatia szyjna. Do ośrodka zgłosił się pięćdziesięcioletni mężczyzna z rozległą limfadenopatią szyjną nasuwającą podejrzenie przerzutowego raka brodawkowatego tarczycy w badaniu biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej. W badaniu klinicznym tarczyca niewidoczna i niewyczuwalna. Po wykonaniu tomografii komputerowej szyi pacjenta poddano całkowitej tyreoidektomii i selektywnej prawostronnej resekcji węzłów chłonnych. W badaniu histopatologicznym węzła i wyciętego gruczołu tarczowego potwierdzono przerzut do węzła chłonnego oraz rozpoznanie raka brodawkowatego tarczycy. W pracy omówiono przypadek rozległego przerzutowego raka brodawkowatego tarczycy zlokalizowanego w trójkącie szyjnym tylnym, przedstawiając ogólne aspekty chirurgiczne oraz przegląd piśmiennictwa.

Słowa kluczowe: rak brodawkowaty tarczycy, limfadenopatia, usunięcie węzłów chłonnych szyi
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Rozszczep krtani typu IV – rzadka jednostka chorobowa
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (1), p. 81–84
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0014
STRESZCZENIE

Rozszczep krtani to rzadka nieprawidłowość. Zarówno objawy, jak i sposób leczenia różnią się w zależności od stopnia ciężkości anomalii. Rozszczep krtani należy uwzględnić w diagnostyce różnicowej, w szczególności u noworodków, u których występują świst krtaniowy i nawracająca aspiracja. Większa wiedza na temat choroby, wczesne wykrywanie, dobra intensywna opieka i rozwój technik chirurgicznych sprawiły, iż w ostatnich latach wyniki leczenia u pacjentów z rozszczepem krtani znacząco się poprawiły. W pracy przedstawiono wyjątkowy przypadek rozszczepu krtani typu IV. Zgodnie z naszą wiedzą w kraju autorów – Malezji – nie zgłoszono dotąd przypadku omawianej anomalii.

Słowa kluczowe: rozszczep krtani, wada wrodzona, dzieci
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Porażenie nerwu twarzowego jako powikłanie ostrego zapalenia ucha środkowego
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (1), p. 85–87
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0015
STRESZCZENIE

Ostre zapalenie ucha środkowego to infekcja o nagłym początku, która obejmuje struktury ucha środkowego i najczęściej objawia się bólem ucha. Częste objawy u małych dzieci to gorączka, brak apetytu, obecność wydzieliny z ucha, drażliwość i zaburzenia snu. W pracy opisano rzadki przypadek zapalenia ucha środkowego objawiającego się porażeniem nerwu twarzowego bez objawów usznych, które ustąpiło po myringotomii i założeniu drenu wentylacyjnego.

Słowa kluczowe: ostre zapalenie ucha środkowego, porażenie nerwu twarzowego, myringotomia, założenie drenu wentylacyjnego
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Bateria guzikowa w jamie nosowej – seria przypadków
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (1), p. 88–92
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0016
STRESZCZENIE

W grupie pacjentów pediatrycznych sytuacje przypadkowego lub zamierzonego wprowadzenia ciała obcego do jamy nosowej są dość częste. Zwykle dotyczą dzieci w wieku od 6 miesięcy do 4 lat – z uwagi na ich skłonność do poznawania nowych przedmiotów. Choć baterie guzikowe jako ciało obce w jamie nosowej występują w praktyce klinicznej rzadko, są one powszechne w środowisku dzieci i mogą być bardzo groźne. Niebezpieczeństwo to wynika z możliwości wywołania martwicy rozpływnej prowadzącej do poważnego miejscowego uszkodzenia tkanek. W przypadku niepewności diagnostycznej dotyczącej charakteru ciała obcego znajdującego się w jamie nosowej należy mieć na uwadze, iż może nią być bateria guzikowa, i niezwłoczne je usunąć. W pracy przedstawiono trzy przypadki zaklinowania baterii guzikowej w jamie nosowej w celu podkreślenia związanego z tym niebezpieczeństwa oraz znaczenia wczesnego rozpoznania i leczenia. Niezwłoczna interwencja może zapobiec poważnemu miejscowemu uszkodzeniu tkanek prowadzącemu do późnych powikłań, takich jak perforacja przegrody nosowej.

Słowa kluczowe: ciało obce, jama nosowa, bateria guzikowa, perforacja przegrody nosowej
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Przeniesiony zespół Münchhausena. Opis przypadku
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (1), p. 93–96
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0017
STRESZCZENIE

Krzywdzenie dziecka może przybierać różne formy. Jedną z nich jest przeniesiony zespół Münchhausena, który należy do grupy zaburzeń pozorowanych i charakteryzuje się indukowaniem objawów chorobowych u zależnej od siebie osoby w celu wcielenia się w rolę opiekuna chorego. W większości przypadków sprawcą jest rodzic (najczęściej matka), natomiast ofiarą dziecko. Główną motywację do działania osoby cierpiącej na przeniesiony zespół Münchhausena stanowi chęć zogniskowania na sobie uwagi personelu medycznego, co może być psychologiczną nagrodą. Z uwagi na trudności diagnostyczne skala problemu pozostaje nieznana. W niniejszej pracy przedstawiono opis przypadku 10-letniej dziewczynki, która początkowo przez ponad 2 miesiące była hospitalizowana z powodu niewyjaśnionego krwawienia z dolnego odcinka przewodu pokarmowego, następnie zaś trafiła do innego oddziału pediatrycznego z objawami zaburzeń świadomości. Ustalenie właściwego rozpoznania i uchronienie dziecka przed dalszym maltretowaniem było możliwe dzięki zebraniu dokładnego wywiadu, czujności diagnostycznej oraz współpracy między dwoma ośrodkami, w których hospitalizowano dziewczynkę.

Słowa kluczowe: przeniesiony zespół Münchhausena, trudności diagnostyczne, zespół dziecka maltretowanego, krwinkomocz, zaburzenia pozorowane
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)