2017, Vol 13, No 4
Zespół mikrodelecji 22q11.2 jako problem wielodyscyplinarny
Pediatr Med Rodz 2017, 13 (4), p. 439–449
DOI: 10.15557/PiMR.2017.0047
STRESZCZENIE

Zespół mikrodelecji 22q11.2, znany również pod nazwą zespołu DiGeorge’a, jest najczęstszą delecją ludzkiego chromosomu. Częstość jego występowania określono na 1:9700 żywych urodzeń, choć jest to wartość prawdopodobnie niedoszacowana. W ponad 90% przypadków jest spowodowany mikrodelecją de novo w zakresie długiego ramienia chromosomu 22., rzadziej utratą fragmentu ramienia krótkiego chromosomu 22. lub mutacją punktową genu TBX1. W efekcie wymienionych zaburzeń genotypu w trakcie życia płodowego dochodzi do powstania anomalii rozwojowej trzeciego i czwartego łuku skrzelowego, która prowadzi do zaburzeń rozwoju grasicy, przytarczyc oraz dużych naczyń serca. Do triady charakterystycznych objawów należą: wada serca, tężyczka hipokalcemiczna (niedoczynność przytarczyc) oraz zaburzenia odporności. Zespół ten wiąże się także z występowaniem dysmorfii twarzy, wad podniebienia, przewodu pokarmowego, moczowo-płciowego, nerwowego, zaburzeń psychicznych oraz chorób autoimmunologicznych. Standardowymi testami służącymi do rozpoznania są badania molekularne, takie jak fluorescencyjna hybrydyzacja in situ, hybrydyzacja genomowa do mikromacierzy i odmiana reakcji łańcuchowej polimerazy, amplifikacja sondy zależna od ligacji. Leczenie zespołu DiGeorge’a obejmuje m.in. wyrównywanie hipokalcemii, korekcję chirurgiczną wad serca oraz podniebienia, wyrównywanie niedoborów odporności poprzez podaż immunoglobulin, przeszczep komórek macierzystych szpiku, a w wyjątkowych przypadkach przeszczep grasicy. Postępowanie z pacjentem z zespołem DiGeorge’a wymaga podejścia wielodyscyplinarnego. Wczesne rozpoznanie i wdrożenie leczenia znacząco poprawiają szanse na prawidłowe funkcjonowanie chorych w życiu dorosłym.

Słowa kluczowe: mikrodelecja, wada serca, tężyczka hipokalcemiczna, zaburzenia odporności
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Diuretyki – zasady stosowania w niewydolności serca
Pediatr Med Rodz 2017, 13 (4), p. 450–459
DOI: 10.15557/PiMR.2017.0048
STRESZCZENIE

Niewydolność serca jest epidemią starzejących się społeczeństw XXI wieku. Mimo dostępu do nowoczesnych metod leczenia wiele chorób układu sercowo-naczyniowego w swoim końcowym etapie prowadzi do jej rozwoju. Zwłaszcza zwiększona przeżywalność po ostrych zespołach wieńcowych powoduje, że grupa chorych z niewydolnością serca się powiększa. Pomimo stosowania optymalnej farmakoterapii oraz urządzeń wspomagających leczenie (np. w przypadku resynchronizacji) w przebiegu niewydolności serca dochodzi do licznych zaostrzeń, często wymagających hospitalizacji. Najczęstszą przyczyną zaostrzenia objawów jest przewodnienie, które może wynikać z postępu choroby, chorób współistniejących oraz niestosowania się pacjentów do zaleceń, np. dotyczących odstawienia lub zmniejszenia dawek leków. Co istotne, każda hospitalizacja w tej grupie chorych pogarsza rokowanie, dlatego tak ważne jest optymalne leczenie farmakologiczne zarówno poprawiające przeżywalność, jak i objawowe. Główną grupą leków objawowych stosowanych w niewydolności serca są diuretyki, których rola polega na zmniejszeniu objawów zastoju, poprawie jakości życia i zmniejszeniu ryzyka ponownych hospitalizacji. Nie wpływają one natomiast na rokowanie. Ich użycie nie jest jednak pozbawione ograniczeń, a uzyskanie pożądanego efektu odwodnienia może się wiązać z działaniami ubocznymi, np. pogorszeniem wydolności nerek. Dlatego też istotne jest stosowanie najmniejszych ich dawek wystarczających do utrzymania euwolemii. Celem niniejszej pracy jest podsumowanie obecnego stanu wiedzy na temat bezpiecznego użycia diuretyków, opartego na zrozumieniu mechanizmów ich działania oraz zasad stosowania w różnych fazach choroby.

Słowa kluczowe: niewydolność serca, niewydolność nerek, kreatynina, diuretyki
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Rola lekarza pierwszego kontaktu we wczesnym rozpoznawaniu zakażeń okołoprotezowych stawów
Pediatr Med Rodz 2017, 13 (4), p. 460–469
DOI: 10.15557/PiMR.2017.0049
STRESZCZENIE

Endoprotezoplastyka stawu biodrowego i kolanowego jest powszechnie stosowaną procedurą w zaawansowanej chorobie zwyrodnieniowej, która likwiduje ból i przywraca sprawność choremu. Z tego powodu liczba wykonywanych zabiegów alloplastyki systematycznie wzrasta. Zwiększenie liczby chorych z endoprotezami, skrócenie czasu pobytu w szpitalu po operacji, problem z dostępem do specjalistów oraz rosnąca rola lekarzy rodzinnych nakładają na tych ostatnich obowiązek bliższego zapoznania się z najpoważniejszym powikłaniem pooperacyjnym, jakim są zapalenia okołoprotezowe. Diagnostyka przewlekłego zapalenia okołoprotezowego jest złożonym i trudnym zagadnieniem, natomiast objawy zapalenia występujące w krótkim okresie po operacji lub też ostre krwiopochodne zapalenie stawu z endoprotezą powinny zostać rozpoznane jak najszybciej, ponieważ prawidłowe postępowanie daje szansę na pełne wyleczenie z uratowaniem implantu. Opóźnienie rozpoznania i zaniechanie leczenia operacyjnego skutkują zmianą algorytmu i często kilkuetapowym, długotrwałym leczeniem. Jeśli występują objawy sugerujące wczesne zapalenie okołoprotezowe, najlepszym postępowaniem jest ponowne pilne skierowanie chorego do szpitala, w którym była wykonana operacja. W przypadku podejrzenia zapalenia okołoprotezowego antybiotykoterapia ma ogromne znaczenie, ale rozpoczęta bez właściwych wskazań nie daje gwarancji wyleczenia i zaciemnia obraz choroby. Przed podaniem antybiotyku powinno się podjąć próbę potwierdzenia rozpoznania zapalenia i wyizolowania patogenu, tak aby można było zastosować antybiotykoterapię celowaną. Wczesne podanie antybiotyku znacznie osłabia możliwość wyizolowania patogenu i zwiększa liczbę szczepów wielolekoopornych. Podstawą leczenia infekcji okołoprotezowych zawsze jest leczenie operacyjne skojarzone z celowaną antybiotykoterapią. Szybka diagnoza i właściwe postępowanie operacyjne zapewniają choremu możliwość wyleczenia i dają szanse na normalne funkcjonowanie. Operacje ortopedyczne to zazwyczaj zaplanowane procedury. W zapobieganiu infekcji okołoprotezowej kluczowe znaczenie ma odpowiednie przygotowanie pacjenta, które polega na ustabilizowaniu chorób ogólnoustrojowych, prawidłowej ich kontroli i eliminacji wewnątrzustrojowych ognisk zapalnych.

Słowa kluczowe: zapalenie okołoprotezowe stawu, rozpoznawanie, antybiotykoterapia, postępowanie pooperacyjne, lekarz rodzinny
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Wady postawy a wady wymowy
Pediatr Med Rodz 2017, 13 (4), p. 470–478
DOI: 10.15557/PiMR.2017.0050
STRESZCZENIE

Organizm ludzki to jedna struktura, w której każda część jest ściśle powiązana z drugą. Ten łańcuch współzależności powinien być przyczynkiem do holistycznego spojrzenia na człowieka i rozpatrywania danego schorzenia nie jako odrębnej jednostki, lecz jako ewentualnej konsekwencji pozostałych dysfunkcji w organizmie. Tylko takie leczenie i postępowanie terapeutyczne może przynieść pozytywne efekty. Niniejsza praca ma charakter poglądowy i wskazuje, jak ważna jest prawidłowa postawa ciała i jak duży jest jej wpływ na aparat stomatognatyczny, a także mowę dziecka. Praca składa się z trzech części oraz omówienia. W części pierwszej przedstawiono etiologię powstawania wad posturalnych oraz krótką charakterystykę wybranych wad postawy, najczęściej występujących u dzieci i młodzieży. W części drugiej opisano korelacje wad postawy i wad zgryzu u dzieci. Informacje pozyskane z literatury i badań naukowych przybliżają istotny wpływ postawy na układ stomatognatyczny człowieka. W trzeciej części przedstawiono krótki opis wad zgryzu i ich wpływ na wadliwą artykulację głosek. Zawarta tu tabela prezentuje wykaz wadliwie realizowanych fonemów spółgłoskowych w poszczególnych wadach zgryzu. Omówienie stanowi podsumowanie pracy i pogłębia jej tematykę, przedstawiając pośredni wpływ wad postawy na mowę dzieci i młodzieży. W opracowaniu zwrócono uwagę, jak ważne jest wczesne podejmowanie działań korekcyjnych w przypadku wad postawy, po to by nie dopuścić do rozwinięcia dalszych dysfunkcji organizmu, tj. wykształcenia wadliwej artykulacji głosek oraz innych deficytów wynikających z anomalii zgryzowych. W przypadku dziecka z współistniejącą wadą wymowy i zgryzu ważne jest interdyscyplinarne podejście, poparte wielospecjalistycznym działaniem kompensacyjnym.

Słowa kluczowe: wady wymowy, postawa ciała, zgryz
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Niedoczynność tarczycy u dzieci
Pediatr Med Rodz 2017, 13 (4), p. 479–490
DOI: 10.15557/PiMR.2017.0051
STRESZCZENIE

Hormony tarczycy mają kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozwoju dziecka już od wczesnych etapów życia płodowego. Wpływają na rozwój ośrodkowego układu nerwowego w okresie prenatalnym i do 3. roku życia, regulują proces wzrostu dziecka oraz większość procesów metabolicznych. Ich rola jest tak ważna, że od ponad 40 lat funkcjonuje w Polsce system badań przesiewowych w kierunku wrodzonej niedoczynności tarczycy. Stwierdzenie wrodzonej niedoczynności tarczycy wymaga natychmiastowego włączenia leczenia lewotyroksyną i jego ścisłego monitorowania. Dzięki wprowadzeniu programu profilaktyki jodowej w Polsce dzieci nie wymagają dodatkowej podaży preparatów jodu. Izolowane podwyższenie stężenia tyreotropiny bez objawów klinicznych niedoczynności tarczycy oraz bez obecności przeciwciał przeciwtarczycowych nie wymaga leczenia, a jedynie monitorowania stężenia tyreotropiny. Częstszej kontroli wymagają dzieci ze stwierdzoną obecnością przeciwciał przeciwtarczycowych, z zespołami genetycznymi predysponującymi do rozwoju niedoczynności tarczycy oraz z wywiadem naświetlania okolicy tarczycy. Przedstawione w niniejszym artykule zalecenia postępowania w przypadku podejrzenia niedoczynności tarczycy opierają się na wytycznych Europejskiego Towarzystwa Tyreologicznego dotyczących postępowania w przypadku hipertyreotropinemii u dzieci i kobiet w ciąży z 2014 roku.

Słowa kluczowe: niedoczynność tarczycy, hormony, rozwój, kretynizm, badanie przesiewowe
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Diagnostyka nowotworów tarczycy w województwie świętokrzyskim w odniesieniu do regulacji pakietu onkologicznego
Pediatr Med Rodz 2017, 13 (4), p. 491–497
DOI: 10.15557/PiMR.2017.0052
STRESZCZENIE

Wstęp: Z dniem 1 stycznia 2015 roku wprowadzono w Polsce tzw. pakiet onkologiczny. Wydanie karty diagnostyki i leczenia onkologicznego wprowadza chorego na ścieżkę szybkiej diagnostyki i terapii. W ramach pakietu możliwa jest diagnostyka u chorych z podejrzeniem raka tarczycy, będącego głównym nowotworem gruczołów dokrewnych. W 2014 roku w województwie świętokrzyskim odnotowano 162 nowe zachorowania na ten typ nowotworu. Przed wdrożeniem procedur szybkiej diagnostyki onkologicznej konieczne jest oszacowanie ryzyka występowania nowotworu złośliwego u danego pacjenta. Jest to szczególnie istotne przy podejrzeniu raka tarczycy ze względu na bardzo częste występowanie w tarczycy zmian łagodnych. Do analizy ryzyka występowania raka tarczycy u danego pacjenta wykorzystuje się dane z wywiadu oraz właściwą interpretację fenotypu ultrasonograficznego zmian ogniskowych. Cel pracy: Celem opracowania była analiza znajomości klinicznych oraz ultrasonograficznych cech wysokiego ryzyka raka tarczycy wśród lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej oraz prawidłowości wykorzystania karty diagnostyki i leczenia onkologicznego do uruchomienia procesu szybkiej diagnostyki onkologicznej przy podejrzeniu raka tarczycy. Materiał i metody: Przeanalizowano wyniki badania ultrasonograficznego tarczycy oraz dane z wywiadu pozyskane przy pierwszej wizycie w grupie wszystkich pacjentów skierowanych do Kliniki Endokrynologii Świętokrzyskiego Centrum Onkologii z kartą diagnostyki i leczenia onkologicznego, wystawioną przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej z powodu podejrzenia raka tarczycy w okresie od 1 stycznia 2015 do 30 września 2016 roku. Oceniono obecność klinicznych lub ultrasonograficznych cech wysokiego ryzyka występowania raka tarczycy. Analizie poddano dokumentację 95 pacjentów. Wyniki: U żadnego ze skierowanych pacjentów nie stwierdzono klinicznych cech zwiększonego ryzyka raka tarczycy. Zaledwie u 21% pacjentów fenotyp zmian ogniskowych reprezentował cechy wyższego ryzyka raka tarczycy (najczęściej hipoechogeniczność – u 70% chorych). W wyniku diagnostyki onkologicznej (biopsja aspiracyjna cienkoigłowa) tylko w 1 przypadku potwierdzono nowotwór złośliwy – dotyczyło to chorego z obrazem ultrasonograficznym wyższego ryzyka (1/20 chorych – 5%). U żadnego chorego z łagodnym fenotypem ultrasonograficznym nie rozpoznano raka tarczycy. Wnioski: 1) Karta diagnostyki i leczenia onkologicznego nie jest właściwie wykorzystywana przez lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej w diagnostyce onkotyreologicznej. 2) Przy kwalifikacji do wystawienia karty diagnostyki i leczenia onkologicznego lekarze podstawowej opieki zdrowotnej nie wykorzystują wiedzy na temat cech klinicznych ani ultrasonograficznych świadczących o wysokim stopniu złośliwości.

Słowa kluczowe: diagnostyka onkologiczna, pakiet onkologiczny, karta diagnostyki i leczenia onkologicznego, nowotwory tarczycy
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Dzieci z monosymptomatycznym pierwotnym moczeniem nocnym – charakterystyka profilu klinicznego pacjentów pierwszorazowo zgłaszających się do nefrologa
Pediatr Med Rodz 2017, 13 (4), p. 498–506
DOI: 10.15557/PiMR.2017.0053
STRESZCZENIE

Wstęp: Moczenie nocne rozpoznaje się u dziecka, które ukończyło 5. rok życia i bezwiednie oddaje mocz w niewłaściwym czasie – w nocy – i w niewłaściwym miejscu – w łóżku. Cel: Celem pracy była analiza profilu pacjentów zgłaszających się do lekarza specjalisty z pierwotnym monosymptomatycznym moczeniem nocnym. Materiał i metody: Dane zebrano na podstawie ankiety wypełnianej przez opiekunów dzieci w trakcie pierwszej w życiu wizyty u nefrologa. Pytania obejmowały następujące dane: wywiad rodzinny dotyczący moczenia nocnego, nasilenie moczenia, występowanie dolegliwości ze strony układu moczowego, kalendarz mikcji i spożywanych płynów, liczba epizodów moczenia w ciągu 14 dni, epizody nykturii, objętość diurezy nocnej, obecność parć naglących, a także zaparć. Wykonano też podstawowe pomiary antropometryczne. Dane zostały poddane analizie – obliczano średnie objętości mikcji, maksymalne objętości mikcji, ilość moczu oddanego do godziny 17:00 oraz diurezę dobową. Podobnej ocenie poddano objętości przyjmowanych płynów. Wyniki: Wśród badanych dominowali pacjenci płci męskiej. Wywiad rodzinny w kierunku moczenia nocnego był dodatni u ⅓ pacjentów. Mniej więcej ⅓ pacjentów miała tendencję do spożywania płynów bezpośrednio przed snem. Liczba pacjentów moczących się sporadycznie (23–45%) była porównywalna z liczbą pacjentów moczących się częściej (28–55%). U 11 pacjentów (21,6%) diureza nocna sugerowała występowanie nocnej poliurii. U prawie ¼ pacjentów (12–23,5%) wykazano czynnościowe zmniejszenie pojemności pęcherza. Wnioski: Monosymptomatyczne moczenie nocne częściej dotyka chłopców. Wywiad rodzinny był dodatni u prawie ⅓ pacjentów. Pacjenci i ich opiekunowie nie są świadomi ograniczeń płynowych w okresie poprzedzającym sen nocny. Częstość występowania poliurii nocnej i zmniejszonej czynnościowej pojemności pęcherza jest porównywalna w badanej grupie.

Słowa kluczowe: monosymptomatyczne moczenie nocne, dzieci, uroterapia, leczenie, diagnostyka
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Wpływ usunięcia migdałków na moczenie nocne u chrapiących dzieci
Pediatr Med Rodz 2017, 13 (4), p. 507–513
DOI: 10.15557/PiMR.2017.0054
STRESZCZENIE

Wstęp: Moczenie nocne jest częstym problemem w populacji pediatrycznej. Liczne doniesienia wskazują na związek pomiędzy występowaniem zaburzeń oddychania podczas snu u dzieci z przerostem migdałków a obecnością moczenia nocnego. Zabieg przywrócenia drożności nosogardła może się wiązać z ustąpieniem moczenia nocnego. Cel badania: Cele niniejszej pracy obejmowały ocenę częstości występowania moczenia nocnego u dzieci chrapiących z powodu przerostu układu limfatycznego nosogardła oraz ocenę wpływu adenektomii i tonsillotomii przywracających drożność górnych dróg oddechowych na ustąpienie objawów moczenia nocnego u dzieci. Materiał i metody: Badaniem objęto 50 dzieci z zaburzeniami oddychania podczas snu, zakwalifikowanych do adenektomii, tonsillotomii lub adenotonsillotomii (mediana wieku 7 lat). Grupa kontrolna składała się z 20 zdrowych dzieci (mediana wieku 8 lat). Dzieci z grupy badanej były oceniane przed zabiegiem oraz 3 i 6 miesięcy po nim. Obecność zaburzeń oddychania podczas snu oraz moczenia nocnego ustalano na podstawie autorskiego kwestionariusza wypełnionego przez rodziców. Wyniki: Częstość występowania moczenia nocnego u dzieci z przerostem układu chłonnego nosogardła wynosiła 18% (M:F 17%:19%; p > 0,05). Po 3 miesiącach od zabiegu usunięcia migdałków 6% dzieci moczyło się nadal. Po 6 miesiącach od zabiegu moczenie nocne ustąpiło u wszystkich dziewczynek oraz u 97% chłopców. Wnioski: Zaburzenia oddychania podczas snu u dzieci z przerostem układu limfatycznego nosogardła wiążą się z występowaniem moczenia nocnego. Zabieg udrożnienia nosogardła u tych dzieci skutkuje ustąpieniem objawów moczenia nocnego. W różnicowaniu przyczyn moczenia nocnego u dzieci powinno się brać pod uwagę przerost migdałków powodujący utrudnienie oddychania.

Słowa kluczowe: moczenie nocne, chrapanie, adenotonsillotomia, dzieci
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Wybrane czynniki wpływające na masę kostną uczniów łódzkich szkół w wieku 7–10 lat z rozpoznaną otyłością
Pediatr Med Rodz 2017, 13 (4), p. 514–526
DOI: 10.15557/PiMR.2017.0055
STRESZCZENIE

Wstęp: Otyłość, wbrew powszechnej opinii o jej ochronnym działaniu na tkankę kostną, może stanowić czynnik ryzyka zaburzeń mineralizacji i struktury kości. Cel pracy: Celem pracy była ocena zależności między wybranymi czynnikami ryzyka i wskaźnikami otyłości a masą kostną dzieci otyłych. Materiał i metody: Badaniami objęto 80 dzieci w wieku 7–10 lat z nadmierną masą ciała (60 z otyłością, 20 z nadwagą); grupę porównawczą stanowiło 37 dzieci z masą ciała odpowiednią do wysokości. U wszystkich pacjentów przeprowadzono badanie lekarskie z pomiarami antropometrycznymi, rodzice badanych dzieci wypełniali kwestionariusz ankietowy. Średnie dobowe spożycie wybranych składników odżywczych analizowano, wykorzystując program komputerowy Dieta 2. U każdego dziecka oceniono masę kostną metodą densytometryczną (badanie densytometryczne metodą absorpcjometrii podwójnej energii promieniowania X – DXA). Wyniki: Dzieci z nadwagą i otyłością cechowały się istotnie statystycznie wyższymi wartościami BMD Total Body i BMD Total Body Z-score w odniesieniu do grupy porównawczej. Większość parametrów DXA (poza objętościową – wolumetryczną – gęstością mineralną kości) pozostawała w dodatniej korelacji z masą ciała, wysokością, obwodem talii. Zaobserwowano istotną dodatnią korelację między aktywnością fizyczną a BMD Total Body. Średnie dzienne spożycie białka, węglowodanów, magnezu i fosforu przez dzieci otyłe korelowało ujemnie (p < 0,05) z większością parametrów DXA. Wnioski: Na stan masy kostnej dzieci otyłych korzystny wpływ wywierają cechy somatyczne (masa ciała, wysokość, obwód talii i skład ciała) oraz aktywność fizyczna, natomiast nadmierne spożycie białka, węglowodanów, fosforu i magnezu oddziałuje na nią negatywnie. Wyliczona objętościowa (wolumetryczna) gęstość mineralna kości może odzwierciedlać rzeczywistą gęstość mineralną kości i zapobiegać przeszacowaniu wyniku pomiaru DXA u dzieci otyłych.

Słowa kluczowe: gęstość mineralna kości, dzieci, nadwaga, otyłość
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Ocena sprawności fizycznej dzieci i młodzieży z terenów wiejskich na przykładzie uczniów Zespołu Szkół w Ołdakach
Pediatr Med Rodz 2017, 13 (4), p. 527–539
DOI: 10.15557/PiMR.2017.0056
STRESZCZENIE

Cel pracy: Celem niniejszej pracy była ocena sprawności fizycznej dzieci i młodzieży z terenów wiejskich na przykładzie uczniów Zespołu Szkół w Ołdakach. Materiał i metoda: Badania objęły 79 uczniów klas IV–VI szkoły podstawowej oraz I–III gimnazjum Zespołu Szkół w Ołdakach. W badaniach wykorzystano Indeks Sprawności Fizycznej K. Zuchory oraz metodę sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem autorskiego kwestionariusza ankiety. Wyniki: Na przykładzie uczniów Zespołu Szkół w Ołdakach wykazano, że sprawność dzieci i młodzieży z terenów wiejskich była na stosunkowo dobrym poziomie. Spośród składowych Indeksu Sprawności Fizycznej najsłabiej wypadła próba siły mięśni brzucha. Badani wykazali się natomiast bardzo dobrą gibkością, wytrzymałością i szybkością. Podobne wyniki testu uzyskano u uczniów obojga płci. Zastanawiający jest fakt, że uczniowie najstarszej klasy – III gimnazjum – wykonali poszczególne próby oraz cały test na najniższym poziomie. Wnioski: Badani uczniowie wiedzieli, jak należy dbać o swoje zdrowie – potrafili określić korzyści płynące z aktywności fizycznej, chętnie uczestniczyli w zajęciach wychowania fizycznego oraz spędzali czynnie czas wolny. W znacznej mierze uważali, że potrafią się zdrowo odżywiać. Styczność z używkami i jedzeniem typu fast food miał tylko nieznaczny odsetek uczniów, co potwierdziło, że badani wykazywali się dbałością o zdrowie. Testy sprawnościowe dowiodły, że sprawność fizyczna dzieci i młodzieży była na satysfakcjonującym poziomie. Nie zauważono wyraźnych różnic w uzyskanych wynikach między dziewczętami a chłopcami, co wskazywało na podobny poziom sprawności wszystkich uczniów. Ocena aktywności uczniów w czasie wolnym dowiodła, że preferowali oni czynne spędzanie czasu wolnego (najczęściej grali w piłkę nożną i 2–3 razy w tygodniu jeździli rowerem).

Słowa kluczowe: aktywność fizyczna, młodzież, sprawność fizyczna, styl życia, uczniowie
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Pierwotny chłoniak anaplastyczny z dużych komórek T – opis przypadku
Pediatr Med Rodz 2017, 13 (4), p. 540–546
DOI: 10.15557/PiMR.2017.0057
STRESZCZENIE

Chłoniaki skórne należą do bardzo podstępnych nowotworów, a ich pierwotne objawy łatwo zlekceważyć. Chłoniaki skóry definiuje się jako pierwotnie skórne, gdy rozrost chłoniakowy jest ograniczony wyłącznie do skóry i przy rozpoznaniu nie stwierdza się zmian w węzłach chłonnych, szpiku ani narządach wewnętrznych. Pacjenci z chłoniakami skóry przez wiele lat leczeni są przez dermatologów, którzy podejrzewają u nich alergię bądź zaawansowaną łuszczycę. Pozostałe objawy, takie jak osłabienie, zmniejszenie masy ciała, poty nocne, duszności, kaszel, uporczywe swędzenie skóry czy powiększone węzły chłonne, traktowane są na początku jako objaw infekcji. W zdecydowanej większości przypadków o rozpoznaniu chłoniaka skórnego decyduje ocena histopatologiczna pobranego fragmentu skóry, a następnie węzła chłonnego. W pracy omówiono przypadek chorego skierowanego do Poradni Chirurgii Onkologicznej Szpitala Wojewódzkiego im. Jana Pawła II w Bełchatowie.

Słowa kluczowe: chłoniak skórny pierwotny, układ limfatyczny, chłoniak skórny T-komórkowy, komórki anaplastyczne
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Wyprysk pieniążkowaty u 3-letniego chłopca – opis przypadku
Pediatr Med Rodz 2017, 13 (4), p. 547–554
DOI: 10.15557/PiMR.2017.0058
STRESZCZENIE

Wyprysk pieniążkowaty (eczema nummulare) to idiopatyczna choroba zapalna skóry o charakterze przewlekłym i nawrotowym, która swą nazwę zawdzięcza specyficznym zmianom grudkowym i pęcherzykowym zlewającym się w ogniska o monetowatym kształcie. Lokalizacja tych silnie swędzących wykwitów ogranicza się zwykle do kończyn dolnych i tułowia. Schorzenie dotyczy głównie osób w starszym wieku. Mimo licznych badań etiologia choroby wciąż pozostaje nieznana. Podejrzewane czynniki predysponujące to przewlekły stres, nadmierne wysuszenie skóry oraz infekcje. Znane są również ciężkie polekowe postacie tej choroby. W diagnostyce różnicowej wyprysku pieniążkowatego poza atopowym zapaleniem skóry należy rozważyć również infekcję grzybiczą, wysypkę polekową i łuszczycę. W leczeniu miejscowym, ukierunkowanym głównie na odbudowanie warstwy ochronnej skóry, ograniczenie stanu zapalnego i wyeliminowanie nadkażenia bakteryjnego, w pierwszym rzucie mają zastosowanie glikokortykosteroidy wraz z emolientami. W przypadku nieskuteczności terapii pierwszorzutowej zaleca się stosowanie leków immunomodulujących. Dość częstym powikłaniem jest wtórne nadkażenie zmian przez Staphylococcus aureus. W takim przypadku wskazana jest antybiotykoterapia zarówno w formie miejscowej, jak i ogólnej. W niniejszej pracy omówiono postać wyprysku pieniążkowatego nadkażonego Staphylococcus aureus u 3,5-letniego chłopca hospitalizowanego w Klinice Pediatrii, Nefrologii i Alergologii Dziecięcej Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie.

Słowa kluczowe: eczema nummulare, wyprysk pieniążkowaty, atopowe zapalenie skóry, Staphylococcus aureus, leczenie wyprysku pieniążkowatego
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Pentalogia Cantrella – opis przypadku
Pediatr Med Rodz 2017, 13 (4), p. 555–560
DOI: 10.15557/PiMR.2017.0059
STRESZCZENIE

Zespół wad wrodzonych pod postacią ubytku powłok brzusznych, przepukliny przeponowej, ubytku przeponowej części osierdzia, wady serca i ektopii serca oraz zaburzeń rozwoju mostka nazywany jest pentalogią Cantrella (pentalogy of Cantrell). Jest to wada występująca sporadycznie, tworząca się w okresie od około 3. do 14. tygodnia życia płodowego, cechująca się złym rokowaniem. Literatura medyczna odnotowała na świecie mniej niż 200 przypadków tego zespołu z różnym nasileniem zaburzeń w rozwoju płodu. W niniejszej pracy przedstawiono opis przypadku noworodka płci żeńskiej z rozpoznaną pentalogią Cantrella. Pierwszą wadą rozpoznaną w życiu płodowym była przepuklina pępowinowa. Po urodzeniu dziecko zostało zaintubowane ze względu na ciężką niewydolność oddechowo-krążeniową. Badanie radiologiczne klatki piersiowej uwidoczniło zacienienie prawego płuca i przesunięcie serca na prawą stronę. W toku diagnostyki stwierdzono również tetralogię Fallota, ubytek dolnej części mostka oraz podejrzenie braku przepony w centralnej części. W drugiej dobie życia wykonano zabieg odtworzenia ciągłości przepony i zamknięcia wrót przepukliny. Po zabiegu stan dziecka był krytyczny, lecz ustabilizował się w następnych dobach leczenia. Obecnie dziecko, cechujące się prawidłowym rozwojem psychoruchowym, znajduje się pod stałą opieką specjalistów. Noworodki z tą wadą wymagają wieloletniej, wielokierunkowej, kosztownej i kompleksowej opieki medycznej.

Słowa kluczowe: zespół wad wrodzonych, przepuklina przeponowa, przepuklina pępowinowa, wada serca
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Od kolczykowania do ostrego uszkodzenia nerek – opis przypadku
Pediatr Med Rodz 2017, 13 (4), p. 561–566
DOI: 10.15557/PiMR.2017.0060
STRESZCZENIE

Ostre uszkodzenie nerek to nagłe pogorszenie ich funkcji zaburzające homeostazę organizmu. Najczęściej występuje u noworodków, dzieci leczonych na oddziałach intensywnej terapii i poddawanych rozległym zabiegom operacyjnym, szczególnie kardiochirurgicznym. Etiologia choroby nierzadko jest złożona: czynniki infekcyjne, toksyczne działanie substancji chemicznych oraz zaburzenia wodno-elektrolitowe mogą występować jednocześnie i nasilać uszkodzenie nerek. W artykule przedstawiono przypadek 17-letniej pacjentki, u której uszkodzenie nerek było spowodowane sepsą, działaniem niepożądanym leków przeciwbólowych i odwodnieniem. Zakażenie gronkowcem złocistym, będące następstwem wielopunktowego kolczykowania w warunkach domowych, doprowadziło do powstania mnogich ropni skóry, ropni mięśni miednicy oraz uogólnionego zakażenia. Stan chorej wymagał intensywnej antybiotykoterapii i przeprowadzenia drenażu ropni miednicy. W wyniku wdrożonej terapii uzyskano eradykację ognisk zakażenia i normalizację funkcji nerek.

Słowa kluczowe: ostre uszkodzenie nerek, sepsa, kolczykowanie ciała
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Ropień płuca u immunokompetentnej 4-letniej dziewczynki – opis przypadku
Pediatr Med Rodz 2017, 13 (4), p. 567–571
DOI: 10.15557/PiMR.2017.0061
STRESZCZENIE

Ropień płuca jest rzadkim rozpoznaniem w populacji pediatrycznej. Najczęściej powstaje jako powikłanie bakteryjnego zapalenia płuc, więc czasem trudno odróżnić jego objawy od objawów zapalenia płuc. Ropień może być pierwotny (u dzieci immunokompetentnych) lub wtórny (kiedy istnieją czynniki sprzyjające, przykładowo wady wrodzone, zaburzenia immunologiczne, zakażenia albo choroby neurologiczne). Leczenie polega na rozpoczęciu szerokowidmowej antybiotykoterapii prowadzonej dożylnie przez 3–4 tygodnie i kontynuowaniu jej do 5–6 tygodni doustnie, by zminimalizować ryzyko wystąpienia powikłań. Celem niniejszego opisu przypadku jest zwrócenie uwagi lekarzy pierwszego kontaktu na możliwość wystąpienia ropnia płuc również u dzieci immunokompetentnych. W pracy podkreślono ciężki stan ogólny pacjenta przy nieobecności objawów osłuchowych. Na czułość oceny stanu klinicznego dziecka wpływa doświadczenie lekarza.

Słowa kluczowe: ropień płuc, pneumokoki, zapalenie płuc, dzieci
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Przez ucho do serca pacjenta. Objaw Franka jako czynnik ryzyka choroby naczyń
Pediatr Med Rodz 2017, 13 (4), p. 572–576
DOI: 10.15557/PiMR.2017.0062
STRESZCZENIE

Choroby naczyniowo-sercowe są najczęstszą przyczyną niezdolności do pracy oraz śmiertelności Polaków. Rekomendacje wszystkich towarzystw naukowych podkreślają kluczową rolę pierwotnej prewencji chorób cywilizacyjnych, jednak prognozy demograficzne i rzeczywiste dane dotyczące prewencji nie wskazują na tendencję do spadku zachorowalności i śmiertelności w Polsce. W artykule omówiono objaw Franka, czyli linijną bruzdę pojawiającą się na płatku ucha w 5.–6. dekadzie życia, która koreluje z występowaniem chorób naczyń na tle miażdżycowym. Przedstawiono najistotniejsze dane epidemiologiczne, opis objawu, a także ważne informacje z literatury przybliżające prostą ocenę fizykalną w diagnostyce choroby naczyń na tle miażdżycy. Sprawdzenie, czy u pacjenta obecny jest objaw Franka, to nieinwazyjne i bezkosztowe narzędzie diagnostyczne w przesiewowych badaniach w kierunku powikłań miażdżycy. Czułość wynosząca 62% wskazuje na możliwość wcześniejszego wykrycia choroby niedokrwiennej serca w populacji bezobjawowej.

Słowa kluczowe: bruzda płatka ucha, objaw Franka, choroba naczyń, miażdżyca
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)